รถตกน้ำอย่ารอให้น้ำเต็มคันเพราะหน้าต่างคือทางออกที่ต้องใช้ก่อน

คำแนะนำที่ว่าให้รอจนน้ำท่วมเต็มห้องโดยสารเพื่อให้แรงดันด้านในและด้านนอกใกล้กัน แล้วจึงค่อยเปิดประตู ฟังดูเหมือนอาศัยหลักฟิสิกส์อย่างมีเหตุผล แต่ปัญหาคือคนที่ติดอยู่ในรถอาจไม่มีสติ อากาศ หรือความสามารถในการกลั้นหายใจเหลือพอจนถึงช่วงนั้น การรอจึงไม่ควรถูกมองเป็นแผนหลัก ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าคือรีบใช้หน้าต่างขณะที่รถยังลอยและระบบต่าง ๆ ยังพอทำงานได้

เมื่อรถเพิ่งตกลงไปในน้ำ ส่วนใหญ่จะยังไม่จมหายทันที อากาศภายในห้องโดยสารช่วยพยุงรถไว้ชั่วคราว แต่ช่วงเวลานี้ไม่ตายตัว รถแต่ละรุ่นจมเร็วไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับท่าที่ตกลงไป ความเสียหายของตัวถัง ประตูที่เปิดอยู่ น้ำหนักบรรทุก กระแสน้ำ และจุดที่น้ำไหลเข้า จึงไม่ควรเสียเวลาประเมินว่ารถน่าจะลอยได้อีกกี่นาที

ระหว่างที่น้ำยังอยู่ต่ำกว่าขอบหน้าต่างหรือเพิ่งเริ่มไหลเข้า แรงดันน้ำที่ขวางการออกยังน้อยกว่าเมื่อรถจมลึก การลดกระจกแล้วออกทางหน้าต่างจึงทำได้ง่ายกว่า หากรอให้น้ำสูงขึ้น แรงดันด้านนอกจะกดประตูจนเปิดยากมาก ขณะเดียวกันรถอาจเปลี่ยนทิศ เอียง หัวทิ่ม หรือถูกกระแสน้ำพัด ทำให้การมองเห็นและการเคลื่อนตัวสับสนขึ้นอย่างรวดเร็ว

ลำดับที่งานวิจัยด้านการจมน้ำของยานพาหนะนำเสนอจำง่าย ๆ คือ ปลดเข็มขัด เปิดหน้าต่าง ช่วยเด็ก และออกจากรถ จุดสำคัญคืออย่าหยิบโทรศัพท์มาโทรก่อนเริ่มหนี เพราะเวลาที่ใช้บอกตำแหน่งหรืออธิบายเหตุการณ์อาจกินช่วงที่หน้าต่างยังเปิดได้ ควรเริ่มสร้างทางออกทันที เมื่อพ้นรถและอยู่ในจุดที่ปลอดภัยแล้วจึงโทรขอความช่วยเหลือ

การเปิดหน้าต่างควรทำทันที หากเป็นกระจกไฟฟ้าให้กดลดกระจกขณะที่ระบบยังมีพลังงาน อุปกรณ์ไฟฟ้าอาจทำงานต่อได้ช่วงหนึ่งหลังรถตกน้ำ แต่ไม่มีใครรับประกันว่าจะทำงานได้นานเท่าใด น้ำ การกระแทก หรือความเสียหายของแบตเตอรี่และสายไฟอาจทำให้ระบบหยุดลง การรอทดสอบประตูหลายครั้งจึงอาจทำให้พลาดโอกาสเปิดกระจก

หากมีเด็กอยู่ในรถ ผู้ใหญ่ต้องปลดเข็มขัดของตนเองก่อนเพื่อให้เคลื่อนไหวได้ จากนั้นเปิดทางออก ช่วยปลดเด็ก และส่งเด็กออกทางหน้าต่างก่อนออกตาม การจัดลำดับต้องคำนึงถึงอายุ ความสามารถ และตำแหน่งที่นั่ง อย่าปล่อยเด็กไว้ในรถเพื่อออกไปแล้วหวังว่าจะกลับเข้ามาช่วยภายหลัง เพราะรถอาจจม เปลี่ยนทิศ หรือถูกพัดออกจากตำแหน่งเดิม

สิ่งที่ไม่ควรทำคือพยายามเก็บกระเป๋า โทรศัพท์ หรือทรัพย์สินที่หล่นอยู่ใต้เบาะ ของเหล่านี้อาจเกี่ยวแขน ขวางทาง หรือทำให้เสียเวลา รองเท้าและเสื้อผ้าทั่วไปไม่ใช่เหตุผลให้รออยู่ในรถ เป้าหมายมีเพียงสร้างทางออก พาคนออก และเคลื่อนห่างจากตัวรถตามสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย

