แผ่นดินไหว: เลิกยืนหลบใต้กรอบประตู! มา 'หมอบ' แบบนี้ปลอดภัยกว่า

ไม่กี่วันก่อน ผมมีโอกาสได้เข้าร่วมการอบรมเรื่องความปลอดภัยจากแผ่นดินไหว ผมยืนยันเลยว่าหลายคนคงเคยได้ยินคำแนะนำที่ว่า 'เวลาแผ่นดินไหวยืนหลบใต้กรอบประตู' กันมาบ้างใช่ไหมครับ? ผมเองก็เป็นหนึ่งในคนที่เคยเชื่อแบบนั้น แต่พอได้ลงรายละเอียดจริงๆ ถึงได้รู้ว่า ความเชื่อนี้มันอาจไม่เวิร์คกับบ้านสมัยใหม่เสียแล้ว

ลองนึกภาพตามนะครับ สมัยก่อนบ้านส่วนใหญ่ที่ก่อสร้างตามสไตล์ไทยๆ หรือบ้านไม้ โครงสร้างประตูบ้านมักจะแข็งแรงกว่าส่วนอื่น และเมื่อมีแผ่นดินไหว ผนังอาจจะพังครืนลงมา แต่กรอบประตูนี่แหละ อาจเป็นจุดที่ยังคงรูปอยู่ได้ จึงเป็นที่มาของคำแนะนำที่ส่งต่อกันมา แต่พอมาถึงบ้านยุคปัจจุบัน บ้านปูน บ้านคอนกรีต หรือแม้แต่บ้านที่ใช้วัสดุโครงสร้างที่ทันสมัย โครงสร้างผนังอาจจะแข็งแกร่งมากๆ แต่อาจเปราะบางกว่าที่คิด บางทีผนังอาจจะถล่มลงมาทับโครงสร้างประตูเสียเอง หรือตัวกรอบประตูเองก็ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้รับแรงกระแทกมหาศาลจากการสั่นสะเทือนได้มากนัก

วิทยากรอธิบายให้เห็นภาพเลยครับ ว่าแทนที่จะไปยืนเกาะกรอบประตูที่พร้อมจะพังลงมาเมื่อไหร่ก็ได้ ถ้าแผ่นดินไหวมาจริง ตัวเลือกที่ดีกว่าและได้รับการยอมรับในระดับสากล คือ 'Drop, Cover, Hold On' หรือ 'หมอบ, หลบ, ยึดเกาะ'

'หมอบ' (Drop): คือการทิ้งตัวลงกับพื้นทันทีที่เราเริ่มรู้สึกถึงแรงสั่นสะเทือน ไม่ต้องยืนแข็งทื่อ

'หลบ' (Cover): หาที่กำบังที่แข็งแรงพอจะป้องกันคุณจากวัตถุที่อาจจะร่วงหล่นลงมา สิ่งที่วิทยากรเน้นมากคือ 'โต๊ะที่แข็งแรง' ไม่ใช่แค่โต๊ะที่มีขา แต่เป็นโต๊ะที่ค่อนข้างหนัก หรือมีโครงสร้างที่มั่นคง มองหาใต้โต๊ะทำงาน โต๊ะกินข้าว หรือแม้แต่เตียงนอน (ถ้าโครงสร้างเตียงแข็งแรงพอ) ซอกหลืบที่ปลอดภัยในบ้านก็เป็นอีกทางเลือก แต่ต้องแน่ใจว่ามันแข็งแรงพอจะกันเศษซากที่จะหล่นมาได้

'ยึดเกาะ' (Hold On): เมื่อคุณอยู่ในท่าหมอบและหลบใต้อะไรที่แข็งแรงแล้ว ให้ใช้แขนโอบ หรือยึดเกาะบริเวณนั้นไว้ให้แน่น เหตุผลก็เพราะเมื่อแผ่นดินไหวรุนแรงขึ้น วัตถุที่คุณหลบอยู่ก็อาจจะขยับ เขยื้อน หรือสั่นคลอนไปด้วย การยึดเกาะจะช่วยให้คุณไม่ถูกเหวี่ยงไปมา หรือไม่ถูกทับจากการที่วัตถุนั้นเคลื่อนที่

บรรยากาศในห้องอบรมตอนที่จำลองสถานการณ์ (ด้วยการเปิดเสียง และไฟกระพริบ) คนที่เคยชินกับคำว่า 'กรอบประตู' ก็ดูจะปรับความคิดตามได้ยากในตอนแรก แต่พอเห็นภาพกราฟิกที่แสดงให้เห็นว่าทำไมกรอบประตูถึงไม่ปลอดภัย และเห็นตัวอย่างการหลบใต้โต๊ะที่ทำได้จริงๆ มันทำให้ผมเชื่อว่านี่แหละคือแนวทางที่ควรฝึกฝนไว้ ชนิดที่ว่าพอรู้สึกถึงแรงสั่นแค่นิดเดียว ร่างกายก็พร้อมจะ 'หมอบ, หลบ, ยึดเกาะ' เป็นสัญชาตญาณได้เลย