แซลมอนสด อาหารยอดนิยมจากญี่ปุ่น ที่ครั้งหนึ่งคนญี่ปุ่นเคย "อี๋" มาก่อน

หากพูดถึงอาหารญี่ปุ่น เมนูที่หลายคนนึกถึงเป็นอันดับต้น ๆ คงหนีไม่พ้น "ซูชิแซลมอน" หรือ "ซาชิมิแซลมอน" เนื้อสีส้มสด รสชาติหวานมัน กลายเป็นเมนูยอดนิยมทั้งในญี่ปุ่นและทั่วโลก จนหลายคนเข้าใจว่าแซลมอนสดเป็นอาหารดั้งเดิมของชาวญี่ปุ่นมาตั้งแต่โบราณ

แต่ความจริงแล้ว เรื่องราวกลับตรงกันข้าม...

คนญี่ปุ่นเคยไม่กินแซลมอนดิบ

ในอดีต ชาวญี่ปุ่นไม่นิยมนำปลาแซลมอนมารับประทานแบบดิบ เพราะปลาแซลมอนที่จับได้ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะแซลมอนในมหาสมุทรแปซิฟิก มักมีความเสี่ยงปนเปื้อนพยาธิ โดยเฉพาะพยาธิแอนิซาคิส (Anisakis) ซึ่งหากรับประทานเข้าไปอาจทำให้ปวดท้องอย่างรุนแรง คลื่นไส้ และต้องเข้ารับการรักษา

ด้วยเหตุนี้ คนญี่ปุ่นจึงนิยมรับประทานแซลมอนแบบย่าง เค็ม หรือรมควัน มากกว่านำมาทำซาชิมิ

จุดเปลี่ยนจากประเทศนอร์เวย์

ช่วงทศวรรษ 1980 ประเทศนอร์เวย์มองเห็นโอกาสทางการตลาด จึงผลักดันโครงการส่งออกปลาแซลมอนแอตแลนติกจากฟาร์มสู่ประเทศญี่ปุ่นปลาแซลมอนที่เลี้ยงในฟาร์มได้รับการควบคุมอาหารและสภาพแวดล้อมอย่างเข้มงวด ทำให้มีความเสี่ยงต่อพยาธิน้อยกว่าปลาแซลมอนธรรมชาติ จึงเหมาะสำหรับการรับประทานแบบดิบ

อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกชาวญี่ปุ่นยังไม่ค่อยยอมรับ เพราะติดภาพจำว่า "แซลมอนไม่ควรกินดิบ"

จากเมนูที่ไม่มีใครสนใจ สู่ดาวเด่นของร้านซูชิ

หลังจากมีการโปรโมตอย่างต่อเนื่อง ร้านซูชิและร้านซูชิสายพานเริ่มนำแซลมอนเข้ามาเป็นเมนูใหม่ ผู้บริโภคจึงได้ทดลองรับประทานมากขึ้น

เมื่อพบว่าแซลมอนมีรสชาติหวาน เนื้อนุ่ม ไขมันแทรกกำลังดี และรับประทานง่ายกว่าปลาหลายชนิด ความนิยมจึงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ปัจจุบัน ซูชิแซลมอนกลายเป็นหนึ่งในเมนูขายดีที่สุดของร้านอาหารญี่ปุ่นทั่วโลก และในบางร้านยังขายดีกว่าปลาทูน่าเสียอีก

วัฒนธรรมอาหารก็เปลี่ยนแปลงได้

เรื่องราวของแซลมอนแสดงให้เห็นว่า "อาหารประจำชาติ" ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นสิ่งที่ผู้คนรับประทานมาตั้งแต่โบราณเสมอไป

หลายครั้ง เทคโนโลยีการเพาะเลี้ยง การควบคุมความปลอดภัยของอาหาร และการตลาด สามารถเปลี่ยนทัศนคติของผู้บริโภคได้อย่างสิ้นเชิง

จากปลาที่ครั้งหนึ่งคนญี่ปุ่นเคยหลีกเลี่ยง กลับกลายมาเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของอาหารญี่ปุ่นที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในโลก เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่าประวัติศาสตร์ของอาหารสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามยุคสมัย และบางครั้ง "ของโปรด" ในวันนี้ อาจเคยเป็นสิ่งที่ผู้คนในอดีตไม่คิดแม้แต่จะลองกินก็เป็นได้