ความเชื่ออีกอย่างคือใช้ที่ทุบกระจกอะไรก็ได้แล้วกระจกจะแตกเหมือนในหนัง ความจริงกระจกรถมีหลายชนิด กระจกด้านข้างบางบานเป็นกระจกนิรภัยแบบเทมเปอร์ซึ่งแตกได้เมื่อกระแทกด้วยเครื่องมือที่เหมาะสม แต่รถรุ่นใหม่จำนวนหนึ่งใช้กระจกลามิเนตด้านข้าง ซึ่งเหนียวและเจาะผ่านได้ยากกว่ามาก ส่วนกระจกหน้าโดยทั่วไปเป็นลามิเนตและไม่ใช่เป้าหมายที่เหมาะกับการทุบเพื่อออก

ผู้ใช้รถควรตรวจสัญลักษณ์หรือข้อมูลจากคู่มือว่าแต่ละบานเป็นกระจกชนิดใด หากพกอุปกรณ์ตัดเข็มขัดและทุบกระจก ควรวางไว้ในตำแหน่งที่เอื้อมถึงจากเบาะ ไม่ใช่เก็บท้ายรถหรือซ่อนไว้ใต้สัมภาระ และต้องเข้าใจว่าที่ทุบกระจกไม่ได้รับประกันว่าจะผ่านกระจกลามิเนตได้ การเปิดกระจกด้วยสวิตช์ตั้งแต่แรกยังเป็นทางเลือกสำคัญที่สุด

ประตูอาจเปิดได้ในช่วงแรกมาก ๆ หากน้ำยังไม่สูงและแรงดันยังไม่มาก แต่การฝืนดันประตูหลายครั้งเมื่อเปิดไม่ออกจะเสียทั้งแรงและเวลา อีกทั้งประตูที่เปิดอาจทำให้น้ำไหลเข้าห้องโดยสารรวดเร็วขึ้น หากออกทางประตูได้ทันทีและปลอดภัยก็ออกได้ แต่ถ้าไม่เปิดในทันทีควรเปลี่ยนไปใช้หน้าต่าง ไม่ยึดติดกับการเอาชนะแรงน้ำ

กรณีที่เปิดหน้าต่างไม่ได้และทำกระจกแตกไม่ได้ การรอให้แรงดันใกล้กันอาจกลายเป็นทางเลือกสุดท้าย ไม่ใช่ขั้นตอนที่ควรตั้งใจรอตั้งแต่ต้น ช่วงนี้อากาศจะเหลืออยู่ใกล้เพดานน้อยลง คนในรถต้องเผชิญความมืด น้ำเย็น ความตกใจ และการกลั้นหายใจ การเปิดประตูอาจทำได้เมื่อห้องโดยสารเกือบเต็ม แต่ความเสี่ยงต่อการสำลักและหมดสตินั้นสูงมาก

หลังออกจากรถแล้ว อันตรายยังไม่หมด หากเป็นน้ำไหลเชี่ยว ไม่ควรยืนต้านกระแสน้ำหรือเกาะรถในตำแหน่งที่อาจถูกหนีบกับสิ่งกีดขวาง หากรถตกในน้ำเย็น การหายใจอาจเร็วและควบคุมยาก ควรพยายามตั้งสติ ประคองการหายใจ และมุ่งไปยังจุดพยุงตัวหรือบริเวณปลอดภัยตามสภาพจริง การตัดสินใจต้องระวังการจราจร สายไฟ กระแสน้ำ และเศษวัสดุรอบตัวด้วย

วิธีลดความเสี่ยงที่ดีที่สุดยังเริ่มก่อนรถตกน้ำ อย่าขับฝ่าน้ำท่วมที่ไม่รู้ระดับ เพราะถนนอาจถูกกัดเซาะและกระแสน้ำสามารถพารถเคลื่อนออกจากแนวทางได้เร็วกว่าที่เห็น ควรให้ทุกคนคาดเข็มขัด รู้ตำแหน่งปุ่มลดกระจก และตกลงกันไว้ว่าเมื่อเกิดเหตุจะไม่มัวโทรศัพท์หรือเก็บของ การซ้อมลำดับสั้น ๆ ในหัวช่วยลดเวลาลังเลได้

หลักสำคัญจึงไม่ใช่รอให้น้ำเต็มรถ แต่คือใช้เวลาที่รถยังลอยสร้างทางออกให้เร็วที่สุด ปลดเข็มขัด เปิดหน้าต่าง ช่วยเด็ก และออก การรอให้แรงดันเท่ากันอธิบายได้ในทางฟิสิกส์ แต่ในชีวิตจริงต้องแลกกับอากาศ สติ และเวลาที่เหลือน้อยลงทุกวินาที จึงควรเก็บไว้เป็นสถานการณ์สุดท้ายเมื่อทางเลือกอื่นล้มเหลวแล้วเท่านั้น

อ้างอิงข้อมูล
https://en.wikipedia.org/wiki/Gordon_Giesbrecht
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=vehicle%20submersion%20Giesbrecht