ทำไมประเทศไทยไม่มีหิมะ ทั้งที่บางทีก็หนาวมาก

หลายคนอาจเคยสงสัยว่า ทำไมบางจังหวัดในไทยหนาวจนต้องใส่เสื้อกันหนาวหลายชั้น เห็นหมอกลงจัดบนดอย อุณหภูมิเหลือเลขตัวเดียว แต่สุดท้ายก็ยังไม่มีหิมะตกเหมือนประเทศเมืองหนาว

เหตุผลหลักคือประเทศไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์สูตรมากเกินไป พื้นที่แถบนี้ได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ค่อนข้างมากตลอดปี ทำให้อากาศโดยรวมเป็นแบบร้อนชื้น ถึงจะมีช่วงฤดูหนาว แต่ก็เป็นความหนาวจากลมเย็นที่พัดลงมา ไม่ใช่ความหนาวลึกแบบประเทศที่อยู่ในละติจูดสูง ๆ

การจะเกิดหิมะได้ ไม่ใช่แค่พื้นดินต้องหนาว แต่บรรยากาศตั้งแต่ชั้นเมฆลงมาถึงพื้นต้องเย็นพอด้วย น้ำในเมฆต้องกลายเป็นผลึกน้ำแข็ง แล้วตกลงมาโดยไม่ละลายระหว่างทาง ถ้าระหว่างทางมีชั้นอากาศที่อุ่นกว่า หิมะก็จะละลายกลายเป็นฝนก่อนถึงพื้น

ประเทศไทยแม้บนดอยจะหนาวมากในบางคืน แต่ความเย็นมักอยู่ใกล้พื้นดินเป็นช่วงสั้น ๆ โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือเช้ามืด พอแดดออก อุณหภูมิก็ขึ้นเร็ว อีกทั้งชั้นอากาศด้านบนไม่ได้เย็นต่อเนื่องพอที่จะพยุงหิมะให้ตกลงมาถึงพื้นได้

สิ่งที่ไทยมีแทนหิมะคือ “แม่คะนิ้ง” หรือน้ำค้างแข็ง ซึ่งเกิดจากไอน้ำใกล้พื้นจับตัวเป็นเกล็ดน้ำแข็งบนใบหญ้า ใบไม้ หรือพื้นผิวที่เย็นจัด หลายคนเห็นแล้วรู้สึกคล้ายหิมะ แต่จริง ๆ คนละอย่างกัน เพราะแม่คะนิ้งเกิดบนพื้น ไม่ได้ตกลงมาจากฟ้า

อีกปัจจัยคือประเทศไทยมีความชื้นสูงและอากาศร้อนเป็นฐานเดิม พอความเย็นจากจีนหรือมวลอากาศเย็นแผ่ลงมา มันทำให้อากาศเย็นลงได้ก็จริง แต่ยังไม่มากพอและไม่นานพอให้เกิดหิมะตามธรรมชาติแบบประเทศที่มีฤดูหนาวแท้ ๆ

ถ้าจะให้ไทยมีหิมะตกจริง ๆ ต้องมีเงื่อนไขหลายอย่างเกิดพร้อมกันมาก ทั้งอุณหภูมิใกล้พื้นต่ำกว่าศูนย์ อากาศชั้นบนเย็นจัด มีความชื้นพอ และไม่มีชั้นอากาศอุ่นมาละลายหิมะระหว่างทาง ซึ่งสำหรับภูมิประเทศและตำแหน่งของไทย ถือว่าเกิดยากมาก

สรุปง่าย ๆ คือ ประเทศไทยไม่มีหิมะเพราะเราอยู่ในเขตร้อน ใกล้เส้นศูนย์สูตร อากาศโดยรวมยังอุ่นเกินไป ต่อให้บางพื้นที่หนาวจัดในบางวัน ก็ยังไม่หนาวลึกและต่อเนื่องพอให้หิมะตกลงมาถึงพื้นได้ สิ่งที่เราเห็นได้บ้างจึงเป็นน้ำค้างแข็งบนยอดดอยมากกว่าหิมะจริง ๆ