เพิ่งรู้ว่าเขียงไม้กับเขียงพลาสติกสะสมเชื้อโรคไม่เหมือนกัน แล้วแบบไหนควรใช้?

เพิ่งรู้เหมือนกัน...ทำไม “เขียงไม้” กับ “เขียงพลาสติก” ถึงสะสมเชื้อโรคไม่เหมือนกัน? คำตอบอาจไม่ตรงกับที่หลายคนคิด

หลายบ้านเลือกเขียงจากความรู้สึกว่าแบบไหนดูสะอาดกว่า แต่ความจริงแล้ว ความสะอาดของเขียงอาจไม่ได้ตัดสินกันที่วัสดุเพียงอย่างเดียว เพราะทั้งสภาพผิว วิธีล้าง การผึ่งให้แห้ง และการแยกใช้งาน ล้วนมีผลไม่แพ้กัน

ก่อนหน้านี้ผมก็คิดเหมือนหลายคนนะครับ ถ้าจะซื้อเขียงใหม่ก็เลือก เขียงพลาสติก ไว้ก่อน เพราะดูเรียบ ล้างง่าย และน่าจะสะอาดกว่า ส่วน เขียงไม้ ก็ดูเหมือนจะอมน้ำและสะสมเชื้อโรคได้ง่ายกว่า

แต่พอไปเปิดอ่านข้อมูลจากงานวิจัย กลับพบว่าเรื่องนี้ไม่ได้ตรงไปตรงมาแบบที่เคยเข้าใจเลยครับ

เขียงไม้ไม่ได้สะสมแบคทีเรียแบบที่หลายคนคิดเสมอไป

งานวิจัยเกี่ยวกับเขียงไม้และเขียงพลาสติกพบว่า โครงสร้างของเนื้อไม้มีพฤติกรรมแตกต่างจากพลาสติก โดยแบคทีเรียบางส่วนอาจถูกดูดซับลงไปใต้ผิวไม้ และตรวจพบบนผิวลดลงเมื่อเวลาผ่านไป

งานทดลองบางชิ้นยังพบว่า เขียงไม้ที่สะอาดสามารถดูดซับของเหลวที่มีแบคทีเรียเข้าไปในเนื้อไม้ได้ค่อนข้างรวดเร็ว ขณะที่เขียงพลาสติกใหม่อาจทำความสะอาดง่าย แต่เมื่อมีรอยมีดจำนวนมาก การล้างคราบที่ติดอยู่ในร่องอาจทำได้ยากขึ้น

ตรงนี้แหละครับที่ผมรู้สึกว่า “อ้าว...เป็นแบบนี้เองเหรอ”

เพราะที่ผ่านมา ผมมัวแต่ดูว่าเขียงทำจากอะไร แต่ไม่เคยสังเกตเลยว่า สภาพของเขียง ต่างหากที่อาจสำคัญไม่แพ้วัสดุ

เขียงพลาสติกไม่ได้สะอาดกว่าเสมอไป หากมีรอยมีดลึก

ข้อดีของเขียงพลาสติกคือ น้ำหนักเบา ล้างง่าย และหลายรุ่นสามารถทำความสะอาดได้สะดวก

แต่เมื่อใช้งานเป็นเวลานานจนเกิดรอยมีดจำนวนมาก ร่องเล็ก ๆ บนผิวอาจกลายเป็นจุดที่คราบอาหาร ความชื้น และสิ่งสกปรกเข้าไปติดค้างได้ หากล้างไม่ทั่วถึงก็อาจทำความสะอาดได้ยากกว่าที่มองเห็นด้วยตาเปล่า

ดังนั้น สิ่งที่ควรดูอาจไม่ใช่แค่ “เขียงทำจากวัสดุอะไร” แต่ควรสังเกตด้วยว่า ผิวเขียงยังเรียบดีหรือเริ่มมีรอยลึกจนทำความสะอาดยากแล้ว

แล้วควรเลือกเขียงไม้หรือเขียงพลาสติก?

