ไฟไหม้จากน้ำมัน ห้ามใช้น้ำจริงไหม? วิธีดับไฟในครัวที่ควรรู้

ไฟไหม้จากน้ำมัน ห้ามใช้น้ำจริงไหม? วิธีดับไฟในครัวที่ควรรู้

ไฟไหม้จากน้ำมันเป็นอุบัติเหตุในบ้านที่เกิดขึ้นได้ง่าย โดยเฉพาะระหว่างการทอดอาหารหรือใช้น้ำมันร้อนบนเตา หลายคนเมื่อเห็นเปลวไฟลุกจากกระทะ มักตกใจและรีบใช้น้ำราดทันที แต่ความจริงแล้ว “น้ำ” เป็นสิ่งที่ไม่ควรใช้ดับไฟจากน้ำมันอย่างยิ่ง

เพราะแทนที่ไฟจะดับ น้ำอาจทำให้ไฟลุกกระจายรุนแรงกว่าเดิม และเสี่ยงทำให้เกิดไฟไหม้ในห้องครัวได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที

ทำไมห้ามใช้น้ำดับไฟจากน้ำมัน?

น้ำกับน้ำมันไม่สามารถผสมกันได้ เมื่อน้ำถูกเทลงบนกระทะที่มีน้ำมันร้อนจัด น้ำจะจมลงไปด้านล่าง แล้วเดือดกลายเป็นไอน้ำอย่างรวดเร็ว

จังหวะนั้นน้ำมันร้อนจะกระเด็นออกมาพร้อมเปลวไฟ ทำให้ไฟลุกกระจายกว้างขึ้น และอาจพุ่งใส่คนที่ยืนอยู่ใกล้กระทะได้

พูดง่าย ๆ คือ ไฟจากน้ำมันไม่ได้ดับด้วยการ “ราดน้ำ” แต่ต้องดับด้วยการ “ตัดความร้อน” และ “ตัดอากาศ” ที่ช่วยให้ไฟลุกต่อ

หากไฟไหม้จากน้ำมัน ควรทำอย่างไร?

1. ปิดเตาทันที หากทำได้อย่างปลอดภัย

ถ้าเปลวไฟยังอยู่ในกระทะและยังเข้าใกล้เตาได้อย่างปลอดภัย ให้รีบปิดแก๊สหรือปิดเตาไฟฟ้า เพื่อตัดแหล่งความร้อนที่ทำให้ไฟลุกต่อเนื่อง

แต่หากไฟลุกแรงแล้ว หรือมีควันมากจนเข้าใกล้ไม่ได้ ไม่ควรฝืนเข้าไปปิดเตาด้วยตัวเอง

2. ใช้ฝาหม้อหรือฝาโลหะปิดกระทะ

หากมีฝาโลหะหรือฝาหม้อที่มีขนาดพอดีกับกระทะ ให้ค่อย ๆ เลื่อนฝาปิดกระทะให้สนิท เพื่อปิดกั้นออกซิเจน เปลวไฟจะค่อย ๆ ดับลงเอง

หลังจากปิดฝาแล้ว ไม่ควรรีบเปิดดูทันที เพราะความร้อนยังสะสมอยู่ และไฟอาจกลับมาลุกใหม่ได้ ควรรอให้กระทะเย็นลงก่อน

3. ใช้ผ้าดับเพลิง หากมีติดบ้าน

ผ้าดับเพลิง หรือ Fire Blanket เป็นอุปกรณ์ที่เหมาะกับเหตุไฟไหม้เล็ก ๆ ในครัว สามารถใช้คลุมกระทะหรือภาชนะที่เกิดไฟไหม้ เพื่อช่วยตัดออกซิเจนจากเปลวไฟ

บ้านที่ทำอาหารบ่อย โดยเฉพาะเมนูทอด ควรมีอุปกรณ์นี้ไว้ใกล้บริเวณครัวในจุดที่หยิบได้เร็ว

