อาชีพเจ้าหน้าที่ดับเพลิง เรียนสายไหนถึงสมัครได้ รายได้ไทย-ต่างประเทศเท่าไร

อยากเป็นเจ้าหน้าที่ดับเพลิง ต้องเรียนอะไรบ้าง? พร้อมเปิดรายได้ในไทยและต่างประเทศ

เจ้าหน้าที่ดับเพลิงไม่ใช่แค่งานดับไฟ แต่ยังเกี่ยวข้องกับการกู้ภัย ช่วยเหลือผู้ประสบอุบัติเหตุ รับมือภัยพิบัติ เหตุฉุกเฉินในอาคารสูง ไปจนถึงเหตุสารเคมีรั่วไหล จึงเป็นอาชีพที่ต้องใช้ทั้งความรู้ ทักษะเฉพาะทาง ร่างกายที่แข็งแรง และการตัดสินใจที่รวดเร็ว

แม้จะเป็นงานที่มีความเสี่ยงสูง แต่ก็เป็นอาชีพที่ได้รับความเคารพจากสังคม และสำหรับคนที่สนใจเส้นทางนี้ คำถามสำคัญคือ ต้องเรียนอะไร ต้องเตรียมตัวอย่างไร และรายได้อยู่ในระดับไหนทั้งในไทยและต่างประเทศ

ต้องเรียนอะไรถึงจะเป็นเจ้าหน้าที่ดับเพลิง?

ในประเทศไทย การสมัครเข้ารับราชการเป็นเจ้าหน้าที่ดับเพลิงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ส่วนใหญ่ใช้วุฒิ มัธยมศึกษาตอนปลาย หรือ ม.6 หรือ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ หรือ ปวช. ขึ้นไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและประกาศรับสมัครของแต่ละหน่วยงาน

หากต้องการเติบโตในสายงาน หรือทำงานในหน่วยงานเฉพาะทาง การจบปริญญาตรีในสาขาที่เกี่ยวข้องจะเป็นประโยชน์มากขึ้น เช่น

• วิศวกรรมป้องกันอัคคีภัย

• วิศวกรรมความปลอดภัย

• อาชีวอนามัยและความปลอดภัย

• การจัดการสาธารณภัย

• การแพทย์ฉุกเฉิน

• วิศวกรรมโยธา

• วิศวกรรมเครื่องกล

สาขาเหล่านี้ช่วยให้เข้าใจเรื่องโครงสร้างอาคาร ระบบความปลอดภัย การประเมินความเสี่ยง การช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ และการจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของงานดับเพลิงและกู้ภัย

ไม่ได้เรียนสายตรง สมัครได้ไหม?

ในหลายกรณี ผู้ที่ไม่ได้เรียนสายตรงก็ยังมีโอกาสสมัครได้ หากมีวุฒิตรงตามประกาศรับสมัคร และผ่านคุณสมบัติอื่น ๆ ที่หน่วยงานกำหนด เช่น อายุ ส่วนสูง น้ำหนัก สมรรถภาพร่างกาย ประวัติสุขภาพ และการทดสอบภาคปฏิบัติ

อย่างไรก็ตาม งานนี้ไม่ใช่แค่ “ใจกล้า” อย่างเดียว แต่ต้องฝึกอย่างต่อเนื่อง เพราะการปฏิบัติงานจริงมีทั้งความร้อน ควันไฟ พื้นที่จำกัด แรงกดดัน และความเสี่ยงต่อชีวิตของทั้งผู้ปฏิบัติงานและผู้ประสบภัย

หลังผ่านการคัดเลือก ผู้สมัครยังต้องเข้ารับการฝึกอบรมด้านการดับเพลิง การกู้ภัย การปฐมพยาบาล การใช้อุปกรณ์ช่วยหายใจ การกู้ภัยในอาคารสูง การช่วยเหลือผู้ประสบอุบัติเหตุ และการรับมือกับสารเคมีอันตราย

เงินเดือนเจ้าหน้าที่ดับเพลิงในประเทศไทย

รายได้ของเจ้าหน้าที่ดับเพลิงในประเทศไทยขึ้นอยู่กับประเภทหน่วยงาน ตำแหน่ง อายุงาน พื้นที่ปฏิบัติงาน และเงินเพิ่มต่าง ๆ ที่ได้รับ

โดยภาพรวมตามข้อมูลในต้นฉบับ ระบุไว้ดังนี้

• เงินเดือนเริ่มต้นประมาณ 15,000-18,000 บาทต่อเดือน

• เมื่อรวมค่าครองชีพ ค่าเสี่ยงภัย ค่าล่วงเวลา และสวัสดิการต่าง ๆ รายได้รวมอาจอยู่ที่ประมาณ 20,000-35,000 บาทต่อเดือน

• ผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีประสบการณ์หลายปี อาจมีรายได้ 40,000-60,000 บาทต่อเดือน หรือมากกว่านั้นตามตำแหน่ง

ตัวเลขเหล่านี้ควรดูเป็นภาพรวมเบื้องต้น เพราะรายได้จริงอาจแตกต่างกันตามหน่วยงาน เขตพื้นที่ ชั่วโมงปฏิบัติงาน และประกาศรับสมัครในแต่ละช่วงเวลา

