รีโมทและของเล่นพังได้ เพราะลืมถอดถ่านทิ้งไว้นานเกินไป

หลายคนมักใส่ถ่านไฟฉายค้างไว้ในรีโมทคอนโทรล นาฬิกาปลุก ไฟฉาย หรือของเล่นที่ไม่ได้หยิบมาใช้นาน โดยไม่รู้ว่าการเก็บอุปกรณ์ไว้ทั้งที่ยังมีถ่านอยู่ภายใน อาจทำให้ขั้วโลหะและวงจรเสียหายก่อนวัยอันควรได้

วิธีป้องกันทำได้ง่ายมาก หากรู้ว่าจะไม่ได้ใช้อุปกรณ์ชิ้นนั้นเป็นเวลานาน ควรถอดถ่านออกและเก็บแยกไว้ตั้งแต่แรก

ทำไมถ่านที่ใส่ค้างไว้จึงทำให้อุปกรณ์เสีย

เมื่อทิ้งถ่านไว้ในอุปกรณ์เป็นเวลานาน สารเคมีภายในก้อนถ่านอาจรั่วซึมออกมาได้ โดยเฉพาะถ่านอัลคาไลน์ที่นิยมใช้กับอุปกรณ์ภายในบ้าน

เมื่อเปิดช่องใส่ถ่านออกมา อาจพบคราบสีขาว สีเทา หรือสีฟ้าเกาะอยู่บริเวณขั้วถ่านและแผ่นโลหะ คราบเหล่านี้เป็นสัญญาณว่าถ่านเริ่มรั่วและเกิดการกัดกร่อนแล้ว

หากปล่อยทิ้งไว้ คราบอาจกัดกินโลหะที่สัมผัสกับขั้วบวกและขั้วลบ จนเกิดสนิม ขี้เกลือ หรือทำให้แผ่นโลหะบางลง เมื่อขั้วสัมผัสเสื่อมสภาพ กระแสไฟฟ้าก็ไม่สามารถไหลไปเลี้ยงวงจรได้ตามปกติ อุปกรณ์จึงอาจเปิดไม่ติดหรือทำงานติด ๆ ดับ ๆ

ในบางกรณี สารที่รั่วออกมาอาจซึมลึกเข้าไปถึงแผงวงจรภายใน ทำให้การทำความสะอาดเพียงบริเวณช่องใส่ถ่านไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด

ไม่ได้ใช้เกินหนึ่งเดือน ควรพิจารณาถอดถ่าน

ควรหมั่นสำรวจอุปกรณ์ที่ไม่ได้หยิบมาใช้งานบ่อย ๆ เช่น รีโมทเครื่องใช้ไฟฟ้าสำรอง ของเล่นตามเทศกาล ไฟฉายฉุกเฉิน กล้องรุ่นเก่า หรืออุปกรณ์ตกแต่งบ้านที่ใช้ถ่าน

หากวางแผนว่าจะไม่ใช้งานนานเกินหนึ่งเดือน แนะนำให้ถอดถ่านออกก่อน แม้ระยะเวลาที่ถ่านเริ่มรั่วจะแตกต่างกันตามคุณภาพ อายุ การเก็บรักษา และสภาพแวดล้อม แต่การถอดถ่านไว้ก่อนย่อมช่วยลดความเสี่ยงได้มากกว่า

หากถ่านเกิดปัญหาขณะเก็บแยกไว้ อย่างมากก็อาจเสียถ่านไปเพียงไม่กี่ก้อน แต่อุปกรณ์ที่มีราคาแพงกว่ายังคงปลอดภัยและพร้อมนำกลับมาใช้งาน

ใช้ถ่านคุณภาพดี ก็ยังไม่ควรใส่ทิ้งไว้นาน

การเลือกถ่านไฟฉายที่ได้มาตรฐาน มีวันหมดอายุชัดเจน และเหมาะกับชนิดของอุปกรณ์มีส่วนช่วยลดปัญหาได้ อย่างไรก็ตาม แม้จะเป็นถ่านคุณภาพดี ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีโอกาสรั่วซึมเลย

ถ่านทุกก้อนมีอายุการใช้งานและอาจเสื่อมสภาพได้ โดยเฉพาะเมื่อถูกเก็บไว้ในบริเวณที่ร้อน ชื้น หรือใส่อยู่ในอุปกรณ์เป็นเวลานานเกินไป ดังนั้นกฎของการถอดถ่านออกเมื่อไม่ใช้งานจึงยังใช้ได้เสมอ

นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการใส่ถ่านเก่าและถ่านใหม่ปะปนกัน รวมถึงไม่ควรใช้ถ่านต่างชนิดหรือต่างยี่ห้อร่วมกันในอุปกรณ์ชิ้นเดียว เพราะถ่านแต่ละก้อนอาจจ่ายไฟและเสื่อมสภาพไม่เท่ากัน

พบคราบที่ช่องใส่ถ่าน ต้องทำอย่างไร

หากพบว่าถ่านบวม รั่ว หรือมีคราบเกาะอยู่ ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสคราบด้วยมือเปล่า และนำถ่านออกอย่างระมัดระวัง ไม่ควรฝืนดึงหรือทำให้ก้อนถ่านแตก

หลังนำถ่านออกแล้ว ควรตรวจดูขั้วโลหะว่ายังแข็งแรงหรือถูกกัดกร่อนมากน้อยเพียงใด หากคราบยังอยู่เฉพาะบริเวณผิว อาจทำความสะอาดอย่างระมัดระวังและปล่อยให้แห้งสนิทก่อนทดลองใส่ถ่านใหม่

แต่หากขั้วถ่านผุ หัก หลุด หรือคราบซึมเข้าไปด้านในตัวเครื่อง ควรให้ผู้ที่มีความรู้ตรวจสอบ เพราะการเปลี่ยนถ่านก้อนใหม่เพียงอย่างเดียวอาจไม่ทำให้อุปกรณ์กลับมาทำงานได้ตามปกติ

เช็กลิสต์ง่าย ๆ ก่อนเก็บอุปกรณ์

ก่อนนำอุปกรณ์ที่ใช้ถ่านไปเก็บ ลองตรวจสอบสั้น ๆ ดังนี้

• ถอดถ่านออกหากจะไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน

• ตรวจดูว่าถ่านมีอาการบวม ผิดรูป หรือมีคราบหรือไม่

• เก็บถ่านในบริเวณแห้งและไม่ร้อนจัด

• ไม่เก็บถ่านปะปนกับเหรียญ กุญแจ หรือโลหะอื่น

• ตรวจวันหมดอายุของถ่านก่อนนำกลับมาใช้

• ไม่ใส่ถ่านใหม่ปนกับถ่านเก่า

เรื่องเล็ก ๆ อย่างการถอดถ่านออกจากรีโมท นาฬิกา หรือของเล่นที่ไม่ได้ใช้ อาจช่วยป้องกันความเสียหายที่ซ่อมยากและไม่คุ้มค่าได้ การป้องกันก่อนเกิดถ่านรั่วจึงเป็นวิธีที่ง่ายและประหยัดที่สุดในการยืดอายุอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ภายในบ้าน