เปิดตำนาน “เหรียญ 10 บาทสองสี” จากเงินตราในกระเป๋า สู่สุดยอดของสะสมมูลค่าหลักล้าน

หากพูดถึงเหรียญกษาปณ์ที่เราใช้สอยกันอยู่ทุกวันในชีวิตประจำวัน “เหรียญสิบบาท” คงเป็นเหรียญที่ทุกคนคุ้นมือกันดีที่สุด แต่ทราบหรือไม่ว่าเบื้องหลังโลหะสองสีทรงกลมนี้ มีประวัติศาสตร์การเดินทางที่น่าสนใจ มีการปรับเปลี่ยนเชิงนโยบายการเงินของประเทศ และที่สำคัญ... มันยังซ่อนความลับของ “เหรียญกษาปณ์ที่แพงที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย” เอาไว้อีกด้วย

จุดเริ่มต้นและประวัติศาสตร์การกำเนิด (พ.ศ. 2531)

ย้อนกลับไปก่อนปี พ.ศ. 2531 ประเทศไทยใช้ “ธนบัตรใบละ 10 บาท” (โทนสีน้ำตาล มีภาพประธานด้านหลังเป็นพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) เป็นหลักในการแลกเปลี่ยน

ทว่าด้วยอัตราเงินเฟ้อและการใช้งานที่หมุนเวียนอย่างรวดเร็ว ทำให้ธนบัตรใบละ 10 บาทชำรุดเสียหายง่ายและมีอายุการใช้งานสั้น รัฐบาลในขณะนั้นโดยกรมธนารักษ์จึงมีมติยกเลิกการจัดพิมพ์ธนบัตรราคา 10 บาท และเปลี่ยนมาผลิต “เหรียญกษาปณ์หมุนเวียนชนิดราคา 10 บาท” ขึ้นมาทดแทน โดยประกาศออกใช้ครั้งแรกอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2531

นวัตกรรม "โลหะสองสี" (Bimetallic Coin)

เหรียญ 10 บาทที่ถูกผลิตขึ้นมานี้ ถือเป็นมิติใหม่ของวงการเหรียญกษาปณ์ไทยในยุคนั้น ด้วยการใช้นวัตกรรมผลิตเป็น “เหรียญโลหะสองสี” (วงนอกเป็นโลหะสีขาวคิวโปรนิกเกิล และส่วนใจกลางเป็นโลหะสีทองอลูมิเนียมบรอนซ์) ซึ่งนอกจากจะมีความสวยงามโดดเด่นแล้ว ยังช่วยป้องกันการปลอมแปลงได้ยากขึ้นในสมัยนั้นอีกด้วย

เจาะสถิติการผลิต: จากรุ่นแสนล้าน สู่รุ่นหลักร้อย

ตลอดรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) เหรียญสิบบาทหมุนเวียนถูกผลิตขึ้นมาทั้งหมด 31 รุ่น (ปี พ.ศ. 2531 – พ.ศ. 2560) โดยหากเราจำแนกตามยอดการผลิต จะเห็นตัวเลขที่น่าสนใจดังนี้ครับ

🏆 3 อันดับรุ่นปีที่มีการผลิต "มากที่สุด"

เพื่อรองรับความต้องการหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด มี 3 รุ่นปีที่ถูกปั๊มออกมามากที่สุด และ  นี่คือแผนภูมิแท่งแสดง 3 อันดับรุ่นปีที่มีการผลิตเหรียญ 10 บาทมากที่สุด เพื่อให้เห็นความแตกต่างของจำนวนการผลิตได้อย่างชัดเจน (เทียบเคียงสีตามอันดับ ทอง, เงิน, ทองแดง)
​อันดับ 1: ปี 2551 (แบบเก่า) — 179,165,360 เหรียญ
​อันดับ 2: ปี 2556 — 162,075,000 เหรียญ
​อันดับ 3: ปี 2537 — 150,598,831 เหรียญ

