ฟ้าผ่าซ้ำที่เดิม! ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับ 'สายฟ้า'

เคยได้ยินไหมล่ะ? คำพูดติดหูที่ว่า 'ฟ้าผ่าไม่เคยผ่าซ้ำที่เดิม' พอได้ยินแบบนี้ทีไร ก็มักจะนึกภาพไปถึงทุ่งโล่งๆ หรือต้นไม้ใหญ่โดดเดี่ยวที่ดูอันตราย แต่วันก่อนผมเพิ่งได้เห็นภาพจากมุมสูงของเมืองใหญ่ที่กำลังเจอพายุฝนฟ้าคะนองอย่างหนัก แล้วมีบางอย่างที่ทำให้ผมต้องกลับมาฉุกคิดถึงความเชื่อเก่าๆ นั้น

ผมยืนอยู่บนดาดฟ้าของตึกสูงแห่งหนึ่ง ห่างออกไปไม่ไกลนัก มองเห็นตึกระฟ้าอีกแห่งที่ตั้งตระหง่านเสียดฟ้าขึ้นไป ท้องฟ้ามืดครึ้มไปด้วยเมฆหมอก กลิ่นอายของฝนที่กำลังจะตกหนักมาพร้อมกับลมที่พัดแรง เสียงฟ้าร้องครืนๆ ดังมาเป็นระยะๆ ราวกับกำลังประกาศการมาถึงของพายุ

แล้วจู่ๆ แสงวาบสีขาวสว่างจ้าก็ฉีกผ่านผืนฟ้าลงมา! แสงนั้นพุ่งตรงไปยังยอดตึกสูงระฟ้าที่อยู่เบื้องหน้า เปรี้ยง! เสียงดังสนั่นหวั่นไหวไปทั่ว เสียงที่ได้ยินนั้นไม่ใช่เสียงที่เกิดขึ้นในทีวีหรือหนัง แต่มันคือเสียงจริงที่ก้องกังวานจนรู้สึกได้ถึงแรงสั่นสะเทือน

ภาพที่เห็นมันน่าทึ่งมาก ตึกสูงเสียดฟ้านั้นกลายเป็นเป้าหมายธรรมชาติของสายฟ้าจริงๆ มันเหมือนกับมีใครเอาปลายแหลมไปจ่อไว้บนจุดที่สูงที่สุดของโลก แต่นั่นยังไม่จบแค่นั้นนะครับ หลังจากนั้นไม่นาน พายุยังไม่ทันจางหายไป สายฟ้าลูกที่สองก็ฟาดลงมาอีกครั้ง คราวนี้จุดที่ถูกฟ้าผ่าอาจจะใกล้เคียงกับครั้งแรก แต่ก็ไม่ใช่ที่เดิมเป๊ะๆ เสียทีเดียว แต่การเห็นแบบนี้ซ้ำๆ ในช่วงเวลาไม่กี่นาทีในพายุลูกเดียวกัน ทำลายความเชื่อที่ว่าฟ้าผ่าไม่เคยผ่าซ้ำที่เดิมที่ผมเคยยึดถือมาตลอด

ใครๆ ก็คงเคยได้ยินตำนานที่ว่าฟ้าผ่ามักจะไม่ซ้ำที่เดิม แต่ในความเป็นจริงแล้ว จุดที่สูงที่สุด หรือมีสภาพที่นำไฟฟ้าได้ดี เป็นเป้าหมายที่ถูกฟ้าผ่าได้ง่ายกว่า และหลายๆ ครั้ง มันก็จะถูกฟ้าผ่าซ้ำๆ ในเหตุการณ์พายุเดียวเสียด้วยซ้ำไป ไม่ว่าจะเป็นตึกสูง ต้นไม้ที่เป็นสื่อนำไฟฟ้า หรือแม้แต่ยอดเขาที่เราเคยคิดว่าปลอดภัย

เมื่อสายฟ้าต้องการหาทางลงสู่พื้นดินที่สั้นและง่ายที่สุด มันจะเลือกเส้นทางที่มีความต้านทานน้อยที่สุด ซึ่งวัตถุที่สูงแหลมและนำไฟฟ้าได้ดี ก็เป็นตัวเลือกที่ดึงดูดสายฟ้าได้อย่างไม่ต้องสงสัย นึกภาพตามนะครับ เมื่อมีวัตถุชิ้นหนึ่งสูงเด่นเป็นพิเศษ มันก็จะดึงดูดประจุไฟฟ้าที่สะสมอยู่ในก้อนเมฆได้ง่ายกว่าบริเวณรอบๆ เมื่อฟ้าผ่าครั้งแรกไปแล้ว โครงสร้างนั้นไม่ได้ถูกทำลายไปทั้งหมด หรืออาจจะยังคงสภาพเดิมที่สื่อนำไฟฟ้าได้ดีอยู่เมื่อประจุไฟฟ้าในเมฆก้อนเดิมหรือก้อนใกล้เคียงยังสะสมอยู่ มันก็มีโอกาสสูงที่ฟ้าจะเลือกเส้นทางเดิมหรือใกล้เคียงเดิมอีกครั้ง

การไปยืนอยู่ใกล้ๆ หรือเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งก่อสร้างสูงๆ เวลาเกิดพายุฝนฟ้าคะนองจึงเป็นเรื่องที่อันตรายอย่างยิ่งครับ เพราะเราอาจจะตกอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องเผชิญหน้ากับปรากฏการณ์ธรรมชาติอันทรงพลังนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพียงเพราะเราไปอยู่ผิดที่ผิดเวลา