เกิดอุบัติเหตุบนถนน ต้องทำอะไรก่อนหลังให้ปลอดภัยที่สุด

อุบัติเหตุบนท้องถนนมักเกิดขึ้นเร็วมาก บางครั้งแค่ไม่กี่วินาทีจากการขับรถปกติ ก็กลายเป็นเสียงเบรก เสียงชน รถหยุดกลางถนน คนตกใจ มือสั่น ใจเต้นแรง และไม่รู้ว่าควรทำอะไรก่อน

สิ่งสำคัญที่สุดในวินาทีแรกไม่ใช่การหาคนผิด ไม่ใช่การถ่ายรูปลงโซเชียล และไม่ใช่การรีบเถียงกันกลางถนน แต่คือ “ความปลอดภัยของคน” ก่อนเสมอ

ถ้ายังรู้สึกตัวและขยับได้ ให้ตั้งสติก่อน สูดหายใจลึก ๆ แล้วดูว่าตัวเองบาดเจ็บตรงไหน มีเลือดออกไหม เวียนหัวไหม เจ็บหน้าอกไหม หายใจลำบากไหม ปวดคอ ปวดหลัง หรือแขนขาชาไหม เพราะบางครั้งร่างกายกำลังตกใจจนยังไม่รู้สึกเจ็บเต็มที่

ถ้าอยู่ในรถและรถยังอยู่กลางถนน ให้เปิดไฟฉุกเฉินทันที เพื่อเตือนรถคันอื่นว่ามีเหตุเกิดขึ้น ถ้ารถยังขับเคลื่อนได้และไม่มีผู้บาดเจ็บหนัก ควรขยับรถเข้าข้างทางหรือจุดปลอดภัย แต่ถ้ามีคนเจ็บหนัก รถเสียหายมาก มีน้ำมันรั่ว หรือเสี่ยงไฟไหม้ อย่าฝืนเคลื่อนย้ายโดยไม่จำเป็น

ถ้าลงจากรถได้ ต้องดูก่อนว่าถนนปลอดภัยหรือไม่ อย่าเปิดประตูพรวดออกไปโดยไม่มองรถด้านหลัง โดยเฉพาะบนทางด่วน ถนนใหญ่ หรือกลางคืน เพราะอุบัติเหตุซ้ำมักเกิดจากรถคันหลังมองไม่ทัน

ถ้ามีผู้บาดเจ็บ ให้รีบโทรขอความช่วยเหลือทันที ในไทยสามารถโทร 1669 เพื่อการแพทย์ฉุกเฉิน และ 191 เพื่อตำรวจหรือเหตุฉุกเฉินทั่วไป เวลาคุยกับเจ้าหน้าที่ให้พูดสั้น ชัด และเรียงข้อมูล เช่น เกิดเหตุที่ไหน มีคนเจ็บกี่คน อาการหนักไหม มีรถกี่คัน มีไฟไหม้หรือน้ำมันรั่วหรือไม่ และเบอร์ติดต่อกลับคืออะไร

ถ้าไม่รู้พิกัดแน่ชัด ให้ดูป้ายถนน หลักกิโลเมตร ชื่อสะพาน ปั๊มน้ำมัน ร้านค้าใกล้เคียง หรือส่งตำแหน่งจากโทรศัพท์ให้คนที่ช่วยประสานงานได้ ยิ่งบอกตำแหน่งชัด รถพยาบาลและเจ้าหน้าที่ก็ยิ่งมาถึงเร็วขึ้น

ถ้าเห็นคนบาดเจ็บหนัก อย่ารีบดึงตัวเขาออกจากรถหรือจับให้ลุกขึ้นทันที เว้นแต่มีอันตรายเฉพาะหน้า เช่น ไฟไหม้ รถกำลังจมน้ำ หรืออยู่ในจุดที่รถคันอื่นจะชนซ้ำ เพราะการเคลื่อนย้ายคนเจ็บโดยไม่ถูกวิธีอาจทำให้อาการบาดเจ็บคอ กระดูกสันหลัง หรืออวัยวะภายในรุนแรงขึ้น

สิ่งที่ควรทำคือกันพื้นที่ให้ปลอดภัย พูดให้คนเจ็บมีสติ ถามชื่อ ถามว่าเจ็บตรงไหน ดูว่าหายใจอยู่ไหม และรอทีมกู้ชีพ ถ้ามีเลือดออกมากและคุณพอช่วยได้อย่างปลอดภัย ให้ใช้ผ้าสะอาดกดแผลไว้ แต่ไม่ควรทำอะไรเกินความรู้ที่มี

ถ้ามีคนหมดสติ หายใจผิดปกติ หรือไม่หายใจ ต้องรีบแจ้ง 1669 ทันที และทำตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ทางโทรศัพท์ หากมีคนที่ทำ CPR เป็น ควรให้คนคนนั้นเข้าช่วย แต่ต้องมั่นใจว่าพื้นที่ปลอดภัยก่อนเสมอ

หลังจากคนปลอดภัยแล้ว จึงค่อยเก็บหลักฐาน ถ่ายรูปรถทุกคันจากหลายมุม ถ่ายตำแหน่งรถ รอยเบรก เศษชิ้นส่วน ป้ายทะเบียน สภาพถนน ป้ายจราจร สัญญาณไฟ กล้องวงจรปิดใกล้เคียง และความเสียหายของทรัพย์สิน แต่ต้องถ่ายจากจุดปลอดภัย ไม่ยืนกลางถนนเพื่อให้ได้ภาพสวยกว่าเดิม

ควรแลกข้อมูลกับคู่กรณี เช่น ชื่อ เบอร์โทร ทะเบียนรถ รุ่นรถ บริษัทประกัน เลขกรมธรรม์ และบัตรประชาชนตามความเหมาะสม แต่ไม่ควรให้บัตรตัวจริงหายไปกับใคร และไม่ควรถ่ายเอกสารสำคัญเผยแพร่ลงออนไลน์

ถ้ามีประกันรถ ให้โทรหาบริษัทประกันทันที และทำตามขั้นตอนที่เจ้าหน้าที่แนะนำ หากรถมีประกันทั้งสองฝ่าย ควรรอเจ้าหน้าที่ประกันมาเคลียร์ ไม่ควรรีบตกลงปากเปล่าแบบไม่มีหลักฐาน โดยเฉพาะถ้ามีคนเจ็บหรือความเสียหายมาก

ถ้ามีผู้บาดเจ็บ เสียชีวิต คู่กรณีหนี เมาสุรา ไม่มีใบขับขี่ รถราชการ รถสาธารณะ หรือมีข้อพิพาทรุนแรง ควรแจ้งตำรวจและรอเจ้าหน้าที่ ไม่ควรเคลื่อนย้ายหลักฐานสำคัญโดยไม่จำเป็น เว้นแต่เพื่อความปลอดภัยของคนและการจราจร

สิ่งที่ไม่ควรทำคือทะเลาะกันกลางถนน เพราะยิ่งโวยวาย สถานการณ์ยิ่งแย่ เสี่ยงถูกทำร้าย เสี่ยงเกิดอุบัติเหตุซ้ำ และอาจพูดอะไรที่กลายเป็นผลเสียกับตัวเองภายหลัง ถ้าอารมณ์ขึ้น ให้ถอยออกมาอยู่ในที่ปลอดภัย แล้วให้ประกันหรือตำรวจเป็นคนช่วยจัดการ

ไม่ควรโพสต์คลิปหรือรูปคนเจ็บลงโซเชียล เพราะกระทบความเป็นส่วนตัวของผู้บาดเจ็บและญาติ บางครั้งภาพที่เราคิดว่าเป็นหลักฐาน อาจกลายเป็นการซ้ำเติมคนที่กำลังเดือดร้อน ควรเก็บหลักฐานไว้ใช้กับตำรวจ ประกัน หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมากกว่า

ถ้ารถยังขับได้หลังเกิดเหตุ อย่าเพิ่งขับต่อไกล ๆ โดยไม่ตรวจสอบเบื้องต้น ดูว่ามีของเหลวรั่วไหม พวงมาลัยผิดปกติไหม เบรกยังทำงานไหม ยางแตกไหม ไฟหน้าไฟท้ายยังใช้ได้ไหม ถ้าไม่แน่ใจ ควรเรียกรถยกหรือให้ช่างตรวจ เพราะรถที่ดูเหมือนยังไหว อาจมีความเสียหายซ่อนอยู่

ถ้าคุณเป็นผู้เห็นเหตุการณ์และอยากช่วย สิ่งแรกคือจอดในที่ปลอดภัย ไม่จอดขวางทางกู้ภัยหรือสร้างอุบัติเหตุเพิ่ม เปิดไฟฉุกเฉินถ้าจำเป็น โทรแจ้งเหตุ บอกตำแหน่งให้ชัด และช่วยกันคนออกจากพื้นที่เสี่ยง ถ้าไม่รู้วิธีปฐมพยาบาล ไม่ควรเคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บเอง

หลังเหตุการณ์จบ อย่ามองข้ามอาการบาดเจ็บที่มาช้า เช่น ปวดคอ ปวดหลัง เวียนหัว คลื่นไส้ ง่วงผิดปกติ ชา อ่อนแรง เจ็บหน้าอก หรือปวดท้อง เพราะบางอาการอาจเกิดหลังชนไปแล้วหลายชั่วโมง หากมีอาการผิดปกติควรไปโรงพยาบาล ไม่ควรทนหรือคิดว่าเดี๋ยวหายเองเสมอไป

สภาพจิตใจก็สำคัญเหมือนกัน บางคนหลังเกิดอุบัติเหตุอาจใจสั่น กลัวการขับรถ นอนไม่หลับ หรือภาพเหตุการณ์วนกลับมาในหัว สิ่งเหล่านี้เกิดได้ ไม่ใช่ความอ่อนแอ ถ้าอาการรบกวนชีวิตหลายวันหรือหลายสัปดาห์ ควรคุยกับผู้เชี่ยวชาญหรือคนที่ไว้ใจได้

ถ้าจะจำขั้นตอนให้สั้นที่สุด ให้จำว่า ปลอดภัยก่อน โทรแจ้งเหตุ ช่วยคนเจ็บเท่าที่ทำได้โดยไม่เสี่ยง เก็บหลักฐาน โทรประกัน แจ้งตำรวจเมื่อจำเป็น และไปตรวจร่างกายถ้ามีอาการ

สรุปแล้ว เมื่อประสบอุบัติเหตุบนท้องถนน สิ่งแรกคือตั้งสติและป้องกันอุบัติเหตุซ้ำ เปิดไฟฉุกเฉิน ย้ายไปจุดปลอดภัยถ้าทำได้ โทร 1669 เมื่อมีคนเจ็บ โทร 191 เมื่อต้องการตำรวจหรือเหตุฉุกเฉิน เก็บหลักฐานจากจุดปลอดภัย ติดต่อประกัน และอย่ารีบเคลื่อนย้ายผู้บาดเจ็บหนัก เว้นแต่มีอันตรายเฉพาะหน้า เพราะในเหตุการณ์แบบนี้ การทำถูกลำดับอาจช่วยชีวิตคนและลดความเสียหายได้มากกว่าที่คิด