เจาะลึกตำนาน "เหรียญ 10 บาท ปี 2533" ที่สุดแห่งความหายาก

ในบรรดาทั้ง 31 รุ่น มีอยู่รุ่นปีหนึ่งที่เปรียบเสมือน “จอกศักดิ์สิทธิ์” (Holy Grail) ของวงการนักสะสมเหรียญไทย นั่นคือ “เหรียญ 10 บาท รุ่นปี พ.ศ. 2533” ซึ่งขึ้นแท่นเป็นเหรียญที่มีการผลิตน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยมีจำนวนผลิตออกมาเพียง 100 เหรียญเท่านั้น!

💡 ทำไมต้องผลิตแค่ 100 เหรียญ?

แต่เดิมใน ปี พ.ศ. 2533 กรมธนารักษ์ไม่ได้ตั้งใจจะผลิตเหรียญรุ่นนี้เพื่อนำมาใช้หมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจทั่วไป แต่ผลิตขึ้นเป็นพิเศษเพื่อนำไปร่วมจัดแสดงและมอบเป็นเหรียญที่ระลึกแก่ผู้เข้าร่วมประชุม Mint Directors Conference (MDC) หรือการประชุมผู้บริหารโรงกษาปณ์ระหว่างประเทศ ครั้งที่ 16 ณ ประเทศอังกฤษ

การเดินทางของ 100 เหรียญในตำนาน

จากจำนวนทั้งหมด 100 เหรียญที่ผลิตขึ้นมา มีการแจกจ่ายและบริหารจัดการดังนี้:

แจกในงานประชุม MDC (อังกฤษ): แจกให้แก่ผู้เข้าร่วมงานไปเพียง 40 เหรียญ เท่านั้น

เก็บรักษาไว้ที่กรมธนารักษ์: อีก 60 เหรียญ ที่เหลือถูกเก็บรักษาไว้เป็นทรัพย์สินของทางราชการ ไม่มีการนำออกเผยแพร่

ในมือคนไทย: คาดการณ์กันว่า ในบรรดา 40 เหรียญที่แจกไปในงานครั้งนั้น มีผู้แทนหรือคนไทยที่ได้ครอบครองกลับมาจริงๆ เพียงแค่ 20 คนโดยประมาณ

ด้วยจำนวนที่น้อยนิดบวกกับสตอรี่ระดับนานาชาติ ทำให้เหรียญ 10 บาท ปี 2533 กลายเป็นเหรียญที่นักสะสมกระเป๋าหนักทั่วประเทศต่างพลิกแผ่นดินหา และมีราคาประมูลซื้อขายกันจริงในปัจจุบันพุ่งทะลุไปถึง หลักแสนปลายๆ ไปจนถึงหลักล้านบาท (ขึ้นอยู่กับสภาพความสมบูรณ์ของเหรียญ)

คุณค่าที่มากกว่ามูลค่าหน้าเหรียญ

เหรียญ 10 บาทสองสี ไม่ได้เป็นเพียงแค่โลหะแทนมูลค่าสินค้า 10 บาทที่เราใช้ซื้อน้ำหรือจ่ายค่ารถโดยสารเท่านั้น แต่ในแง่ของประวัติศาสตร์ มันคือตัวแทนการเปลี่ยนผ่านเชิงเศรษฐกิจของไทย และในแง่ของศิลปะและการสะสม มันคือหนึ่งในเหรียญที่สร้างตำนาน "การตามล่า" ที่ตื่นเต้นที่สุดในวงการนักสะสมไทย

ไม่แน่ว่า... ลองเช็กกระเป๋าสตางค์ หรือกระปุกออมสินที่บ้านของคุณดูให้ดี บางทีเหรียญสิบบาทเก่าๆ ที่นอนนิ่งอยู่ อาจเป็นหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ที่มีมูลค่ามหาศาลก็เป็นได้!