นายจ้างไม่อนุญาตให้ลาไปงานศพพ่อแม่ เสี่ยงผิดกฎหมายแรงงาน

การสูญเสียบิดาหรือมารดา ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในชีวิตที่ลูกจ้างจำเป็นต้องมีเวลาไปจัดการพิธีศพ ดูแลครอบครัว และดำเนินการด้านต่าง ๆ แต่หลายคนอาจไม่ทราบว่า ตามกฎหมายแรงงานไทย สิทธิการลาในกรณีนี้ไม่ได้ถูกเขียนแยกชื่อว่า “ลาไปงานศพพ่อแม่” โดยเฉพาะ แต่โดยหลักจะอยู่ภายใต้สิทธิ ลากิจธุระอันจำเป็น

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ลูกจ้างมีสิทธิลากิจธุระอันจำเป็นได้ ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี และนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างให้ในวันที่ลูกจ้างลากิจตามสิทธิ (ไม่เกินจำนวนวันที่กฎหมายกำหนด)

ดังนั้น หากลูกจ้างต้องหยุดงานเพื่อไปร่วมงานศพ หรือจัดการเรื่องจำเป็นหลังการเสียชีวิตของบิดาหรือมารดา การใช้สิทธิลากิจถือเป็นเหตุอันสมควร

นายจ้างปฏิเสธการลาได้หรือไม่?

นายจ้างไม่สามารถปฏิเสธการลากิจโดยไม่มีเหตุผลได้ โดยเฉพาะกรณีที่ลูกจ้างยังมีสิทธิลากิจเหลืออยู่ และได้แจ้งลาตามขั้นตอนของบริษัท

หากนายจ้างสั่งห้ามลาโดยเด็ดขาด เช่น

• “ห้ามลา ถึงพ่อแม่เสียก็ต้องมาทำงาน”

• ไม่อนุมัติทั้งที่เป็นธุระจำเป็น

• หักค่าจ้างในวันที่ควรเป็นลากิจ

• ลงโทษหรือเลิกจ้างเพราะลูกจ้างใช้สิทธิตามกฎหมาย

การกระทำดังกล่าวอาจเสี่ยงเข้าข่าย ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน

ลูกจ้างทำอย่างไรได้บ้าง?

หากเกิดปัญหา ลูกจ้างควรเก็บหลักฐาน เช่น

• ใบลา

• ข้อความแจ้งหัวหน้างาน

• หลักฐานการเสียชีวิต

• หนังสือหรือข้อความที่นายจ้างปฏิเสธการลา

• หลักฐานการหักเงินหรือการลงโทษ

จากนั้นสามารถร้องเรียนต่อ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เพื่อให้ตรวจสอบ หรือหากเกิดความเสียหายก็สามารถใช้สิทธิฟ้องต่อศาลแรงงานได้

บริษัทบางแห่งให้สิทธิมากกว่ากฎหมาย

แม้กฎหมายกำหนดขั้นต่ำไว้ แต่หลายองค์กรมีสวัสดิการเพิ่มเติม เช่น “วันลาเพื่อจัดการงานศพ” ให้มากกว่า 3 วัน หรือให้สิทธิลาเมื่อญาติสายตรงเสียชีวิต ซึ่งถือเป็นสิทธิประโยชน์ที่บริษัทมอบให้เพิ่มเติมแก่พนักงาน

การสูญเสียพ่อหรือแม่เป็นเหตุจำเป็นที่ลูกจ้างสามารถใช้สิทธิลากิจได้ นายจ้างไม่ควรปฏิเสธโดยไม่มีเหตุผล เพราะอาจเสี่ยงต่อการถูกตรวจสอบและมีความผิดตามกฎหมายแรงงาน