ย้ายเสาไฟได้ แต่ต้องให้การไฟฟ้าสำรวจและอนุมัติก่อน

บ้านบางหลังซื้อที่ดินไว้นาน พอจะสร้างบ้านหรือทำประตูใหม่กลับพบว่าเสาไฟตั้งอยู่ตรงทางรถพอดี บางแห่งไม่ได้ขวางเต็ม ๆ แต่ทำให้รถเลี้ยวเข้าออกยาก จึงเกิดคำถามว่าย้ายเสาไปข้าง ๆ ได้หรือไม่ คำตอบคือยื่นคำขอให้ย้ายได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ขอจะเลือกจุดใหม่แล้วจ้างช่างมาย้ายเองได้ทันที

เสาไฟฟ้า สายไฟ หม้อแปลง และอุปกรณ์บนเสาเป็นส่วนหนึ่งของระบบจำหน่ายไฟ การขยับเสาเพียงต้นเดียวอาจกระทบระยะห่างของสาย ความตึงของสาย เสาต้นถัดไป บ้านที่รับไฟอยู่เดิม และความปลอดภัยของคนใช้ถนน งานจึงต้องผ่านการสำรวจ ออกแบบ ดับไฟ และดำเนินการโดยหน่วยงานเจ้าของระบบหรือผู้รับจ้างที่ได้รับมอบหมาย

เริ่มจากดูว่าเสาอยู่ในพื้นที่ของการไฟฟ้าไหน

กรุงเทพมหานคร นนทบุรี และสมุทรปราการอยู่ในพื้นที่บริการของการไฟฟ้านครหลวงหรือ MEA ส่วนจังหวัดอื่นอยู่ในพื้นที่ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคหรือ PEA ผู้ขอควรติดต่อสำนักงานเขตหรือสาขาที่ดูแลจุดนั้นโดยตรง หากไม่แน่ใจสามารถโทร MEA Call Center 1130 หรือ PEA Contact Center 1129 แล้วแจ้งที่อยู่และจุดสังเกต เจ้าหน้าที่จะช่วยส่งเรื่องไปยังหน่วยงานที่รับผิดชอบ

ก่อนติดต่อควรถ่ายภาพให้เห็นเสาทั้งต้น สายไฟรอบข้าง ทางเข้าอาคาร ขอบเขตที่ดิน และสภาพถนน ถ่ายจากหลายมุมแล้วทำเครื่องหมายคร่าว ๆ ว่าต้องการเปิดประตูตรงไหน หากมีเลขที่เสาหรือรหัสบนเสาให้บันทึกไว้ด้วย ตำแหน่งพิกัดจากโทรศัพท์ช่วยให้เจ้าหน้าที่หาจุดได้เร็ว แต่ไม่ควรปีนหรือเข้าใกล้สายเพื่ออ่านป้าย

เจ้าหน้าที่ต้องออกไปสำรวจของจริง

หลังรับคำร้อง การไฟฟ้าจะตรวจว่ามีเหตุให้ย้ายหรือไม่ จุดใหม่ที่เสนอวางเสาได้หรือเปล่า และต้องแก้ระบบมากแค่ไหน บางงานดูเหมือนขยับเพียงหนึ่งหรือสองเมตร แต่จุดใหม่อาจติดท่อประปา ท่อระบายน้ำ แนวสื่อสาร ต้นไม้ ทางเข้าเพื่อนบ้าน หรืออยู่ใกล้อาคารเกินมาตรฐาน บางกรณีต้องเพิ่มเสา เปลี่ยนสาย ย้ายสายบริการเข้าบ้าน เปลี่ยนตำแหน่งหม้อแปลง หรือประสานเจ้าของสายโทรคมนาคมที่พาดร่วมอยู่บนเสา

ผู้ขอจึงไม่ควรเทฐานประตู วางรั้ว หรือเริ่มก่อสร้างโดยเดาว่าเสาจะย้ายไปตรงไหน เพราะตำแหน่งที่อยากได้อาจไม่ผ่านการตรวจทางวิศวกรรม จุดใหม่ยังต้องอยู่ในพื้นที่ที่หน่วยงานเข้าถึงเพื่อซ่อมบำรุงได้ และอาจต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของที่ดิน หน่วยงานเจ้าของทาง หรือผู้เกี่ยวข้องรายอื่น

