ความเชื่อเรื่องมอสบนต้นไม้บอกทิศทางใช้งานได้จริงหรือไม่

เคยได้ยินคําแนะนําที่ว่ามอสชอบขึ้นอยู่ทางทิศเหนือของต้นไม้เสมอและเราสามารถใช้เป็นเข็มทิศธรรมชาติเพื่อหาทิศทางได้เวลาหลงป่า ความเชื่อนี้เป็นสิ่งที่หลายคนเคยผ่านหูผ่านตามาบ้างจากตําราเดินป่าหรือภาพยนตร์ผจญภัย

แต่ก่อนจะยึดถือวิธีนี้เป็นหลักการนําทาง เราควรมาทําความเข้าใจปัจจัยที่แท้จริงซึ่งส่งผลต่อการเจริญเติบโตของมอสกันก่อนเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและนําไปใช้ประโยชน์ในสถานการณ์จริงได้แบบไม่ผิดพลาด

มอสนั้นเป็นพืชตระกูลที่ไม่มีท่อลําเลียงและขยายพันธุ์ด้วยสปอร์ สิ่งที่สิ่งมีชีวิตเล็กจิ๋วเหล่านี้ต้องการในการเติบโตเป็นหลักคือความชื้นและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

ความเชื่อที่ว่ามอสชอบขึ้นทางทิศเหนือเป็นเพราะทิศเหนือมักได้รับแสงแดดน้อยกว่าและมีความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูงกว่าทิศอื่นๆ ทําให้เป็นสภาพแวดล้อมที่มอสโปรดปราน

แต่ในความเป็นจริงแล้วปัจจัยนั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับทิศทางทางภูมิศาสตร์เพียงอย่างเดียว หากเราอยู่ในป่าทึบที่แสงแดดส่องไม่ค่อยถึง มอสสามารถขึ้นอยู่รอบด้านของต้นไม้ได้เสมอ ไม่ว่าจะเป็นทิศเหนือ ใต้ ออก หรือตก

ขอแค่บริเวณนั้นมีความชื้นเพียงพอและมีพื้นผิวที่เหมาะสมให้รากหรือไรซอยด์ได้ยึดเกาะ ก็เพียงพอต่อการเจริญเติบโตของพวกมันแล้ว ยิ่งไปกว่านั้นหากต้นไม้อยู่ในบริเวณที่มีแหล่งน้ําไหลผ่านหรือมีไอความชื้นสะสมสูง

มอสก็มีโอกาสขึ้นได้ทั่วทั้งต้นโดยไม่สนใจแนวนอนหรือแนวตั้งของทิศทางเลย ดังนั้นการตัดสินใจเลือกทิศจากตําแหน่งของมอสเพียงอย่างเดียวจึงมีความคลาดเคลื่อนสูงมากและไม่ใช่หลักการที่แม่นยําในการนําทาง

นักสํารวจหรือผู้เชี่ยวชาญด้านการเอาตัวรอดในป่าจึงมักแนะนําให้ใช้หลายปัจจัยร่วมกันแทนที่จะพึ่งพาเพียงเรื่องของมอส เช่น การสังเกตทิศทางของแสงแดด การดูการขึ้นลงของดวงอาทิตย์

หรือการใช้เข็มทิศจริงในการกําหนดทิศทางจะมีความน่าเชื่อถือมากกว่า การเข้าใจธรรมชาติของมอสช่วยให้เราเห็นภาพกว้างขึ้นว่าสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ไม่ได้ถูกกําหนดด้วยทิศทางของโลก

แต่ถูกกําหนดด้วยปัจจัยสภาพแวดล้อมที่อยู่รอบตัวมันโดยตรง การมองหาทางออกหรือการเดินทางในป่าจึงต้องใช้การสังเกตสภาพแวดล้อมโดยรวมประกอบกัน ทั้งทิศทางลม ความลาดชันของภูมิประเทศ และแหล่งน้ํา

ซึ่งจะปลอดภัยและให้ข้อมูลที่แม่นยําสําหรับการตัดสินใจมากกว่า