4. ใช้ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

หากไฟเริ่มลุกลาม ควรใช้ถังดับเพลิงที่เหมาะกับเพลิงไหม้จากน้ำมันหรือของเหลวไวไฟ เช่น ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือชนิดที่ระบุว่าใช้กับไฟประเภทของเหลวไวไฟได้

ก่อนใช้งานควรอ่านคำแนะนำบนตัวถัง และฉีดไปที่โคนเปลวไฟ ไม่ใช่ฉีดสะเปะสะปะไปกลางเปลวไฟ เพราะอาจควบคุมไฟได้ยากขึ้น

สิ่งที่ไม่ควรทำเด็ดขาด

• ห้ามใช้น้ำราดลงบนกระทะน้ำมันที่กำลังลุกไหม้

• ห้ามยกกระทะที่กำลังติดไฟไปวิ่งนอกบ้าน

• ห้ามนำกระทะติดไฟไปวางในอ่างล้างจาน

• ห้ามใช้ผ้าเปียกคลุมไฟ เพราะความชื้นอาจทำให้น้ำมันกระเด็น

• ห้ามใช้แป้งหรือของใกล้มือที่ไม่แน่ใจ เพราะบางอย่างอาจติดไฟได้

• หากไฟเริ่มลุกลาม อย่าฝืนดับไฟด้วยตัวเอง

ข้อที่หลายคนมักพลาดคือ “ยกกระทะหนี” เพราะคิดว่าจะเอาไฟออกจากบ้าน แต่ในความเป็นจริง น้ำมันร้อนอาจหกใส่ตัวเอง พื้น หรือเฟอร์นิเจอร์ ทำให้ไฟลุกลามหนักกว่าเดิม

เมื่อไฟลุกลาม ควรทำอย่างไร?

หากเปลวไฟลุกออกจากกระทะ เริ่มไหม้ตู้ครัว ผ้าม่าน เครื่องดูดควัน หรือส่วนอื่นของบ้าน ให้รีบพาทุกคนออกจากพื้นที่ทันที

หากทำได้อย่างปลอดภัย ให้ปิดประตูห้องครัวหรือประตูบ้านบางส่วน เพื่อช่วยชะลอควันและไฟไม่ให้ลามเร็วขึ้น จากนั้นโทรแจ้ง 199 เพื่อขอความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่ดับเพลิงทันที

ในสถานการณ์แบบนี้ ความปลอดภัยของคนในบ้านสำคัญกว่าการพยายามรักษาทรัพย์สิน

วิธีป้องกันไฟไหม้จากน้ำมันในครัว

• ไม่วางกระทะน้ำมันร้อนทิ้งไว้โดยไม่มีคนดู

• ใช้ไฟให้เหมาะสม ไม่แรงเกินไป

• หากน้ำมันเริ่มมีควันมาก ควรลดไฟหรือปิดเตาก่อน

• หันด้ามกระทะเข้าด้านใน เพื่อป้องกันการชนหรือเกี่ยวตก

• ทำความสะอาดคราบน้ำมันบนเตา ผนังครัว และเครื่องดูดควันเป็นประจำ

• เตรียมฝาหม้อหรือถาดโลหะไว้ใกล้เตา

• ควรมีถังดับเพลิงหรือผ้าดับเพลิงติดบ้าน และศึกษาวิธีใช้งานไว้ล่วงหน้า

ไฟไหม้จากน้ำมัน “ห้ามใช้น้ำดับ” จริง เพราะอาจทำให้เปลวไฟลุกแรงและกระจายกว้างกว่าเดิม วิธีที่ควรจำคือ ปิดเตาถ้าทำได้อย่างปลอดภัย ใช้ฝาโลหะปิดกระทะเพื่อตัดอากาศ หรือใช้อุปกรณ์ดับเพลิงที่เหมาะสม

แต่ถ้าไฟลุกลามจนควบคุมไม่ได้ อย่าฝืนเสี่ยง ให้รีบอพยพออกจากพื้นที่และโทร 199 ทันที เพราะชีวิตคนในบ้านสำคัญกว่าทรัพย์สินเสมอ