จักรพรรดิแห่งราชวงศ์ชิงคนที่มีสนมน้อยที่สุด

หากพูดถึงจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ชิง หลายคนคงนึกถึงภาพฮ่องเต้ผู้มีพระมเหสีและพระสนมนับสิบหรือนับร้อยพระองค์ เพราะราชสำนักชิงมีระบบคัดเลือกสตรีเข้าวังอย่างเป็นระเบียบ และการมีพระสนมจำนวนมากยังเกี่ยวข้องกับการสืบราชสันตติวงศ์และการสร้างความสัมพันธ์กับตระกูลขุนนางอีกด้วยแต่เรื่องที่หลายคนอาจไม่เคยรู้ก็คือ 

จักรพรรดิกวังซวี่กลับเป็นจักรพรรดิที่มีพระสนมน้อยที่สุดในบรรดาจักรพรรดิราชวงศ์ชิงที่ครองราชย์ในจีน 

โดยมีพระมเหสีและพระสนมที่ได้รับการบันทึกไว้เพียง 3 พระองค์ ได้แก่ 

จักรพรรดินีหลงอวี่ 

จิ่นเฟย 

เจินเฟย

สาเหตุที่พระองค์มีพระสนมน้อย ไม่ใช่เพราะราชสำนักไม่มีธรรมเนียมรับสนม แต่เป็นเพราะพระราชอำนาจของพระองค์ถูกจำกัดอย่างมากโดยซูสีไทเฮา ผู้ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการและควบคุมการเมืองของราชวงศ์ชิงมาเป็นเวลานาน แม้กระทั่งการอภิเษกสมรสและการแต่งตั้งพระมเหสีก็อยู่ภายใต้อิทธิพลของซูสีไทเฮา

เป็นที่ทราบกันว่าจักรพรรดิกวังซวี่ไม่ได้ทรงมีความสัมพันธ์อันดีกับจักรพรรดินีหลงอวี่ ซึ่งเป็นพระญาติของซูสีไทเฮา แต่กลับทรงโปรดปรานเจินเฟยเป็นพิเศษ พระนางเป็นผู้มีความคิดก้าวหน้า สนับสนุนการปฏิรูปประเทศ และมักให้กำลังใจจักรพรรดิในการผลักดันการปฏิรูปร้อยวัน อย่างไรก็ตาม เมื่อการปฏิรูปล้มเหลว

ซูสีไทเฮาทรงกลับมายึดอำนาจ เจินเฟยจึงถูกลงโทษ และในช่วงการรุกรานกรุงปักกิ่งของกองกำลังพันธมิตรแปดชาติ พระนางถูกบังคับให้สิ้นพระชนม์ด้วยการโยนลงบ่อน้ำภายในพระราชวังต้องห้าม

หลังเหตุการณ์ดังกล่าว จักรพรรดิกวังซวี่ถูกกักบริเวณแทบตลอดช่วงปลายรัชกาล พระองค์แทบไม่มีอิสระในการบริหารราชการหรือดำเนินพระชนม์ชีพ จึงไม่มีการรับพระสนมเพิ่มเติมเหมือนจักรพรรดิพระองค์ก่อน ๆ และพระองค์ก็ไม่มีรัชทายาทที่จะสืบราชบัลลังก์

เรื่องราวของจักรพรรดิกวังซวี่จึงสะท้อนให้เห็นว่า แม้จะทรงเป็นฮ่องเต้ผู้ยิ่งใหญ่ตามฐานันดรศักดิ์ แต่ในความเป็นจริงกลับมีอำนาจเหนือชีวิตของพระองค์เองไม่มากนัก จำนวนพระสนมที่น้อยที่สุดในราชวงศ์ชิงจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของชีวิตในวังหลัง แต่ยังเป็นภาพสะท้อนของการเมือง การแย่งชิงอำนาจ และชะตากรรมอันน่าเศร้าของจักรพรรดิผู้พยายามปฏิรูปประเทศแต่ไม่อาจเอาชนะอำนาจเดิมได้