ราคาน้ำมันกลับมาผันผวน หลังสหรัฐฯ ฟื้นคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่าน

ราคาน้ำมันกลับมาผันผวน หลังสหรัฐฯ ฟื้นคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่าน

แย่จัง... ราคาน้ำมันเพิ่งลดลงได้เพียงไม่กี่วัน แต่ตลาดพลังงานโลกกลับต้องเผชิญความไม่แน่นอนอีกครั้ง เมื่อความขัดแย้งบริเวณช่องแคบฮอร์มุซทวีความรุนแรงขึ้น ขณะที่สหรัฐอเมริกาฟื้นมาตรการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันของอิหร่าน และเปิดปฏิบัติการโจมตีเป้าหมายทางทหารในอิหร่าน

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ตลาดกลับมากังวลว่า การขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางอาจหยุดชะงัก และอาจทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกผันผวนต่อไป

รายงานระบุว่า ความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้นหลังเกิดการโจมตีเรือพาณิชย์หลายลำในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ หรือ IMO ได้ประณามการโจมตีเรือพาณิชย์ พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายใช้ความยับยั้งชั่งใจและลดระดับความขัดแย้ง

เหตุโจมตีเรือทำความกังวลเรื่องน้ำมันกลับมา

ในช่วงที่ผ่านมา เกิดเหตุการณ์สกัดกั้นและโจมตีเรือพาณิชย์หลายครั้งบริเวณช่องแคบฮอร์มุซและพื้นที่ใกล้เคียง ส่งผลให้ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยในการเดินเรือเพิ่มสูงขึ้น

กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน หรือ Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ระบุว่า การดำเนินการบางส่วนเกี่ยวข้องกับการตรวจสอบการเดินเรือและการขนส่งสินค้าที่อาจฝ่าฝืนข้อกำหนด

อย่างไรก็ตาม เหตุโจมตีเรือพาณิชย์ได้สร้างความกังวลต่อความปลอดภัยของลูกเรือ และทำให้หลายฝ่ายเรียกร้องไม่ให้ความขัดแย้งทางการเมืองกระทบต่อเรือพลเรือน

สถานการณ์ล่าสุดทำให้การเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซลดลงอย่างมาก โดยมีรายงานว่าการสัญจรของเรือบรรทุกน้ำมันอยู่ในระดับเกือบหยุดนิ่ง หลังความรุนแรงกลับมาปะทุขึ้นอีกครั้ง

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซจึงสำคัญต่อราคาน้ำมันโลก

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นหนึ่งในเส้นทางขนส่งพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก เพราะเป็นทางออกจากอ่าวเปอร์เซียไปยังทะเลเปิด และเชื่อมโยงการส่งออกน้ำมันจากประเทศผู้ผลิตรายใหญ่ในตะวันออกกลาง

ก่อนเกิดความขัดแย้งรอบปัจจุบัน มีน้ำมันประมาณหนึ่งในห้าของอุปทานโลกขนส่งผ่านเส้นทางแห่งนี้

ดังนั้น แม้ยังไม่มีการปิดช่องแคบอย่างสมบูรณ์ เพียงแค่เกิดเหตุโจมตีเรือ การเดินเรือลดลง หรือบริษัทขนส่งหลีกเลี่ยงพื้นที่ ตลาดก็อาจกังวลว่าปริมาณน้ำมันจะส่งถึงผู้ซื้อได้ช้าลง

ความเสี่ยงเหล่านี้อาจทำให้เกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เช่น

• ค่าเช่าเรือและค่าขนส่งสูงขึ้น

• ค่าเบี้ยประกันภัยสำหรับเรือเพิ่มขึ้น

• ระยะเวลาในการขนส่งยาวนานขึ้น

• ผู้ซื้ออาจต้องหาแหล่งพลังงานจากพื้นที่อื่น

ในหลายกรณี แม้ปริมาณน้ำมันที่ผลิตได้จะยังไม่ลดลง แต่ความไม่แน่นอนด้านการขนส่งเพียงอย่างเดียวก็สามารถสร้างแรงกดดันต่อราคาได้

สหรัฐฯ ฟื้นมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่าน

เมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม รัฐบาลสหรัฐฯ ได้ยกเลิกใบอนุญาตที่เคยเปิดทางให้อิหร่านสามารถจำหน่ายน้ำมันภายใต้ข้อตกลงชั่วคราว และกำหนดช่วงเวลาให้ธุรกรรมที่เกี่ยวข้องยุติลงภายในวันที่ 17 กรกฎาคม

มาตรการดังกล่าวเกิดขึ้นหลังมีรายงานการโจมตีเรือพาณิชย์หลายลำในช่องแคบฮอร์มุซ

การกลับมาใช้มาตรการคว่ำบาตรอาจทำให้ผู้ซื้อ บริษัทขนส่ง สถาบันการเงิน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับน้ำมันอิหร่านต้องประเมินความเสี่ยงเพิ่มขึ้น เพราะอาจได้รับผลกระทบจากมาตรการของสหรัฐฯ

ในด้านการทหาร กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ หรือ CENTCOM ระบุว่า กองกำลังสหรัฐฯ ได้โจมตีเป้าหมายในอิหร่านมากกว่า 80 แห่งเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม เพื่อตอบโต้เหตุโจมตีเรือพาณิชย์

