โอกาสรอดจากเครื่องบินตก จริงๆ แล้วสูงกว่าที่หลายคนคิด

เวลาได้ยินคำว่า “เครื่องบินตก” ภาพในหัวของหลายคนมักไปไกลทันที เหมือนเป็นเหตุการณ์ที่ไม่มีทางรอด แต่ความจริงแล้วอุบัติเหตุทางเครื่องบินไม่ได้จบแบบร้ายแรงทุกครั้ง และหลายกรณีผู้โดยสารมีโอกาสรอดมากกว่าที่คนทั่วไปคิด

เหตุผลที่เรารู้สึกว่าเครื่องบินตกน่ากลัวมาก เพราะมันเป็นเหตุการณ์ใหญ่ ข่าวดัง และภาพจำรุนแรง แต่ถ้ามองในมุมความปลอดภัย การบินยังถือเป็นหนึ่งในการเดินทางที่ถูกควบคุมเข้มมาก ตั้งแต่การตรวจสภาพเครื่องบิน การฝึกนักบิน ระบบสื่อสาร ไปจนถึงขั้นตอนฉุกเฉินบนเครื่อง

อุบัติเหตุบนเครื่องบินมีหลายระดับ ไม่ได้มีแค่ภาพเครื่องดิ่งลงพื้นเท่านั้น บางกรณีเป็นการลงจอดฉุกเฉิน เครื่องไถลออกนอกรันเวย์ ไฟไหม้บางส่วน เครื่องยนต์ขัดข้อง หรือเจอสภาพอากาศรุนแรง ซึ่งเหตุการณ์จำนวนมากยังมีผู้รอดชีวิตได้ โดยเฉพาะถ้าเครื่องไม่ได้พุ่งชนด้วยแรงกระแทกรุนแรงมาก

สิ่งที่ส่งผลต่อโอกาสรอดมีหลายอย่าง เช่น ความสูงตอนเกิดเหตุ ความเร็ว แรงกระแทก พื้นที่ที่เครื่องลง สภาพไฟไหม้หลังเกิดเหตุ และเวลาที่ผู้โดยสารสามารถอพยพออกจากเครื่องได้ บางครั้งสิ่งที่อันตรายไม่ใช่แค่แรงกระแทกแรก แต่เป็นควัน ไฟ หรือความชุลมุนหลังจากนั้น

เรื่องที่หลายคนไม่รู้คือ “ช่วงเวลาหลังเครื่องหยุดนิ่ง” สำคัญมาก ถ้าเครื่องยังพอมีทางออกและผู้โดยสารออกจากเครื่องได้เร็ว โอกาสรอดจะเพิ่มขึ้นมาก เพราะเหตุฉุกเฉินหลายกรณีไม่ได้ทำให้ทุกคนเสียชีวิตทันที แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นถ้าออกจากเครื่องช้า หรือเสียเวลาไปหยิบของ

นั่นเป็นเหตุผลว่าทำไมเวลามีคำสั่งอพยพ ลูกเรือถึงย้ำเสมอว่าให้ทิ้งสัมภาระไว้ก่อน เพราะกระเป๋าใบเดียวอาจทำให้ทางเดินแคบลง ทำให้คนข้างหลังออกช้าลง และเพิ่มความเสี่ยงให้ทั้งตัวเองกับคนอื่น

ตำแหน่งที่นั่งก็มีคนพูดถึงบ่อยว่าโซนไหนปลอดภัยกว่า แต่ในความเป็นจริง ไม่มีตำแหน่งไหนปลอดภัยเสมอทุกสถานการณ์ เพราะอุบัติเหตุแต่ละครั้งเกิดไม่เหมือนกัน สิ่งที่ช่วยได้จริงกว่าคือการรู้ทางออกฉุกเฉินใกล้ตัว ตั้งใจฟังคำแนะนำความปลอดภัย คาดเข็มขัดให้ถูกต้อง และทำตามคำสั่งลูกเรือทันที

อีกเรื่องที่ควรจำคือ ท่าก้มป้องกันแรงกระแทกหรือ brace position ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ มันถูกออกแบบมาเพื่อลดการบาดเจ็บจากแรงกระแทก ลดการเหวี่ยงของศีรษะและลำตัว ถ้าเกิดเหตุจริง การทำท่าที่ถูกต้องอาจช่วยให้ยังมีสติและสามารถออกจากเครื่องได้เร็วขึ้น

สรุปง่ายๆ คือ โอกาสรอดจากอุบัติเหตุเครื่องบินตกไม่ได้ต่ำเสมอไปอย่างที่หลายคนกลัว ทุกอย่างขึ้นอยู่กับลักษณะเหตุการณ์ แรงกระแทก ไฟ ควัน และการอพยพหลังเกิดเหตุ สิ่งที่ผู้โดยสารทำได้คือไม่ประมาท คาดเข็มขัดตลอดเวลาที่นั่งอยู่ รู้ทางออกใกล้ตัว ฟังคำแนะนำ และถ้ามีเหตุฉุกเฉินจริง ให้ทิ้งของแล้วออกจากเครื่องให้เร็วที่สุด