ลาป่วยอย่างไรไม่ให้เสียสิทธิตามกฎหมายแรงงาน? สิ่งที่ลูกจ้างทุกคนควรรู้ ก่อนยื่นใบลา

การเจ็บป่วยเป็นเรื่องที่ไม่มีใครคาดคิด ไม่ว่าจะเป็นไข้หวัด อุบัติเหตุ หรือโรคที่ต้องเข้ารับการรักษา แต่สิ่งที่ลูกจ้างหลายคนกังวลคือ หากลาป่วยจะถูกหักเงินเดือนหรือไม่ ต้องมีใบรับรองแพทย์ทุกครั้งหรือเปล่า และหากนายจ้างไม่อนุญาตให้ลาป่วยจะทำอย่างไร

 

กฎหมายแรงงานของไทยได้กำหนดสิทธิในการลาป่วยไว้ชัดเจน เพื่อคุ้มครองลูกจ้างไม่ให้เสียสิทธิเมื่อเจ็บป่วยจริง พร้อมกำหนดหน้าที่ของทั้งลูกจ้างและนายจ้างให้ปฏิบัติตามอย่างเป็นธรรม

 

สิทธิในการลาป่วยตามกฎหมาย

 

ตาม พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อรักษาตัวเมื่อเจ็บป่วยได้ เท่าที่ป่วยจริง โดยไม่มีกฎหมายกำหนดจำนวนวันลาป่วยสูงสุด หากการลานั้นเกิดจากอาการเจ็บป่วยจริงและมีความจำเป็น

 

อย่างไรก็ตาม สิทธิในการได้รับ "ค่าจ้างระหว่างลาป่วย" มีกำหนดไว้ โดยนายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในวันลาป่วย ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี หากลูกจ้างลาป่วยเกินกว่านั้น กฎหมายไม่ได้บังคับให้นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้างในส่วนที่เกิน แต่สวัสดิการของแต่ละบริษัทอาจให้สิทธิมากกว่าที่กฎหมายกำหนด

 

ต้องแจ้งลาป่วยเมื่อใด

 

เมื่อลูกจ้างไม่สามารถมาทำงานได้เพราะเจ็บป่วย ควรแจ้งนายจ้างหรือผู้บังคับบัญชา โดยเร็วที่สุด ตามช่องทางที่บริษัทกำหนด เช่น โทรศัพท์ แอปพลิเคชันภายใน อีเมล หรือระบบลางาน

 

การแจ้งล่วงหน้าหรือแจ้งทันทีเมื่อทราบว่าไม่สามารถมาทำงานได้ จะช่วยลดปัญหาการขาดงานโดยไม่มีเหตุผล และเป็นหลักฐานว่าลูกจ้างปฏิบัติตามระเบียบของบริษัท

 

ลาป่วยต้องใช้ใบรับรองแพทย์ทุกครั้งหรือไม่

 

ไม่จำเป็น

 

กฎหมายกำหนดว่า หากลาป่วยติดต่อกันตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างสามารถขอให้ลูกจ้างแสดงใบรับรองแพทย์จากสถานพยาบาลที่มีแพทย์แผนปัจจุบันเป็นผู้ประกอบวิชาชีพได้

 

แต่หากไม่สามารถนำใบรับรองแพทย์มาแสดงได้ เพราะมีเหตุอันสมควร ลูกจ้างสามารถใช้คำชี้แจงหรือหลักฐานอื่นประกอบได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

 

สำหรับการลาป่วยเพียง 1–2 วัน กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องมีใบรับรองแพทย์ทุกครั้ง แม้ว่าบริษัทบางแห่งอาจกำหนดระเบียบภายในไว้ก็ตาม

 

นายจ้างปฏิเสธการลาป่วยได้หรือไม่

 

โดยหลักแล้ว การลาป่วยเป็นสิทธิของลูกจ้างเมื่อเจ็บป่วยจริง นายจ้างไม่ควรปฏิเสธการลาเพียงเพราะงานยุ่งหรือกำลังขาดคน

 

อย่างไรก็ตาม ลูกจ้างควรปฏิบัติตามระเบียบการลาของบริษัท และแจ้งเหตุผลอย่างสุจริต หากมีการแอบอ้างว่าป่วยทั้งที่ไม่ได้ป่วยจริง อาจเข้าข่ายกระทำผิดระเบียบการทำงาน และอาจถูกดำเนินการทางวินัยได้

 

นายจ้างหักเงินเดือนวันลาป่วยได้หรือไม่

 

หากเป็นวันลาป่วยที่กฎหมายกำหนดให้นายจ้างต้องจ่ายค่าจ้าง และลูกจ้างใช้สิทธิโดยชอบ นายจ้างไม่สามารถหักค่าจ้างในวันลาป่วยนั้นได้

 

แต่หากลาป่วยเกินสิทธิที่กฎหมายคุ้มครอง หรือเกินสิทธิที่บริษัทกำหนด นายจ้างอาจไม่ต้องจ่ายค่าจ้างสำหรับวันที่เกิน ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามกฎหมายและเงื่อนไขการจ้างงาน

 

หากนายจ้างไม่ให้ใช้สิทธิลาป่วย ควรทำอย่างไร

 

หากนายจ้างไม่ยอมให้ลาป่วย หักค่าจ้างโดยไม่ชอบ หรือดำเนินการที่อาจขัดต่อกฎหมายแรงงาน ลูกจ้างสามารถรวบรวมหลักฐาน เช่น

 

- หนังสือรับรองแพทย์

- ข้อความสนทนา

- ระเบียบบริษัท

- สลิปเงินเดือน

- หลักฐานการแจ้งลา

 

แล้วร้องเรียนต่อ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือพนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่ เพื่อให้ตรวจสอบและคุ้มครองสิทธิตามกฎหมาย

 

สิ่งที่ลูกจ้างควรปฏิบัติเมื่อป่วย

 

- แจ้งหัวหน้างานหรือฝ่ายบุคคลโดยเร็วที่สุด

- ปฏิบัติตามระเบียบการลาของบริษัท

- หากลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานติดต่อกัน ควรเตรียมใบรับรองแพทย์ไว้

- เก็บหลักฐานการรักษาและการแจ้งลา

- ไม่ใช้สิทธิลาป่วยโดยไม่สุจริต เพราะอาจถูกลงโทษทางวินัยได้

 

การลาป่วยเป็นสิทธิพื้นฐานที่กฎหมายแรงงานรับรองไว้ เพื่อให้ลูกจ้างสามารถรักษาสุขภาพได้โดยไม่ต้องกังวลว่าจะสูญเสียสิทธิในการทำงาน ตามกฎหมาย ลูกจ้างสามารถลาป่วยได้ เท่าที่ป่วยจริง และมีสิทธิได้รับค่าจ้างระหว่างลาป่วย ไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี โดยหากลาป่วยติดต่อกันตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างมีสิทธิขอใบรับรองแพทย์ได้ การรู้สิทธิและปฏิบัติตามขั้นตอนที่ถูกต้อง จะช่วยให้ลูกจ้างได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย และลดข้อขัดแย้งระหว่างลูกจ้างกับนายจ้างได้อย่างเหมาะสม