จีน ประเทศที่มีเขื่อนมากที่สุดในโลก มากกว่า 98,000 แห่ง

จีน ประเทศที่มีเขื่อนมากที่สุดในโลก มากกว่า 98,000 แห่ง

เมื่อกล่าวถึงประเทศที่มีเขื่อนมากที่สุดในโลก ประเทศจีน คือประเทศที่ถูกกล่าวถึงเป็นอันดับต้น ๆ อย่างชัดเจน โดยมีเขื่อนและอ่างเก็บน้ำทุกประเภทมากกว่า 98,000 แห่ง ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำครั้งใหญ่ ซึ่งมีบทบาททั้งต่อการผลิตไฟฟ้า การเกษตร การป้องกันน้ำท่วม และการบริหารทรัพยากรน้ำของประเทศ

ข้อมูลทางวิชาการที่อ้างอิงสถิติทางการของจีนระบุว่า จีนมีเขื่อนและอ่างเก็บน้ำมากกว่า 98,000 แห่ง และมีเขื่อนขนาดใหญ่คิดเป็นสัดส่วนเกือบ 40% ของเขื่อนขนาดใหญ่ทั่วโลก

ทำไมจีนจึงมีเขื่อนจำนวนมาก?

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้จีนมีเขื่อนจำนวนมาก คือพื้นที่ประเทศที่กว้างใหญ่ และมีแม่น้ำสายสำคัญหลายแห่ง เช่น แม่น้ำแยงซี แม่น้ำเหลือง และแม่น้ำจูเจียง

นอกจากนี้ จีนยังมีความต้องการใช้น้ำและพลังงานจำนวนมาก เพื่อรองรับประชากรกว่า 1,400 ล้านคน รวมถึงพื้นที่เกษตรกรรม เมืองขนาดใหญ่ และภาคอุตสาหกรรมที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ

รัฐบาลจีนจึงลงทุนพัฒนาเขื่อนและอ่างเก็บน้ำอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ช่วงกลางศตวรรษที่ 20 โดยเขื่อนแต่ละแห่งอาจมีหน้าที่แตกต่างกัน ตั้งแต่กักเก็บน้ำเพื่อการเกษตร จัดหาน้ำสำหรับประชาชน ผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ ไปจนถึงช่วยบริหารปริมาณน้ำในช่วงฤดูฝน

เขื่อนสามผา หนึ่งในเขื่อนที่มีชื่อเสียงที่สุดของโลก

เขื่อนที่มีชื่อเสียงที่สุดของจีน คือ เขื่อนสามผา หรือ Three Gorges Dam ซึ่งตั้งอยู่บนแม่น้ำแยงซี และเป็นหนึ่งในโครงการพลังงานน้ำขนาดใหญ่ที่สุดของโลก

เขื่อนสามผามีกำลังการผลิตไฟฟ้าติดตั้งรวม 22,500 เมกะวัตต์ หรือ 22.5 กิกะวัตต์ นับเป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำที่มีกำลังการผลิตติดตั้งสูงที่สุดในโลก

นอกจากการผลิตกระแสไฟฟ้าปริมาณมหาศาลแล้ว เขื่อนสามผายังมีบทบาทด้านการควบคุมน้ำท่วม การบริหารปริมาณน้ำ และสนับสนุนการเดินเรือในแม่น้ำแยงซี โดยมีระบบประตูน้ำและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับการเดินเรือเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ

เขื่อนไม่ได้มีหน้าที่ผลิตไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว

หลายคนอาจนึกถึงการผลิตกระแสไฟฟ้าเป็นอันดับแรกเมื่อพูดถึงเขื่อน แต่ในความเป็นจริง เขื่อนแต่ละแห่งสามารถมีบทบาทได้หลายด้าน เช่น

• กักเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง

• สนับสนุนระบบชลประทานและพื้นที่เกษตรกรรม

• ช่วยบริหารปริมาณน้ำในช่วงฝนตกหนัก

• ผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังน้ำ

• สนับสนุนการเดินเรือและการขนส่ง

• จัดหาน้ำสำหรับเมืองและภาคอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ตาม หน้าที่ของเขื่อนแต่ละแห่งอาจแตกต่างกันตามขนาด ที่ตั้ง ลักษณะภูมิประเทศ และวัตถุประสงค์ของโครงการ

ประโยชน์ต้องเดินคู่กับผลกระทบ

แม้เขื่อนจะสร้างประโยชน์ด้านพลังงานและการบริหารจัดการน้ำ แต่การก่อสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ก็อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชนโดยรอบได้เช่นกัน

ผลกระทบที่มักถูกนำมาพิจารณา ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงการไหลของแม่น้ำ ผลกระทบต่อสัตว์น้ำ รวมถึงการอพยพหรือย้ายถิ่นฐานของประชาชนในพื้นที่โครงการ

ดังนั้น การพัฒนาเขื่อนขนาดใหญ่จึงไม่ได้พิจารณาเฉพาะปริมาณไฟฟ้าหรือน้ำที่ได้รับเท่านั้น แต่ยังต้องให้ความสำคัญกับผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม ความปลอดภัย และการบริหารจัดการในระยะยาวควบคู่กันไป

สรุปได้ว่า ประเทศจีนเป็นประเทศที่มีเขื่อนและอ่างเก็บน้ำมากกว่า 98,000 แห่ง และยังเป็นผู้นำสำคัญด้านการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำของโลก

เขื่อนเหล่านี้มีบทบาทต่อความมั่นคงด้านพลังงาน การจัดหาน้ำ การชลประทาน การป้องกันน้ำท่วม และการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ขณะเดียวกัน การพัฒนาและดูแลเขื่อนยังต้องอาศัยความสมดุลระหว่างประโยชน์ทางเศรษฐกิจ คุณภาพชีวิตของประชาชน และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพื่อให้ทรัพยากรน้ำสามารถถูกใช้ได้อย่างยั่งยืนในอนาคต