ทำไมเราถึงสะดุ้งตอนกำลังจะหลับ? ไขปริศนาอาการกระตุกก่อนนอนที่หลายคนเคยเจอ

ทำไมเราถึงสะดุ้งตอนกำลังจะหลับ? ไขปริศนาอาการกระตุกก่อนนอนที่หลายคนเคยเจอ

เคยไหม… กำลังเคลิ้ม ๆ จะหลับอยู่ดี ๆ จู่ ๆ ร่างกายก็กระตุกแรงเหมือนตกจากที่สูง จนสะดุ้งตื่นขึ้นมาแบบงง ๆ พร้อมหัวใจที่เต้นแรงขึ้นทันที หากคุณเคยเจออาการแบบนี้ ไม่ต้องตกใจ เพราะนี่เป็นอาการที่พบได้บ่อย และมีชื่อเรียกทางวิทยาศาสตร์ว่า “Hypnic Jerk” หรือ อาการกระตุกก่อนหลับ

Hypnic Jerk คือการหดตัวของกล้ามเนื้อแบบฉับพลันที่เกิดขึ้นในช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่าง “ความตื่น” ไปสู่ “การหลับ” มักเกิดขึ้นตอนที่สมองเริ่มผ่อนคลาย กล้ามเนื้อทั่วร่างกายคลายตัว และระบบประสาทกำลังลดระดับการทำงานลง หลายคนจะรู้สึกเหมือนตัวเองกำลังตกจากที่สูง สะดุด หรือพลาดก้าวบางอย่าง จนร่างกายสะดุ้งขึ้นมาโดยไม่ตั้งใจ

แม้ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถระบุสาเหตุได้แบบ 100% แต่มีหลายทฤษฎีที่อธิบายอาการนี้ได้ หนึ่งในทฤษฎีที่ได้รับความสนใจคือ เมื่อร่างกายเริ่มเข้าสู่โหมดพักผ่อน กล้ามเนื้อจะคลายตัวอย่างรวดเร็ว สมองบางส่วนอาจตีความผิด คิดว่าร่างกายกำลัง “ล้ม” หรือ “ตก” จึงส่งสัญญาณฉุกเฉินกลับไปที่กล้ามเนื้อ ทำให้เกิดการกระตุกขึ้นมาเพื่อปลุกให้ตื่น

ปัจจัยหลายอย่างยังเพิ่มโอกาสให้เกิดอาการนี้ได้ เช่น ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ คาเฟอีน การออกกำลังกายหนักช่วงดึก หรือแม้แต่การนอนในเวลาที่ไม่เป็นเวลา ยิ่งสมองเหนื่อยล้ามาก ระบบประสาทยิ่งมีโอกาสส่งสัญญาณผิดพลาดในช่วงก่อนหลับ

บางคนอาจเกิดอาการนี้นาน ๆ ครั้ง ขณะที่บางคนเป็นบ่อยจนรู้สึกรำคาญ อย่างไรก็ตาม ในคนส่วนใหญ่ Hypnic Jerk ถือว่าไม่อันตราย และไม่ใช่โรคร้ายแรง เป็นเพียงกลไกธรรมชาติของร่างกายที่เกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย โดยมีข้อมูลว่าคนมากกว่า 60–70% เคยประสบอาการนี้อย่างน้อยหนึ่งครั้งในชีวิต

หากอยากลดโอกาสการสะดุ้งก่อนหลับ วิธีง่าย ๆ คือปรับพฤติกรรมก่อนนอน เช่น ลดการดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังช่วงเย็น หลีกเลี่ยงการเล่นมือถือก่อนนอน จัดเวลานอนให้สม่ำเสมอ และหาวิธีผ่อนคลายความเครียด เช่น ฟังเพลงเบา ๆ หรือฝึกหายใจช้า ๆ

ดังนั้น ครั้งต่อไปหากคุณกำลังจะหลับแล้วจู่ ๆ สะดุ้งขึ้นมา ก็อาจไม่ต้องกังวลมากนัก เพราะนั่นอาจเป็นเพียงการ “เช็กระบบครั้งสุดท้าย” ของสมอง ก่อนปล่อยให้ร่างกายเข้าสู่การพักผ่อนอย่างเต็มที่นั่นเอง