ทําไมคนเราถึงเดินวนเป็นวงกลมเมื่อหลงทางในป่า

เคยสงสัยกันไหมว่าเวลาคนเราหลงป่า ทําไมถึงมักจะหาทางออกไม่เจอและมักเดินวนกลับมาที่เดิมซ้ําๆ ทั้งที่ตั้งใจเดินตรงไปข้างหน้าแล้ว หลายคนอาจจะคิดว่าเป็นเพราะวิญญาณบังตาหรือเรื่องเร้นลับ แต่จริงๆ

แล้วเรื่องนี้มีคําอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจและพิสูจน์ได้ไม่ยากนัก เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกลไกการทํางานของร่างกายและสมองคนเราโดยตรง ประเด็นสําคัญอยู่ที่ความแตกต่างระหว่างความถนัดของร่างกายแต่ละข้าง

มนุษย์เราไม่มีสมมาตรที่สมบูรณ์แบบ ทั้งความยาวขา กล้ามเนื้อ หรือแรงส่งจากเท้าแต่ละข้างไม่ได้เท่ากันเป๊ะเสมอไป เมื่อเราอยู่ในพื้นที่โล่งมองเห็นจุดหมายตาชัดเจน

เหล่านั้นก็จะค่อยๆ โค้งงอขึ้นจนกลายเป็นวงกลมในที่สุด งานวิจัยในต่างประเทศเคยมีการทดลองให้คนลองเดินปิดตาหรือเดินในที่มีทัศนวิสัยต่ํา ผลลัพธ์ที่ได้ออกมาในทางเดียวกันหมด

คือคนเราจะรักษาระดับการเดินตรงไว้ไม่ได้นานเลย อีกปัจจัยที่ซ้ําเติมให้สถานการณ์แย่ลงคือสภาพจิตใจเมื่อรู้ตัวว่าหลงทาง ความตื่นตระหนกจะทําให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนแห่งความเครียดออกมาส่งผลให้สติไม่อยู่กับร่องกับรอย

การตัดสินใจและการวางแผนทิศทางทําได้ยากขึ้นไปอีกหลายเท่าตัว เมื่อใจร้อนรนเราจะรีบเดินโดยไม่หยุดสังเกตสิ่งรอบข้าง ทําให้โอกาสที่จะเดินวนเป็นวงกลมนั้นสูงมากขึ้น

วิธีป้องกันที่นักเดินป่ามืออาชีพมักใช้กันคือการหาจุดเด่นในธรรมชาติเป็นระยะ เช่น โขดหิน ก้อนหินรูปร่างแปลก หรือต้นไม้ใหญ่ที่สังเกตได้ง่าย และพยายามเดินผ่านจุดเหล่านั้นไปให้ได้โดยตรง

การใช้เข็มทิศหรืออุปกรณ์นําทางยุคใหม่ก็เป็นอีกทางเลือกที่ขาดไม่ได้ แต่อุปกรณ์ที่ดีที่สุดก็ยังคงเป็นสติและการหมั่นสังเกตสภาพแวดล้อมรอบตัวอยู่เสมอ หากรู้ตัวว่าเริ่มสับสนทิศทาง

การหยุดพักตั้งหลักและสังเกตว่าเราเดินผ่านอะไรมาบ้างในระยะสายตา จะช่วยลดโอกาสที่จะเดินวกกลับไปที่เดิมได้มาก การเข้าใจธรรมชาติของร่างกายตนเองแบบนี้จึงเป็นทักษะเอาตัวรอดที่สําคัญมากสําหรับการท่องเที่ยวในธรรมชาติ