ทําไมจังหวัดพระนครศรีอยุธยาถึงไม่มีอําเภอเมือง

เคยสังเกตกันบ้างไหมเวลาที่เราหยิบแผนที่ประเทศไทยขึ้นมาดู หรือเวลาเดินทางไปต่างจังหวัด เรามักจะคุ้นชินกับการที่ทุกจังหวัดจะมีอําเภอที่เป็นศูนย์กลางการปกครองเรียกว่าอําเภอเมืองเสมอ เช่น อําเภอเมือง

เชียงใหม่ อําเภอเมืองขอนแก่น หรืออําเภอเมืองชลบุรี แต่ถ้าเราลองดูรายชื่ออําเภอของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาดีๆ เราจะพบความแปลกใจอย่างหนึ่งคือ ไม่มีอําเภอที่ชื่อว่าอําเภอเมืองพระนครศรีอยุธยาอยู่ในนั้นเลย

หลายคนอาจจะสงสัยว่าเกิดอะไรขึ้น หรือเจ้าหน้าที่ลืมตั้งชื่ออําเภอให้หรือเปล่า แต่นี่ไม่ใช่ความบังเอิญและความผิดพลาดแต่อย่างใด มันเป็นเรื่องของประวัติศาสตร์การเรียกขานที่ฝังรากลึกมาอย่างยาวนานจนกลาย

เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของจังหวัดเก่าแก่แห่งนี้

เหตุผลสําคัญที่ทําให้พระนครศรีอยุธยาไม่มีอําเภอเมือง นั่นก็เพราะพื้นที่ที่เป็นศูนย์กลางของจังหวัดนั้นถูกเรียกว่า อําเภอพระนครศรีอยุธยา มาโดยตลอด ซึ่งถือเป็นกรณีพิเศษและแตกต่างจากจังหวัดอื่นๆ ทั่ว

ประเทศ ความเป็นมาต้องย้อนกลับไปในช่วงที่มีการปรับปรุงการบริหารราชการส่วนภูมิภาค ที่แต่ละจังหวัดถูกจัดแบ่งให้มีอําเภอที่ทําหน้าที่เป็นศูนย์กลางการปกครอง โดยมณฑลหรือจังหวัดส่วนใหญ่จะขนานนามอําเภอที่

เป็นตัวจังหวัดว่าอําเภอเมืองเพื่อความสะดวกในการจดจําและการระบุที่ตั้ง แต่สําหรับอยุธยานั้นด้วยความที่เป็นเมืองหลวงเก่าและมีศักดิ์ศรีของความเป็นเมืองประวัติศาสตร์ การเรียกชื่อพื้นที่ศูนย์กลางการ

ปกครองว่าอําเภอพระนครศรีอยุธยาจึงดูเป็นเรื่องที่เหมาะสมและสะท้อนถึงความสําคัญของพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ได้ชัดเจนกว่า

หากลองไปดูเอกสารทางราชการหรือโฉนดที่ดินเก่าๆ เราจะเห็นว่าชื่อเรียกนี้ถูกใช้มาอย่างสม่ําเสมอ เป็นการคงไว้ซึ่งเกียรติยศของชื่อเมืองหลวงเก่า การไม่มีคําว่าเมืองมานําหน้าไม่ได้ทําให้การบริหารจัดการส่วน

ภูมิภาคมีปัญหาอะไร แต่กลับเป็นเสน่ห์ที่ทําให้คนไทยจดจําได้ทันทีว่า เมื่อพูดถึงจังหวัดนี้ ชื่ออําเภอหลักก็คือชื่อเดียวกับจังหวัดนั่นเอง เหมือนกับการเป็นตราสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงความยิ่งใหญ่ในอดีตได้

เป็นอย่างดี นอกจากนี้ ในแง่ของการท่องเที่ยวและการโปรโมทการเดินทาง การเรียกชื่อเต็มอย่างอําเภอพระนครศรีอยุธยาก็ดูมีความขลังและเป็นทางการมากกว่าการลดทอนลงเหลือเพียงคําว่าอําเภอเมืองเพียงอย่างเดียว

การที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยาเลือกที่จะคงชื่อนี้ไว้ ถือเป็นการแสดงออกถึงความภูมิใจในรากเหง้าของตนเองอย่างเรียบง่าย การที่เราไม่ได้เห็นชื่ออําเภอเมืองในจังหวัดนี้จึงไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด แต่เป็น

หลักฐานชิ้นสําคัญที่แสดงให้เห็นว่าที่นี่ให้ความสําคัญกับชื่อเรียกทางประวัติศาสตร์มากกว่าการปรับเปลี่ยนให้เป็นไปตามระเบียบปฏิบัติแบบพิมพ์นิยมเหมือนกับพื้นที่อื่นๆ ในประเทศไทย สําหรับนักท่องเที่ยวหรือ

คนที่เพิ่งย้ายเข้ามาทําความรู้จักกับจังหวัดนี้ การจําไว้แค่ง่ายๆ ว่าไม่ต้องหาอําเภอเมือง แต่ให้หาอําเภอพระนครศรีอยุธยาแทน ก็เป็นจุดเริ่มต้นเล็กๆ ที่ทําให้เข้าใจจิตวิญญาณและความเป็นมาของดินแดนแห่งนี้

ได้ลึกซึ้งขึ้นอีกนิด ก่อนที่จะออกไปสัมผัสบรรยากาศความสวยงามของโบราณสถานรอบๆ เมืองที่ไม่มีวันเก่าตามกาลเวลาแห่งนี้