เอกสารที่ควรเตรียม

รายละเอียดอาจต่างกันตามพื้นที่และลักษณะงาน แต่โดยทั่วไปควรมีบัตรประชาชนของผู้ยื่น เอกสารแสดงสิทธิหรือความเกี่ยวข้องกับสถานที่ แผนผังหรือสำเนาโฉนด ภาพถ่าย และหนังสือมอบอำนาจหากให้คนอื่นดำเนินการ หากเป็นนิติบุคคลอาจต้องใช้หนังสือรับรองและเอกสารผู้มีอำนาจลงนาม ถ้าจุดใหม่อยู่ในที่ของบุคคลอื่น เจ้าหน้าที่อาจขอหนังสือยินยอมเพิ่มเติม ควรถามสาขาที่รับเรื่องก่อนเดินทางเพื่อไม่ต้องส่งเอกสารหลายรอบ

ใครเป็นคนออกค่าใช้จ่าย

ถ้าย้ายเพราะความสะดวกของเจ้าของบ้าน เช่น เปิดประตูรถ สร้างอาคาร แบ่งที่ดิน หรือปรับทางเข้า ผู้ร้องมักต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายตามที่การไฟฟ้าสำรวจและประมาณการ งานไม่ได้คิดจากราคาเสาคอนกรีตเพียงต้นเดียว แต่รวมวัสดุ สายไฟ อุปกรณ์ ค่าแรง รถปฏิบัติงาน การรื้อถอน การดับไฟ และงานที่เกี่ยวข้อง จึงไม่มีราคากลางก้อนเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน

หากเสาชำรุด เอียง สายหย่อน หรือมีสภาพอันตราย อย่าเพิ่งยื่นในฐานะขอย้ายเพื่อความสะดวก ให้แจ้งเหตุอันตรายและขอให้การไฟฟ้าตรวจสอบก่อน เพราะเป็นคนละกรณีกัน ส่วนกรณีที่หน่วยงานรัฐปรับปรุงหรือขยายถนน การจัดสรรค่าใช้จ่ายจะเป็นเรื่องระหว่างเจ้าของโครงการกับหน่วยงานสาธารณูปโภค ไม่ควรเหมารวมว่าประชาชนต้องจ่ายหรือได้ย้ายฟรีทุกกรณี

เมื่อสำรวจเสร็จ ผู้ขอจะได้รับรายละเอียดงานและค่าใช้จ่ายตามขั้นตอนของหน่วยงาน ควรชำระผ่านช่องทางทางการและเก็บใบเสร็จ อย่าโอนเงินให้บุคคลที่อ้างว่าสามารถลัดคิวหรือย้ายให้ได้โดยไม่เปิดคำร้อง หากมีสายของค่ายสื่อสารอยู่ด้วย ระยะเวลายังอาจขึ้นกับการประสานหลายบริษัท ไม่ใช่งานของการไฟฟ้าเพียงฝ่ายเดียว

ห้ามขุด ดึง ตัด หรือจ้างรถมาย้ายเอง

แม้เสาจะอยู่ชิดเขตบ้านก็ไม่ควรใช้รถแบ็กโฮขุดใกล้โคนเสา ตัดสายยึด เทคอนกรีตหุ้มโคนเสา หรือผลักให้พ้นทาง สายไฟอาจยังมีกระแสและมีแรงดันสูงกว่าระบบในบ้านมาก การกระทำโดยไม่ประสานงานเสี่ยงไฟดูด ไฟดับเป็นวงกว้าง ทรัพย์สินเสียหาย และเกิดความรับผิดตามมา ช่างไฟภายในบ้านทั่วไปก็ไม่มีอำนาจทำงานกับระบบจำหน่ายบนเสา

หากพบเสาเอียงหลังรถชน มีประกายไฟ สายขาดหรือหย่อนต่ำ ให้กันคนออกจากพื้นที่และโทรแจ้งการไฟฟ้าทันที ไม่แตะเสา รั้ว รถ หรือวัตถุที่อาจสัมผัสสายไฟ หากเป็นสายตกพื้นควรอยู่ห่างและเตือนคนอื่นไม่ให้เข้าใกล้ เพราะพื้นบริเวณนั้นอาจมีกระแสไฟกระจายอยู่

ขั้นตอนที่ปลอดภัยจึงเริ่มจากเปิดคำร้อง ส่งรูปและเอกสาร รอเจ้าหน้าที่สำรวจ รับแบบกับประมาณการ ชำระผ่านระบบ แล้วนัดวันดำเนินงาน การย้ายเสาอาจทำได้ไม่ตรงตำแหน่งที่เจ้าของบ้านต้องการทุกครั้ง แต่การให้วิศวกรดูทั้งแนวสายก่อนช่วยให้ประตูใหม่ไม่แลกมาด้วยความเสี่ยงของทั้งบ้านและคนในละแวกเดียวกัน

อ้างอิงข้อมูล
https://www.mea.or.th/
https://www.pea.co.th/
https://www.pea.co.th/services
https://complaint.erc.or.th/