คำตอบคือ เลือกได้ทั้งสองแบบครับ แต่ควรเลือกให้เหมาะกับลักษณะการใช้งาน และดูแลให้ถูกวิธี

เขียงไม้

จุดเด่น

• เนื้อไม้มีโครงสร้างแตกต่างจากพลาสติก

• งานวิจัยบางส่วนพบว่า จำนวนแบคทีเรียที่ตรวจพบบนผิวอาจลดลงหลังปล่อยทิ้งไว้

• เขียงไม้เนื้อแข็งที่มีผิวเรียบมักใช้งานได้นาน หากดูแลอย่างเหมาะสม

สิ่งที่ควรระวัง

• ควรล้างให้สะอาดหลังใช้งาน

• ผึ่งในที่อากาศถ่ายเทจนแห้งสนิท

• ไม่ควรปล่อยให้แช่น้ำเป็นเวลานาน

• หากผิวเริ่มแตก บิ่น มีรอยแยก หรือมีกลิ่นผิดปกติ ควรพิจารณาเปลี่ยน

เขียงพลาสติก

จุดเด่น

• ล้างง่าย

• น้ำหนักเบา

• เหมาะกับการใช้งานทั่วไป

• แยกสีหรือแยกเขียงตามประเภทอาหารได้สะดวก

สิ่งที่ควรระวัง

• ควรล้างทันทีหลังใช้งาน

• หมั่นตรวจดูรอยมีดและร่องลึก

• หากผิวขรุขระ มีรอยจำนวนมาก หรือมีคราบติดตามร่อง ควรพิจารณาเปลี่ยนใหม่

สิ่งสำคัญกว่าเรื่องวัสดุ คือการป้องกันการปนเปื้อน

สุดท้ายแล้ว งานวิจัยไม่ได้สรุปแบบง่าย ๆ ว่า เขียงไม้ดีกว่าเขียงพลาสติก หรือในทางกลับกัน

สิ่งที่เห็นได้ชัดคือ วิธีดูแลรักษา ความสะอาด และสภาพของเขียง มีผลต่อความปลอดภัยไม่แพ้วัสดุที่ใช้ผลิต

USDA ระบุว่าสามารถใช้เขียงไม้หรือเขียงที่ทำจากวัสดุไม่ดูดซึมสำหรับเตรียมอาหารได้ แต่ควรแยกเขียงสำหรับเนื้อดิบ สัตว์ปีก หรืออาหารทะเล ออกจากเขียงสำหรับผัก ผลไม้ ขนมปัง และอาหารพร้อมรับประทาน เพื่อลดโอกาสการปนเปื้อนข้าม

หลังใช้งานควรล้างเขียงด้วยน้ำและน้ำยาล้างจานให้ทั่ว แล้วผึ่งให้แห้ง โดยเฉพาะหลังสัมผัสอาหารดิบ

เช็กเขียงในครัวง่าย ๆ ก่อนใช้ครั้งต่อไป

ลองหยิบเขียงขึ้นมาดู แล้วสังเกตว่า

• มีรอยมีดลึกจนเห็นเป็นร่องหรือไม่

• มีรอยแตก บิ่น หรือผิวลอกหรือไม่

• มีคราบฝังแน่นตามร่องหรือไม่

• มีกลิ่นตกค้างแม้ล้างแล้วหรือไม่

• หลังล้างสามารถผึ่งจนแห้งได้หรือไม่

หากเขียงเริ่มมีรอยลึก แตก บิ่น หรือผิวขรุขระมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นไม้หรือพลาสติก ก็ควรพิจารณาเปลี่ยนใหม่

ผมว่าหลังอ่านจบ หลายคนน่าจะเดินไปหยิบเขียงในครัวมาพลิกดูเหมือนผมแน่ ๆ เพราะที่ผ่านมาเราอาจโฟกัสผิดจุดมาตลอดว่า “วัสดุไหนดีกว่า”

ทั้งที่คำตอบจริง ๆ อาจเป็นว่า เขียงที่สะอาด ผิวไม่เสียหาย แยกใช้อย่างเหมาะสม และได้รับการดูแลดีต่างหากที่สำคัญที่สุด

แล้วบ้านคุณล่ะครับ ใช้เขียงไม้หรือเขียงพลาสติกมากกว่ากัน? และเคยสังเกตรอยมีดบนเขียงของตัวเองครั้งล่าสุดเมื่อไหร่?