อิหร่านไม่พอใจการแทรกแซงของสหรัฐฯ จึงประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างไม่มีกำหนด

กองทัพเรือของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามอิหร่าน หรือ IRGC ประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซทันทีจนกว่าจะมีประกาศเพิ่มเติม หลังเกิดเหตุเกี่ยวข้องกับเรือสินค้าที่อิหร่านระบุว่าแล่นผ่านเส้นทางซึ่งไม่ได้รับอนุญาต

เหตุการณ์นี้กำลังถูกจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือเชิงยุทธศาสตร์ที่สำคัญต่อการขนส่งน้ำมันและก๊าซของโลก หากการเดินเรือหยุดชะงักเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความกังวลเรื่องอุปทานพลังงาน ค่าขนส่ง และราคาสินค้าในหลายประเทศ

IRGC ระบุเรือหลายลำไม่ปฏิบัติตามคำเตือน

รายงานจากสื่อต่างประเทศระบุว่า กองทัพเรือ IRGC ออกแถลงการณ์ว่า การแทรกแซงจากต่างชาติหรือความพยายามเปิด “เส้นทางเดินเรือผิดกฎหมาย” ในช่องแคบฮอร์มุซ จะได้รับการตอบโต้

ตามคำกล่าวของฝ่ายอิหร่าน เรือหลายลำไม่สนใจคำเตือน เปลี่ยนเส้นทางโดยไม่ได้รับอนุญาต และเข้าสู่เส้นทางเดินเรือดังกล่าว

เรือลำหนึ่งยังถูกกล่าวหาว่าปิดระบบติดตามหรือนำทาง ซึ่งอิหร่านมองว่าอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อความปลอดภัยทางทะเล กองกำลัง IRGC จึงยิงปืนเตือนและหยุดเรือลำนั้นทันที

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดของเหตุการณ์และลักษณะความเสียหายที่เกิดขึ้นควรติดตามจากรายงานข่าวฉบับปรับปรุง เนื่องจากข้อมูลจากแต่ละฝ่ายอาจแตกต่างกันในช่วงที่สถานการณ์ยังดำเนินอยู่

อิหร่านผูกเงื่อนไขกับบทบาทของสหรัฐฯ

กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านระบุว่า จะไม่อนุญาตให้เรือแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซจนกว่าสหรัฐฯ จะยุติการแทรกแซงในภูมิภาค พร้อมเตือนว่า หากมีการโจมตีหรือละเมิดเพิ่มเติม อิหร่านอาจตอบโต้อย่างรุนแรง รวมถึงโจมตีฐานทัพของฝ่ายที่ถูกมองว่าเป็นศัตรู

ถ้อยแถลงดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ข้อพิพาทครั้งนี้ไม่ได้มีเพียงเรื่องความปลอดภัยในการเดินเรือ แต่ยังเชื่อมโยงกับความขัดแย้งทางทหารและการเมืองระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ ในภูมิภาคตะวันออกกลางด้วย

สหรัฐฯ เรียกร้องให้รับประกันเสรีภาพในการเดินเรือ

รายงานก่อนหน้านี้ระบุว่า เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคมว่า รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องการให้อิหร่านออกแถลงการณ์ต่อสาธารณะว่าจะยุติการโจมตีเรือในช่องแคบฮอร์มุซ

สหรัฐฯ ยังเรียกร้องให้รับประกันว่าเส้นทางน้ำทั้งหมดจะไม่ถูกกีดขวาง และจะไม่มีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือที่แล่นผ่าน

ด้านองค์การทางทะเลระหว่างประเทศ หรือ IMO ได้แสดงความกังวลต่อมาตรการที่อาจขัดขวางการเดินเรือระหว่างประเทศ และเรียกร้องให้ประเทศสมาชิกไม่ยอมรับความพยายามควบคุมช่องแคบในลักษณะที่กระทบเสรีภาพในการเดินเรือ

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซจึงสำคัญ?

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นทางน้ำแคบที่เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับอ่าวโอมาน โดยมีน่านน้ำของอิหร่านอยู่ทางด้านเหนือและโอมานอยู่ทางด้านใต้

ก่อนเกิดความขัดแย้งล่าสุด เส้นทางแห่งนี้รองรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณหนึ่งในห้าของปริมาณทั่วโลก จึงถือเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์ด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่ง

แม้ประเทศไทยจะไม่ได้อยู่ใกล้พื้นที่ดังกล่าว แต่หากการเดินเรือได้รับผลกระทบเป็นเวลานาน ความเสี่ยงที่อาจตามมา ได้แก่

• ราคาน้ำมันในตลาดโลกผันผวน
• ต้นทุนประกันภัยและค่าขนส่งทางเรือเพิ่มขึ้น
• ประเทศผู้นำเข้าพลังงานเผชิญต้นทุนสูงขึ้น
• ราคาสินค้าที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งอาจได้รับแรงกดดัน

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงจะขึ้นอยู่กับระยะเวลาการปิดช่องแคบ ปริมาณเรือที่ยังสามารถเดินทางผ่านได้ และทิศทางการเจรจาระหว่างประเทศ จึงยังไม่ควรสรุปว่าจะทำให้ราคาพลังงานเพิ่มขึ้นในระดับใด

สถานการณ์ช่องแคบฮอร์มุซยังเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว ประเด็นสำคัญที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือ การปิดเส้นทางจะดำเนินไปนานเพียงใด สหรัฐฯ จะตอบสนองอย่างไร และทั้งสองฝ่ายจะสามารถใช้การเจรจาเพื่อลดความตึงเครียดได้หรือไม่