เป้าหมายส่วนหนึ่งเกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐานและขีดความสามารถทางทหารบริเวณใกล้ช่องแคบฮอร์มุซ

อิหร่านประณามการโจมตี พร้อมส่งสัญญาณตอบโต้

ทางด้านอิหร่านได้ประณามการยกระดับมาตรการคว่ำบาตรและปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ พร้อมกล่าวหาว่าการโจมตีเป็นการละเมิดอธิปไตยของประเทศ

อิหร่านยังยืนยันว่า การดำเนินการทางทะเลเป็นมาตรการเพื่อปกป้องอธิปไตยและสิทธิในการควบคุมความปลอดภัยบริเวณชายฝั่งของตน

ความขัดแย้งดังกล่าวทำให้กระบวนการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเผชิญความไม่แน่นอนมากขึ้น ขณะที่หลายฝ่ายกังวลว่า หากทั้งสองประเทศยังคงตอบโต้กัน สถานการณ์อาจขยายวงและกระทบต่อประเทศอื่นในอ่าวเปอร์เซีย

ราคาน้ำมันพุ่งขึ้น ก่อนกลับมาผันผวน

หลังความขัดแย้งรอบใหม่ทวีความรุนแรง ราคาน้ำมันดิบปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม ราคาน้ำมันดิบเบรนต์เพิ่มขึ้นประมาณ 5.2% ปิดที่ 78.02 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่วนราคาน้ำมันดิบ WTI เพิ่มขึ้นประมาณ 4.4% ปิดที่ 73.52 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

อย่างไรก็ตาม ราคาน้ำมันไม่ได้ปรับตัวขึ้นอย่างต่อเนื่องทุกวัน เพราะตลาดยังติดตามโอกาสในการกลับเข้าสู่การเจรจา รวมถึงประเมินว่าความขัดแย้งจะกระทบต่อแหล่งผลิตน้ำมันและการขนส่งในระยะยาวมากเพียงใด

เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ราคาน้ำมันยังอยู่ในทิศทางเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบรายสัปดาห์ โดยเบรนต์มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นประมาณ 6% และ WTI เพิ่มขึ้นประมาณ 5% จากความกังวลเรื่องอุปทานในตะวันออกกลาง

แล้วผู้ใช้น้ำมันในไทยจะได้รับผลกระทบหรือไม่

ราคาน้ำมันในตลาดโลกเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อต้นทุนน้ำมันในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย แต่ไม่ได้หมายความว่าราคาขายปลีกในประเทศจะปรับขึ้นทันทีในอัตราเดียวกัน

ราคาน้ำมันที่ผู้บริโภคจ่ายยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดภูมิภาค

• ค่าเงินบาทเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ

• ค่าการตลาด

• ภาษีและเงินกองทุนที่เกี่ยวข้อง

• มาตรการดูแลราคาพลังงานของภาครัฐ

ดังนั้น ผู้ใช้รถอาจต้องติดตามทั้งราคาน้ำมันโลก ค่าเงินบาท และประกาศราคาขายปลีกในประเทศควบคู่กัน ไม่ควรสรุปจากการเคลื่อนไหวของราคาน้ำมันดิบเพียงวันเดียว

สิ่งที่ต้องจับตาหลังจากนี้

ปัจจุบัน ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านยังคงอยู่ และความปลอดภัยของการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซยังเป็นปัจจัยสำคัญต่อตลาดพลังงาน

สิ่งที่ต้องติดตาม ได้แก่ การเดินเรือผ่านช่องแคบจะกลับเข้าสู่ภาวะปกติหรือไม่ การโจมตีระหว่างสองฝ่ายจะขยายวงหรือยุติลง รวมถึงโอกาสที่การเจรจาทางการทูตจะกลับมาอีกครั้ง

หากการเดินเรือยังติดขัดหรือความขัดแย้งทวีความรุนแรง ราคาน้ำมันอาจได้รับแรงกดดันให้ปรับตัวสูงขึ้น แต่หากสถานการณ์คลี่คลายและเรือสามารถเดินทางได้ตามปกติ ความกังวลด้านอุปทานก็อาจลดลง

สถานการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะกับความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านเท่านั้น แต่ยังเชื่อมโยงถึงต้นทุนการขนส่ง เงินเฟ้อ และราคาพลังงานที่ประชาชนในหลายประเทศต้องเผชิญ

และดูเหมือนว่า... หลังราคาน้ำมันเพิ่งปรับลดลงได้ไม่นาน ตลาดโลกอาจต้องกลับมาจับตาความผันผวนอีกครั้ง

 ทางด้าน อิหร่าน ก็ตอบสนองอย่างเป็นทางการ ด้วยการประณามสหรัฐฯ อย่างรุนแรงและประกาศระงับการเจรจาที่เกี่ยวข้อง 

กระทรวงการต่างประเทศอิหร่านออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการทันที ประณามการยกระดับมาตรการคว่ำบาตรและการโจมตีทางทหารของสหรัฐฯ อย่างรุนแรง โดยกล่าวหาว่า การโจมตีพื้นที่ชายฝั่งทางใต้ของอิหร่านและเส้นทางรถไฟเป็น "อาชญากรรมสงคราม"