ใครทันบ้าง-ร้านฟาสต์ฟู้ดชื่อดังในไทยสาขาแรกอยู่ที่ไหน

ร้านฟาสต์ฟู้ดที่คนไทยคุ้นเคยในปัจจุบันต่างมีจุดเริ่มต้นจากสาขาแรกเพียงแห่งเดียว ก่อนจะค่อย ๆ ขยายตัวจนกลายเป็นเครือข่ายร้านอาหารขนาดใหญ่ทั่วประเทศ เรื่องราวของสาขาแรกจึงสะท้อนทั้งสภาพเศรษฐกิจ วิถีชีวิตของผู้บริโภค และแนวคิดด้านการเลือกทำเลของแต่ละแบรนด์ได้อย่างน่าสนใจ หลายแห่งเลือกเปิดในย่านธุรกิจใจกลางกรุงเทพฯ บางแห่งเลือกศูนย์การค้าขนาดใหญ่ที่กำลังได้รับความนิยมในยุคนั้น ขณะที่บางแบรนด์เลือกเปิดในสถานที่ซึ่งมีชาวต่างชาติอาศัยอยู่จำนวนมาก เพราะเป็นกลุ่มลูกค้าที่คุ้นเคยกับอาหารประเภทนี้อยู่แล้ว ก่อนที่กระแสการรับประทานฟาสต์ฟู้ดจะค่อย ๆ ขยายไปสู่คนไทยในวงกว้าง

 

1.แบรนด์แรกที่แทบทุกคนนึกถึงคือ McDonald's ซึ่งเข้ามาเปิดให้บริการในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2528 หรือ ค.ศ. 1985 สาขาแรกตั้งอยู่ภายใน Amarin Plaza บริเวณแยกราชประสงค์ กรุงเทพมหานคร ในช่วงเวลานั้นราชประสงค์ถือเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจและการค้าสมัยใหม่ของกรุงเทพฯ รายล้อมไปด้วยโรงแรมระดับนานาชาติ อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า และเป็นพื้นที่ที่มีนักท่องเที่ยวรวมถึงชาวต่างชาติหมุนเวียนอยู่ตลอดทั้งวัน การเลือกทำเลแห่งนี้จึงช่วยลดความเสี่ยงของการนำแบรนด์อเมริกันเข้ามาเปิดตลาดใหม่ เพราะกลุ่มลูกค้าหลักในช่วงแรกคือชาวต่างชาติ นักธุรกิจ และคนไทยที่มีกำลังซื้อสูงซึ่งเปิดรับวัฒนธรรมตะวันตกได้ง่ายกว่าพื้นที่อื่น

 

ในช่วงทศวรรษ 2520 ถึงต้นทศวรรษ 2530 วัฒนธรรมการรับประทานอาหารจานด่วนยังถือว่าเป็นเรื่องใหม่สำหรับคนไทย ร้านอาหารส่วนใหญ่ยังเป็นร้านอาหารตามสั่ง ร้านก๋วยเตี๋ยว ร้านข้าวแกง หรือภัตตาคารแบบดั้งเดิม การมีร้านแฮมเบอร์เกอร์ที่ให้บริการรวดเร็วพร้อมมาตรฐานเดียวกับต่างประเทศจึงได้รับความสนใจไม่น้อย อีกทั้งราชประสงค์ยังเป็นจุดหมายของครอบครัวที่เดินห้างในวันหยุด ทำให้แบรนด์สามารถสร้างการรับรู้ได้รวดเร็ว

 

สาขาแรกของ McDonald's ที่อัมรินทร์พลาซ่ายังคงเปิดให้บริการมาจนถึงปัจจุบัน แม้อาคารจะผ่านการปรับปรุงครั้งใหญ่หลายครั้ง รวมถึงการรีแบรนด์ศูนย์การค้าเป็นชื่อใหม่ แต่ร้านยังคงดำเนินธุรกิจในพื้นที่เดิม ถือเป็นหนึ่งในสาขาประวัติศาสตร์ของแบรนด์ในประเทศไทย

 