รายได้เจ้าหน้าที่ดับเพลิงในต่างประเทศ

ในต่างประเทศ เจ้าหน้าที่ดับเพลิงมักมีรายได้สูงกว่าไทย แต่ก็มาพร้อมกับเงื่อนไขการทำงาน การฝึกอบรม มาตรฐานภาษา ใบอนุญาต และค่าครองชีพที่แตกต่างกันมากในแต่ละประเทศ

สหรัฐอเมริกา

• รายได้เฉลี่ยประมาณ 62,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี

• คิดเป็นประมาณ 2.2 ล้านบาทต่อปี หรือประมาณ 180,000 บาทต่อเดือน

แคนาดา

• รายได้เฉลี่ยประมาณ 80,000 ดอลลาร์แคนาดาต่อปี

• หรือประมาณ 1.9-2 ล้านบาทต่อปี ประมาณ 160,000 บาทต่อเดือน

ออสเตรเลีย

• รายได้เฉลี่ยประมาณ 85,000-100,000 ดอลลาร์ออสเตรเลียต่อปี

• หรือประมาณ 1.9-2.3 ล้านบาทต่อปี ประมาณ 160,000-190,000 บาทต่อเดือน

สหราชอาณาจักร

• เจ้าหน้าที่ดับเพลิงเริ่มต้นมีรายได้ประมาณ 31,000 ปอนด์ต่อปี

• หากมีประสบการณ์สามารถรับได้มากกว่า 40,000 ปอนด์ต่อปี

• คิดเป็นประมาณ 1.4-1.8 ล้านบาทต่อปี

นอร์เวย์

• เจ้าหน้าที่ดับเพลิงมีรายได้เฉลี่ยประมาณ 600,000-700,000 โครนนอร์เวย์ต่อปี

• หรือประมาณ 1.9-2.3 ล้านบาทต่อปี เฉลี่ย 160,000-190,000 บาทต่อเดือน

อย่างไรก็ตาม การเทียบรายได้ต่างประเทศกับเงินบาทควรพิจารณาค่าครองชีพ ภาษี ค่าเช่าบ้าน ประกันสุขภาพ และเงื่อนไขการทำงานร่วมด้วย เพราะเงินเดือนที่ดูสูง อาจไม่ได้แปลว่าเหลือเก็บสูงเท่ากันทุกประเทศ

คุณสมบัติที่สำคัญ

นอกจากวุฒิการศึกษาและการอบรมแล้ว เจ้าหน้าที่ดับเพลิงต้องมีร่างกายแข็งแรง ผ่านการทดสอบสมรรถภาพ มีวินัย ทำงานเป็นทีมได้ดี และสามารถตัดสินใจภายใต้ความกดดัน

คุณสมบัติที่มักจำเป็นในงานนี้ ได้แก่

• อดทนต่อความร้อน ควัน และสภาพแวดล้อมเสี่ยง

• ทำงานเป็นทีมและรับคำสั่งได้ดี

• มีสติในสถานการณ์ฉุกเฉิน

• พร้อมฝึกซ้ำ ๆ เพื่อให้ใช้เครื่องมือได้คล่อง

• เข้าใจความปลอดภัยของตัวเอง เพื่อนร่วมทีม และผู้ประสบภัย

• มีใจบริการและรับผิดชอบต่อชีวิตคนอื่น

ทุกวินาทีในการปฏิบัติหน้าที่อาจหมายถึงชีวิตของผู้ประสบภัย ดังนั้นความพร้อมทางร่างกายและจิตใจจึงสำคัญพอ ๆ กับความรู้ทางเทคนิค

สิ่งที่ควรรู้ก่อนเลือกเส้นทางนี้

หลายคนอาจมองว่าเจ้าหน้าที่ดับเพลิงคือคนที่เข้าไปดับไฟเมื่อเกิดเพลิงไหม้เท่านั้น แต่ในความจริง งานนี้เกี่ยวข้องกับเหตุฉุกเฉินหลายรูปแบบ เช่น รถชน น้ำท่วม อาคารถล่ม คนติดในลิฟต์ กู้ภัยในพื้นที่อับอากาศ หรือช่วยเหลือผู้บาดเจ็บก่อนถึงมือแพทย์

ผู้ที่สนใจอาชีพนี้จึงควรเตรียมตัวตั้งแต่เรื่องสุขภาพ การออกกำลังกาย การว่ายน้ำ การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ความเข้าใจเรื่องความปลอดภัย และการติดตามประกาศรับสมัครของหน่วยงานที่ต้องการเข้าไปทำงาน

แม้อาชีพนี้จะต้องเผชิญกับความเสี่ยงอยู่เสมอ แต่ก็เป็นหนึ่งในงานที่สร้างความภาคภูมิใจได้มาก เพราะเป็นอาชีพที่มีเป้าหมายชัดเจนคือการช่วยชีวิตและปกป้องผู้คน

สำหรับคนที่อยากเป็นเจ้าหน้าที่ดับเพลิง สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่เลือกเรียนให้ตรงสาย แต่ต้องเตรียมร่างกาย ฝึกวินัย และเข้าใจธรรมชาติของงานให้รอบด้าน เพราะนี่คืออาชีพที่ต้องใช้ทั้งแรงกาย ความกล้า ความรู้ และหัวใจของการช่วยเหลือผู้อื่น