เลือดกำเดาไหลบ่อยเป็นอะไรไหม สาเหตุที่เจอบ่อยและอาการที่ควรระวัง

เลือดกำเดาไหลบ่อยเป็นอะไรไหม สาเหตุที่เจอบ่อยและอาการที่ควรระวัง

เลือดกำเดาไหลเป็นเรื่องที่หลายคนเคยเจอ บางครั้งไหลนิดเดียวแล้วหยุดเอง แต่บางครั้งก็ไหลบ่อยจนเริ่มสงสัยว่า นี่ปกติไหม หรือร่างกายกำลังส่งสัญญาณอะไรอยู่

โดยส่วนใหญ่ เลือดกำเดาไหลไม่ได้อันตราย มักเกิดจากเส้นเลือดฝอยในโพรงจมูกแตกง่าย เพราะบริเวณนี้มีเส้นเลือดอยู่เยอะมาก และเยื่อบุจมูกค่อนข้างบาง แค่เผลอแคะจมูก ขยี้แรง ๆ อยู่ในห้องแอร์นาน หรือเจออากาศแห้งจัด ก็อาจทำให้เลือดออกได้

สาเหตุที่ทำให้เลือดกำเดาไหลบ่อย

สาเหตุที่เจอบ่อยคือ อากาศแห้ง โดยเฉพาะคนที่นอนห้องแอร์ อยู่ในห้องเย็นนาน หรือเจออากาศเปลี่ยนบ่อย เยื่อบุจมูกจะแห้ง ระคายเคือง และแตกง่ายขึ้น

อีกสาเหตุหนึ่งคือการแคะจมูก ขยี้จมูกแรง ๆ หรือสั่งน้ำมูกแรงเกินไป โดยเฉพาะคนที่เป็นหวัดหรือมีน้ำมูกบ่อย เส้นเลือดฝอยในจมูกอาจถูกกระทบซ้ำ ๆ จนเลือดออกได้ง่าย

คนที่เป็น ภูมิแพ้จมูก ก็มีโอกาสเจอเลือดกำเดาได้บ่อยเหมือนกัน เพราะอาการคันจมูก จาม น้ำมูกไหล หรือจมูกอักเสบเรื้อรัง ทำให้เผลอขยี้จมูกบ่อย และทำให้เยื่อบุจมูกบอบบางกว่าปกติ

บางคนเลือดกำเดาไหลตอนเป็นหวัด นอนน้อย เครียด หรือพักผ่อนไม่พอ แม้ไม่ได้แปลว่าเป็นโรคร้ายเสมอไป แต่ปัจจัยเหล่านี้อาจทำให้ร่างกายอ่อนล้า เยื่อบุจมูกระคายเคืองง่ายขึ้น และทำให้เลือดออกซ้ำได้

นอกจากนี้ การใช้ยาบางชนิด เช่น ยาละลายลิ่มเลือด หรือยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด อาจทำให้เลือดหยุดยากขึ้น หากมีประวัติใช้ยากลุ่มนี้แล้วเลือดกำเดาไหลบ่อย ควรแจ้งแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ควรหยุดยาเอง

เลือดกำเดาไหลแบบไหนควรเริ่มสังเกต

ถ้าเลือดกำเดาไหลนาน ๆ ครั้ง ไหลไม่นาน แล้วหยุดได้เอง มักไม่ใช่เรื่องน่ากังวลมาก แต่ถ้าเริ่มไหลบ่อยผิดปกติ เช่น ไหลแทบทุกวัน ไหลนานกว่าจะหยุด หรือไหลข้างเดียวซ้ำ ๆ ตำแหน่งเดิม ควรเริ่มสังเกตให้มากขึ้น

ในบางกรณี อาจมีปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น เส้นเลือดในจมูกผิดปกติ ความดันโลหิตสูง เยื่อบุจมูกอักเสบเรื้อรัง หรือปัญหาเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด แม้จะยังฟันธงไม่ได้จากอาการเลือดกำเดาเพียงอย่างเดียว แต่ถ้าเป็นซ้ำบ่อย ๆ ก็ควรตรวจเพื่อความชัวร์

อาการที่ควรระวังเป็นพิเศษคือ เลือดไหลไม่หยุดแม้บีบจมูกแล้ว เลือดออกมากผิดปกติ มีเวียนหัว หน้ามืด ใจสั่น ซีด อ่อนแรง หรือเลือดไหลหลังได้รับอุบัติเหตุที่จมูกหรือศีรษะ แบบนี้ไม่ควรรอดูอาการนานเกินไป

วิธีรับมือเมื่อเลือดกำเดาไหล

วิธีรับมือเบื้องต้นที่ถูกต้องคือ นั่งตัวตรงแล้วก้มหน้าเล็กน้อย จากนั้นบีบปีกจมูกบริเวณนิ่ม ๆ ใต้สันจมูก หายใจทางปาก แล้วรอประมาณ 10 นาที

ระหว่างนั้นไม่ควรปล่อยมือบีบจมูกบ่อย ๆ เพื่อเช็กว่าเลือดหยุดหรือยัง เพราะอาจทำให้ลิ่มเลือดที่กำลังก่อตัวหลุดออก และทำให้เลือดไหลต่อได้

สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือการเงยหน้าเวลามีเลือดกำเดา จริง ๆ แล้วไม่ควรทำ เพราะเลือดอาจไหลย้อนลงคอ ทำให้คลื่นไส้ สำลัก หรือกลืนเลือดลงไปโดยไม่จำเป็น และไม่ควรนอนราบทันทีขณะเลือดยังไหล

หลังเลือดหยุดแล้ว ควรหลีกเลี่ยงการแคะจมูก สั่งน้ำมูกแรง ๆ ก้มตัวนาน ๆ ยกของหนัก หรือออกกำลังกายหนักสักพัก เพื่อให้เส้นเลือดและเยื่อบุจมูกได้ฟื้นตัว ไม่อย่างนั้นอาจกลับมาไหลซ้ำได้ง่าย

ป้องกันเลือดกำเดาไหลซ้ำได้อย่างไร

ถ้าเลือดกำเดาไหลจากจมูกแห้งบ่อย ๆ การดูแลความชุ่มชื้นของจมูกช่วยได้ เช่น ดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการอยู่ในห้องแอร์ที่แห้งเกินไปนาน ๆ และอาจใช้น้ำเกลือพ่นจมูกตามความเหมาะสม

คนที่เป็นภูมิแพ้ควรพยายามลดสิ่งกระตุ้น เช่น ฝุ่น ควัน กลิ่นฉุน หรืออากาศเย็นจัด เพราะถ้าภูมิแพ้กำเริบบ่อย จมูกจะระคายเคืองบ่อย และมีโอกาสเลือดออกซ้ำได้มากขึ้น

ที่สำคัญคือ อย่าแคะจมูกแรง ๆ และควรตัดเล็บให้สั้น โดยเฉพาะในเด็ก เพราะเด็กหลายคนเลือดกำเดาไหลจากการแคะจมูกโดยไม่รู้ตัว

สรุปง่าย ๆ คือ เลือดกำเดาไหลส่วนใหญ่ไม่อันตราย มักเกิดจากจมูกแห้ง ระคายเคือง หรือเส้นเลือดฝอยในจมูกแตกง่าย แต่ถ้าไหลบ่อย ไหลนาน ไหลมาก หรือไม่มีสาเหตุชัดเจน ควรไปตรวจเพื่อหาสาเหตุ ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เรื่อย ๆ