2.อีกแบรนด์ที่ได้รับความนิยมไม่แพ้กันคือ KFC ซึ่งเปิดสาขาแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2527 หรือ ค.ศ. 1984 ภายใน Central Ladprao ถือเป็นร้านฟาสต์ฟู้ดระดับโลกที่เข้ามาก่อน McDonald's เล็กน้อย เหตุผลที่เลือกเซ็นทรัลลาดพร้าวเพราะในเวลานั้นถือเป็นศูนย์การค้าสมัยใหม่ขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ เป็นจุดหมายสำคัญของผู้พักอาศัยในย่านตอนเหนือของกรุงเทพฯ และเชื่อมต่อกับถนนสายหลักหลายสาย ผู้บริโภคจำนวนมากเดินทางมาซื้อสินค้าและพักผ่อนในวันหยุด จึงเป็นพื้นที่ที่มีผู้คนหนาแน่นตลอดทั้งสัปดาห์

 

นอกจากจำนวนลูกค้าที่สูงแล้ว การเปิดร้านในศูนย์การค้ายังช่วยสร้างภาพลักษณ์ของแบรนด์ให้ดูทันสมัย สะอาด และเหมาะกับการรับประทานเป็นครอบครัว ซึ่งแตกต่างจากร้านไก่ทอดแบบดั้งเดิมในยุคนั้น ภายหลัง KFC ขยายสาขาอย่างรวดเร็วไปทั่วประเทศ จนกลายเป็นเครือข่ายร้านอาหารที่มีจำนวนสาขามากที่สุดแบรนด์หนึ่งของไทย

 

สำหรับสาขาแรกที่เซ็นทรัลลาดพร้าว ปัจจุบันยังเปิดให้บริการ แม้ร้านจะผ่านการปรับปรุงรูปแบบการตกแต่งหลายครั้งให้สอดคล้องกับภาพลักษณ์ใหม่ของแบรนด์ และมีการย้ายตำแหน่งภายในศูนย์การค้าตามการรีโนเวตพื้นที่ในบางช่วง แต่ยังถือว่าเป็นศูนย์การค้าแห่งแรกที่ KFC ใช้เป็นจุดเริ่มต้นของตลาดไทย

 

3.เมื่อกล่าวถึงพิซซ่า ร้านที่คนไทยรู้จักมากที่สุดคือ The Pizza Company แม้แบรนด์จะถือกำเนิดในประเทศไทยภายหลังการเปลี่ยนแปลงธุรกิจจากแบรนด์เดิม แต่จุดเริ่มต้นของธุรกิจพิซซ่าสมัยใหม่ในไทยย้อนกลับไปถึงการเข้ามาของ Pizza Hut ซึ่งเปิดสาขาแรกช่วงต้นทศวรรษ 2520 ภายในโรงแรมและย่านธุรกิจที่มีชาวต่างชาติอาศัยอยู่จำนวนมาก ก่อนจะขยายเข้าสู่ศูนย์การค้าในเวลาต่อมา เหตุผลสำคัญคือพิซซ่ายังไม่ใช่อาหารที่คนไทยคุ้นเคย ลูกค้ากลุ่มแรกจึงเป็นนักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติ และผู้ที่เคยเดินทางไปต่างประเทศ หลังจากตลาดเติบโตขึ้น การบริหารแบรนด์เปลี่ยนแปลงหลายครั้ง จนในที่สุดเกิดแบรนด์ The Pizza Company ซึ่งขยายสาขาทั่วประเทศอย่างรวดเร็ว

 

เนื่องจากธุรกิจพิซซ่ามีการเปลี่ยนผู้ได้รับสิทธิ์บริหารหลายรอบ สาขาแรกในอดีตหลายแห่งปิดให้บริการไปแล้ว บางพื้นที่ถูกปรับเปลี่ยนเป็นร้านอาหารแบรนด์อื่น บางแห่งกลายเป็นพื้นที่เช่าใหม่ของศูนย์การค้า และบางแห่งถูกรื้อถอนตามการปรับปรุงอาคาร จึงไม่หลงเหลือร้านดั้งเดิมให้เห็นอีกต่อไป

 

