10 ประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก ไทยยังครองอันดับ 3

ข้าวเป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงทางอาหารของโลก เพราะเป็นอาหารหลักของประชากรหลายพันล้านคน ประเทศที่สามารถผลิตข้าวได้เกินความต้องการภายในประเทศและส่งออกในปริมาณมาก จึงมีบทบาทสำคัญต่อปริมาณข้าวและราคาในตลาดโลก

สำหรับประเทศไทย ข้าวยังคงเป็นสินค้าส่งออกสำคัญ และไทยยังอยู่ในกลุ่มผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก แม้การแข่งขันจะรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะจากอินเดียและเวียดนาม

ข้อมูลประมาณการการค้าข้าวของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ หรือ USDA ประจำเดือนมิถุนายน 2026 ระบุว่า ไทยยังอยู่ในอันดับ 3 ของโลก รองจากอินเดียและเวียดนาม โดยตัวเลขอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามผลผลิต ความต้องการของประเทศผู้นำเข้า ราคา และภาวะการแข่งขันในแต่ละช่วง

10 ประเทศผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก

อ้างอิงประมาณการการส่งออกสำหรับปีการค้า 2027 ของ USDA ซึ่งใช้ช่วงเดือนมกราคมถึงธันวาคม ตัวเลขโดยประมาณมีดังนี้

1. อินเดีย ประมาณ 25 ล้านตัน

2. เวียดนาม ประมาณ 8 ล้านตัน

3. ประเทศไทย ประมาณ 7.5 ล้านตัน

4. ปากีสถาน ประมาณ 5 ล้านตัน

5. กัมพูชา ประมาณ 4.1 ล้านตัน

6. สหรัฐอเมริกา ประมาณ 2.55 ล้านตัน

7. จีน ประมาณ 2.2 ล้านตัน

8. เมียนมา ประมาณ 2.1 ล้านตัน

9. บราซิล ประมาณ 1.4 ล้านตัน

10. อุรุกวัย ประมาณ 975,000 ตัน

ทั้งนี้ อันดับและตัวเลขการส่งออกอาจแตกต่างกันตามปีที่นำมาเปรียบเทียบ รวมถึงวิธีรวบรวมข้อมูลของแต่ละหน่วยงาน จึงควรระบุปีของข้อมูลทุกครั้ง เพราะตัวเลขการส่งออกจริงและตัวเลขประมาณการอาจไม่เท่ากัน

ไทยยังโดดเด่นด้าน “คุณภาพ”

แม้ปริมาณการส่งออกของไทยจะอยู่ในอันดับ 3 แต่ข้าวไทย โดยเฉพาะ ข้าวหอมมะลิไทย ยังคงได้รับการยอมรับในหลายตลาด ทั้งด้านกลิ่นหอม เนื้อสัมผัส และรสชาติ ทำให้ข้าวไทยสามารถแข่งขันในตลาดที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพและสินค้าระดับพรีเมียม

การวัดความสามารถในการแข่งขันของข้าวจึงไม่ควรพิจารณาเฉพาะจำนวนตันที่ส่งออกเท่านั้น แต่ยังต้องดูมูลค่าการส่งออก ราคาขาย ชนิดของข้าว และความต้องการของตลาดแต่ละประเทศประกอบกันด้วย

ตลาดสำคัญของข้าวไทย ได้แก่

• สหรัฐอเมริกา

• อิรัก

• แอฟริกาใต้

• จีน

• ญี่ปุ่น

• มาเลเซีย

• ฟิลิปปินส์

ตลาดแต่ละแห่งมีความต้องการแตกต่างกัน บางประเทศนิยมข้าวหอมมะลิและข้าวคุณภาพสูง ขณะที่บางตลาดให้ความสำคัญกับราคาและปริมาณมากกว่า

ทำไมเวียดนามจึงส่งออกข้าวได้มากกว่าไทย

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เวียดนามสามารถส่งออกข้าวในปริมาณมากกว่าไทย โดยมีปัจจัยหลายด้าน ได้แก่

• ต้นทุนการผลิตที่สามารถแข่งขันได้

• ผลผลิตต่อพื้นที่อยู่ในระดับสูง

• มีระบบชลประทานรองรับพื้นที่เพาะปลูกจำนวนมาก

• ใช้พันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูง

• พัฒนาระบบโลจิสติกส์และการส่งออกอย่างต่อเนื่อง

ขณะที่ประเทศไทยยังมีจุดแข็งด้านข้าวคุณภาพสูง โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิ และให้ความสำคัญกับการรักษาคุณภาพควบคู่ไปกับการแข่งขันด้านปริมาณ

อย่างไรก็ตาม การแข่งขันในตลาดข้าวโลกไม่ได้ขึ้นอยู่กับต้นทุนเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับอัตราแลกเปลี่ยน ปริมาณผลผลิต สภาพอากาศ นโยบายส่งออก และความต้องการของประเทศผู้นำเข้า ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงได้ในแต่ละปี

การส่งออกข้าวสำคัญต่อประเทศไทยอย่างไร

การส่งออกข้าวสร้างรายได้ให้ประเทศไทยปีละหลายแสนล้านบาท และเชื่อมโยงกับรายได้ของเกษตรกรจำนวนมาก รวมถึงธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่การเพาะปลูก โรงสี ผู้รวบรวมผลผลิต การขนส่ง ไปจนถึงผู้ประกอบการส่งออก

ในปี 2025 ไทยส่งออกข้าวได้ประมาณ 7.9 ล้านตัน สูงกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ สะท้อนว่าข้าวยังคงเป็นหนึ่งในสินค้าส่งออกสำคัญของประเทศ แม้ต้องเผชิญการแข่งขันที่เข้มข้นจากผู้ส่งออกรายอื่น

ส่วนประมาณการของ USDA ในเดือนมิถุนายน 2026 คาดว่า ไทยจะส่งออกข้าวประมาณ 7 ล้านตันในปี 2026 และอาจเพิ่มเป็นประมาณ 7.5 ล้านตันในปี 2027 อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังเป็นประมาณการและสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามสถานการณ์ตลาด

ปัจจุบัน ไทยยังคงอยู่ในกลุ่มผู้ส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลก และครองอันดับ 3 รองจากอินเดียและเวียดนาม แม้การแข่งขันด้านปริมาณจะเข้มข้นขึ้น แต่ข้าวไทยยังมีจุดแข็งด้านคุณภาพ โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิที่ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคในหลายประเทศ

การรักษามาตรฐานคุณภาพ ควบคู่กับการเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน พัฒนาพันธุ์ข้าว และปรับการผลิตให้ตรงกับความต้องการของแต่ละตลาด จะเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ข้าวไทยสามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน