ประเทศที่ไม่มีงูและยุงมีจริงหรือ? คำตอบของไอซ์แลนด์เปลี่ยนไปแล้ว

ประเทศที่ไม่มีงูและยุงมีจริงหรือ? คำตอบของไอซ์แลนด์เปลี่ยนไปแล้ว

หลายคนอาจเคยได้ยินว่า มีประเทศที่ไม่มีทั้งงูและยุง โดยชื่อที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดคือ “ไอซ์แลนด์” แต่ข้อมูลล่าสุดทำให้คำตอบนี้ต้องอธิบายอย่างระมัดระวังกว่าเดิม

ไอซ์แลนด์ยังคงไม่มีประชากรงูป่าตามธรรมชาติ ส่วนยุงนั้นเคยไม่พบในธรรมชาติเป็นเวลานาน แต่เมื่อเดือนตุลาคม 2025 มีการยืนยันการพบยุงบนแผ่นดินไอซ์แลนด์เป็นครั้งแรก อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่ายุงเหล่านั้นสามารถขยายพันธุ์และตั้งถิ่นฐานอย่างถาวรได้หรือไม่

ไอซ์แลนด์ ประเทศที่ไม่มีงูตามธรรมชาติ

ประเทศไอซ์แลนด์เป็นหนึ่งในไม่กี่ประเทศของโลกที่ไม่มีงูอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ สาเหตุสำคัญมาจากทั้งภูมิอากาศและความโดดเดี่ยวทางภูมิศาสตร์

ไอซ์แลนด์เป็นเกาะกลางมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ ไม่เคยเชื่อมติดกับแผ่นดินใหญ่ในช่วงเวลาที่งูจะกระจายพันธุ์เข้ามาได้ ประกอบกับฤดูหนาวที่ยาวนานและอุณหภูมิต่ำ จึงไม่เหมาะกับสัตว์เลือดเย็นอย่างงู

ดังนั้น คำว่า “ไอซ์แลนด์ไม่มีงู” จึงควรหมายถึง ไม่มีประชากรงูป่าที่อาศัยและขยายพันธุ์อยู่ตามธรรมชาติ ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีโอกาสพบงูที่มนุษย์นำเข้ามาภายใต้เงื่อนไขเฉพาะใด ๆ

แล้วไอซ์แลนด์ไม่มียุงจริงหรือ?

ในอดีต ไอซ์แลนด์ขึ้นชื่อว่าไม่มีประชากรยุงในธรรมชาติ สาเหตุหนึ่งที่มักใช้อธิบายคือ สภาพอากาศแปรปรวนและวงจรอากาศอุ่นสลับหนาว ซึ่งอาจทำให้ไข่หรือตัวอ่อนของยุงเริ่มเจริญเติบโต ก่อนจะเผชิญความหนาวเย็นอีกครั้งจนไม่สามารถเติบโตครบวงจรชีวิตได้

แต่สถานะดังกล่าวเปลี่ยนไปในเดือนตุลาคม 2025 เมื่อมีการพบยุง 3 ตัวในพื้นที่ Kiðafell เขต Kjós ประกอบด้วยตัวเมีย 2 ตัวและตัวผู้ 1 ตัว ผู้เชี่ยวชาญของสถาบันวิทยาศาสตร์ธรรมชาติแห่งไอซ์แลนด์ยืนยันว่าเป็นยุงชนิด Culiseta annulata ซึ่งทนต่อสภาพอากาศหนาวได้

อย่างไรก็ตาม การพบยุงเพียงไม่กี่ตัวไม่ได้ยืนยันว่าไอซ์แลนด์มีประชากรยุงที่ตั้งถิ่นฐานถาวรแล้ว ต้องติดตามต่อไปว่ายุงชนิดนี้จะรอดผ่านฤดูหนาวและขยายพันธุ์ในธรรมชาติได้หรือไม่

ดังนั้น หากกล่าวให้แม่นยำที่สุด ปัจจุบันไม่ควรบอกว่าไอซ์แลนด์ “ไม่มียุงเลย” แต่สามารถกล่าวได้ว่า ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจนว่ามียุงตั้งถิ่นฐานและขยายพันธุ์อย่างถาวรหรือไม่

แมลงคล้ายยุง ไม่ได้เป็นยุงทุกชนิด

อีกจุดที่คนมักเข้าใจผิดคือ แมลงตัวเล็กที่บินเป็นฝูงหรือมีรูปร่างคล้ายยุง ไม่จำเป็นต้องเป็นยุงเสมอไป

ไอซ์แลนด์มีแมลงในกลุ่มริ้นหรือ Midges ซึ่งบางชนิดมีรูปร่างคล้ายยุง แต่ส่วนใหญ่ไม่ใช่ยุงในกลุ่มที่กัดคนหรือแพร่โรค การเห็นแมลงลักษณะคล้ายยุงจึงควรพิจารณาชนิดของแมลงก่อน ไม่ควรสรุปจากรูปร่างเพียงอย่างเดียว

นิวซีแลนด์ไม่มีงูบก แต่ยังมียุง

นอกจากไอซ์แลนด์แล้ว นิวซีแลนด์ก็ไม่มีงูบกที่ตั้งถิ่นฐานตามธรรมชาติ และควบคุมการนำเข้างูอย่างเข้มงวดเพื่อป้องกันผลกระทบต่อระบบนิเวศ

อย่างไรก็ตาม นิวซีแลนด์อาจพบงูทะเลและงูสมิงทะเลที่ถูกกระแสน้ำหรือพายุพัดเข้ามาเป็นครั้งคราว สัตว์เหล่านี้ไม่ได้ถือเป็นประชากรงูบกที่ตั้งถิ่นฐานและขยายพันธุ์ในประเทศ

ส่วนนิวซีแลนด์ยังมียุงหลายชนิดอาศัยอยู่ จึงไม่เข้าข่ายประเทศที่ไม่มีทั้งงูและยุง

ทำไมบางประเทศจึงไม่มีงูหรือยุง?

การที่สัตว์ชนิดหนึ่งไม่สามารถตั้งถิ่นฐานในประเทศหรือดินแดนใดได้ มักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่

• ภูมิอากาศไม่เหมาะกับการอยู่รอดหรือขยายพันธุ์
• เป็นเกาะที่อยู่ห่างจากแผ่นดินใหญ่
• ไม่เคยมีเส้นทางธรรมชาติให้สัตว์ชนิดนั้นแพร่กระจายเข้ามา
• วงจรอุณหภูมิและแหล่งน้ำไม่เหมาะกับการเจริญเติบโต
• มีกฎหมายควบคุมการนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นอย่างเข้มงวด

งูต้องอาศัยอุณหภูมิจากสิ่งแวดล้อมเพื่อควบคุมร่างกาย ส่วนยุงต้องการแหล่งน้ำและช่วงอุณหภูมิที่เหมาะสมเพื่อให้ไข่และตัวอ่อนเติบโต หากเงื่อนไขเหล่านี้ไม่ต่อเนื่อง ประชากรก็อาจไม่สามารถตั้งถิ่นฐานได้

สรุป

หากถามว่า “ประเทศอะไรไม่มีงูและยุง?” คำตอบว่าไอซ์แลนด์ไม่มีทั้งสองชนิดแบบเด็ดขาดไม่ถูกต้องอีกต่อไป

ไอซ์แลนด์ยังไม่มีงูป่าอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ แต่มีการยืนยันการพบยุงครั้งแรกในเดือนตุลาคม 2025 แม้ยังไม่ทราบว่ายุงจะตั้งถิ่นฐานถาวรได้หรือไม่ ส่วนนิวซีแลนด์ไม่มีงูบกตามธรรมชาติ แต่ยังมียุงหลายชนิด

สิ่งที่ควรจำคือ คำว่า “พบสัตว์ชนิดหนึ่ง” กับ “มีประชากรตั้งถิ่นฐานถาวร” มีความหมายต่างกัน และข้อมูลด้านระบบนิเวศสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามสภาพภูมิอากาศ การเดินทาง และการขนส่งระหว่างประเทศ

อ้างอิง:

University of Iceland – ข้อมูลเรื่องยุงในไอซ์แลนด์และสภาพอากาศ

Yale Environment 360 – การพบยุงในไอซ์แลนด์ครั้งแรกเมื่อเดือนตุลาคม 2025

Department of Conservation New Zealand – งูทะเลและงูสมิงทะเลในนิวซีแลนด์