4.อีกแบรนด์ที่มีประวัติยาวนานคือ A&W Restaurants ซึ่งเข้ามาเปิดในประเทศไทยตั้งแต่ช่วงต้นทศวรรษ 2520 นับเป็นหนึ่งในแบรนด์ฟาสต์ฟู้ดต่างประเทศยุคบุกเบิก จุดเด่นคือรูทเบียร์และวาฟเฟิลพร้อมไอศกรีม สาขาแรกตั้งอยู่ที่ห้างพันธ์ทิพย์พลาซ่า ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่การค้าของกรุงเทพฯ ที่มีชาวต่างชาติและนักท่องเที่ยวจำนวนมาก เหตุผลในการเลือกทำเลคล้ายกับแบรนด์อเมริกันรายอื่น เพราะกลุ่มลูกค้าเหล่านี้รู้จักแบรนด์อยู่ก่อนแล้ว

 

อย่างไรก็ตาม A&W มีการเปลี่ยนผู้บริหารสิทธิ์หลายครั้ง จำนวนสาขาเพิ่มขึ้นและลดลงตามสภาพการแข่งขัน สาขาแรกปิดให้บริการไปนานแล้ว พื้นที่เดิมถูกเปลี่ยนเป็นร้านค้าและผู้เช่ารายใหม่ตามการพัฒนาของอาคาร

 

5.Burger King เริ่มดำเนินธุรกิจในประเทศไทยช่วงปี พ.ศ. 2543 สาขาแรกตั้งอยู่บริเวณ Erawan Bangkok ย่านราชประสงค์ เหตุผลที่เลือกพื้นที่แห่งนี้คล้ายกับ McDonald's เพราะเป็นศูนย์กลางนักท่องเที่ยว โรงแรมหรู อาคารสำนักงาน และแหล่งชอปปิงระดับพรีเมียม ลูกค้ากลุ่มแรกจำนวนมากเป็นชาวต่างชาติซึ่งคุ้นเคยกับแบรนด์อยู่แล้ว ก่อนที่ร้านจะขยายสาขาไปยังสนามบิน ศูนย์การค้า และสถานีบริการน้ำมัน

 

สาขาแรกของ Burger King มีการเปลี่ยนแปลงตามการปรับปรุงอาคารและพื้นที่เช่า หลายช่วงเวลามีการย้ายตำแหน่งภายในโครงการหรือปิดเพื่อปรับปรุง ทำให้พื้นที่เดิมไม่ได้คงสภาพเหมือนวันเปิดกิจการครั้งแรก

 

6.Subway เข้ามาทำตลาดในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003) โดยสาขาแรกเปิดที่อาคาร 64 บนถนนสีลม หรือที่หลายคนเรียกว่า 64 Building ใจกลางย่านสีลม กรุงเทพมหานคร ทำเลแห่งนี้ไม่ได้ถูกเลือกเพียงเพราะเป็นพื้นที่ที่มีผู้คนสัญจรจำนวนมาก แต่ยังเป็นศูนย์รวมของอาคารสำนักงาน บริษัทข้ามชาติ โรงแรมระดับนานาชาติ สถานทูต และเป็นย่านที่มีชาวต่างชาติอาศัยและทำงานอยู่เป็นจำนวนมาก

 

ในช่วงต้นทศวรรษ 2540 คนไทยยังไม่คุ้นเคยกับแซนด์วิชแบบประกอบตามสั่ง ผู้บริโภคส่วนใหญ่รู้จักแซนด์วิชในรูปแบบสำเร็จรูปที่วางขายตามร้านสะดวกซื้อ การนำเสนอแนวคิดเลือกชนิดขนมปัง เลือกเนื้อสัตว์ เลือกผัก เลือกชีส และเลือกซอสได้เอง จึงถือเป็นรูปแบบใหม่ของตลาดอาหารจานด่วนในประเทศไทย การเริ่มต้นที่สีลมจึงช่วยลดความเสี่ยงในการสร้างตลาด เพราะพนักงานออฟฟิศและชาวต่างชาติเป็นกลุ่มที่คุ้นเคยกับ Subway อยู่ก่อนแล้ว หลายคนเคยรับประทานจากต่างประเทศ จึงไม่ต้องอธิบายแนวคิดของแบรนด์มากนัก

 

อีกเหตุผลสำคัญคือสีลมเป็นย่านที่มีจังหวะชีวิตค่อนข้างรวดเร็ว พนักงานบริษัทจำนวนมากมีเวลาพักกลางวันจำกัด ร้านอาหารที่สามารถสั่งและรับประทานได้ภายในเวลาไม่นานจึงตอบโจทย์กลุ่มลูกค้ากลุ่มนี้ได้เป็นอย่างดี ขณะเดียวกัน Subway ยังวางตำแหน่งแบรนด์ให้เป็นทางเลือกที่ดูสดใหม่ มีผักหลากหลาย และสามารถปรับส่วนผสมได้ตามความต้องการ แตกต่างจากฟาสต์ฟู้ดประเภทไก่ทอดหรือแฮมเบอร์เกอร์ที่ครองตลาดอยู่ก่อนแล้ว

 

หลังจากเปิดสาขาแรกที่สีลม แบรนด์จึงค่อย ๆ ขยายไปยังย่านสุขุมวิท สาทร แหล่งท่องเที่ยว โรงพยาบาล ศูนย์การค้า และอาคารสำนักงาน ก่อนจะขยายไปยังจังหวัดท่องเที่ยวและสนามบินในเวลาต่อมา แนวทางดังกล่าวสะท้อนว่ากลยุทธ์ของ Subway ในประเทศไทยเน้นพื้นที่ที่มีผู้บริโภคมีกำลังซื้อสูงและเปิดรับอาหารนานาชาติก่อน แล้วจึงค่อยขยายฐานสู่ผู้บริโภคทั่วไป

 

สำหรับสาขาแรกที่อาคาร 64 สีลม ปัจจุบันไม่ได้เปิดให้บริการแล้ว ร้านปิดกิจการไปหลายปีก่อน ภายหลังการเปลี่ยนแปลงผู้เช่าภายในอาคารและการปรับปรุงพื้นที่เชิงพาณิชย์ พื้นที่เดิมถูกเปลี่ยนเป็นร้านค้าและผู้เช่ารายใหม่ตามรอบการบริหารอาคาร ไม่ได้ดำเนินธุรกิจในชื่อ Subway อีกต่อไป ถึงแม้สาขาแรกจะปิดตัวลง แต่สีลมยังคงเป็นพื้นที่สำคัญของแบรนด์ เนื่องจาก Subway ยังคงเปิดสาขาอื่นในย่านธุรกิจใกล้เคียงเพื่อรองรับพนักงานออฟฟิศ นักท่องเที่ยว และผู้พักอาศัยในเขตใจกลางเมือง

 

ต่อมาเมื่อบริษัท โกลัค จำกัด ในเครือ PTG Energy ได้รับสิทธิ์เป็นมาสเตอร์แฟรนไชส์ของ Subway ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2567 (ค.ศ. 2024) จึงเริ่มวางแผนขยายสาขาเข้าสู่สถานีบริการน้ำมัน PT มากขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสเข้าถึงผู้เดินทางและลูกค้าต่างจังหวัด ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนกลยุทธ์จากการเน้นย่านธุรกิจเพียงอย่างเดียวไปสู่การกระจายสาขาให้ครอบคลุมทั่วประเทศ

 

7.Chester's เป็นแบรนด์ร้านอาหารสัญชาติไทยที่ก่อตั้งโดยกลุ่มธุรกิจเครือเจริญโภคภัณฑ์ เปิดดำเนินกิจการครั้งแรกในปี พ.ศ. 2531 (ค.ศ. 1988) สาขาแรกตั้งอยู่บริเวณสยามสแควร์ กรุงเทพมหานคร ซึ่งในเวลานั้นถือเป็นศูนย์กลางของวัยรุ่น นักเรียน นักศึกษา และครอบครัวที่เดินทางมาท่องเที่ยวและซื้อสินค้าในช่วงวันหยุด

 

การเลือกสยามสแควร์เป็นจุดเริ่มต้นถือเป็นการตัดสินใจที่เหมาะสมกับภาพลักษณ์ของแบรนด์ เพราะพื้นที่แห่งนี้มีผู้คนหมุนเวียนตลอดทั้งวัน มีโรงเรียน มหาวิทยาลัย โรงภาพยนตร์ ร้านค้า และศูนย์การค้ารายล้อม ลูกค้าสามารถแวะรับประทานอาหารได้ทั้งก่อนและหลังการทำกิจกรรมต่าง ๆ อีกทั้งในช่วงปลายทศวรรษ 2530 วัฒนธรรมการรับประทานอาหารจานด่วนกำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นจากการเข้ามาของแบรนด์ต่างประเทศ Chester's จึงเลือกสร้างความแตกต่างด้วยเมนูไก่ย่างสูตรไทย ข้าว และอาหารที่ปรับรสชาติให้ถูกปากผู้บริโภคในประเทศมากกว่าการนำเสนอเมนูแบบตะวันตกเพียงอย่างเดียว

 

แม้จะได้รับอิทธิพลจากรูปแบบร้านฟาสต์ฟู้ดสากล แต่ Chester's ไม่ได้แข่งขันด้วยไก่ทอดเพียงประเภทเดียว เมนูหลักกลับเป็นไก่ย่าง ข้าว และอาหารจานเดียวที่รับประทานได้ทุกช่วงเวลา จึงเข้ากับพฤติกรรมของคนไทยซึ่งนิยมรับประทานอาหารที่มีข้าวเป็นองค์ประกอบหลัก กลยุทธ์ดังกล่าวช่วยให้แบรนด์ขยายสาขาได้รวดเร็วในช่วงทศวรรษ 2530 และ 2540 ก่อนจะกระจายไปตามศูนย์การค้า ไฮเปอร์มาร์เก็ต อาคารสำนักงาน และสถานีบริการน้ำมันทั่วประเทศ

 

สาขาแรกที่สยามสแควร์ยังคงเปิดให้บริการต่อเนื่องมาเป็นเวลานาน และกลายเป็นสาขาที่ผู้บริโภคจำนวนมากจดจำได้ เนื่องจากเป็นจุดนัดพบของนักเรียน นักศึกษา และคนทำงานในย่านใจกลางเมือง หลายช่วงเวลามีการปรับปรุงร้าน เปลี่ยนรูปแบบการตกแต่ง และปรับเมนูให้ทันสมัย แต่ยังดำเนินธุรกิจในพื้นที่สยามอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นสาขาที่สะท้อนประวัติศาสตร์ของแบรนด์ได้ชัดเจนที่สุด

 

หากมองภาพรวมจะพบว่าร้านฟาสต์ฟู้ดระดับโลกแทบทุกแบรนด์เลือกเปิดสาขาแรกในพื้นที่ที่มีองค์ประกอบคล้ายกัน ได้แก่ ศูนย์กลางธุรกิจ ศูนย์การค้าขนาดใหญ่ ย่านนักท่องเที่ยว หรือพื้นที่ที่มีชาวต่างชาติอาศัยอยู่หนาแน่น เพราะเป็นทำเลที่มีกำลังซื้อสูง เดินทางสะดวก และมีโอกาสสร้างการรับรู้แบรนด์ได้รวดเร็ว การเริ่มต้นในพื้นที่ที่ผู้บริโภคเปิดรับวัฒนธรรมต่างประเทศยังช่วยให้ธุรกิจสามารถทดลองตลาด เก็บข้อมูลพฤติกรรมลูกค้า และปรับเมนูให้เหมาะกับรสนิยมของคนไทยก่อนขยายสาขาไปยังจังหวัดอื่น

 

เมื่อเวลาผ่านไปหลายสิบปี สาขาแรกของแต่ละแบรนด์มีชะตาที่แตกต่างกัน บางแห่งยังคงเปิดให้บริการและกลายเป็นสัญลักษณ์ของประวัติศาสตร์แบรนด์ในประเทศไทย บางแห่งปิดกิจการเพราะหมดสัญญาเช่า การรีโนเวตอาคาร การเปลี่ยนแปลงของศูนย์การค้า หรือการปรับกลยุทธ์ด้านทำเล พื้นที่เดิมจึงถูกเปลี่ยนเป็นร้านอาหาร ร้านกาแฟ ร้านแฟชั่น หรือพื้นที่เช่าใหม่ตามยุคสมัย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าธุรกิจค้าปลีกและร้านอาหารมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แม้สถานที่เดิมจะเปลี่ยนบทบาทไปแล้ว แต่สาขาแรกของแต่ละแบรนด์ยังคงเป็นจุดเริ่มต้นที่มีความสำคัญต่อการเติบโตของตลาดฟาสต์ฟู้ดในประเทศไทย และเป็นหน้าประวัติศาสตร์ที่ทำให้วัฒนธรรมการรับประทานอาหารจานด่วนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนไทยในปัจจุบัน