Nokia เคยครองตลาดมือถือไทย แล้วทำไมวันนี้แทบไม่เห็นในร้านทั่วไป?

 

ทำไมมือถือ Nokia ถึงหายไปจากตลาดไทย? จากเจ้าตลาดสู่แบรนด์ในตำนาน

หากย้อนกลับไปช่วงปี 1998–2008 ชื่อของ Nokia แทบจะเป็นภาพจำของโทรศัพท์มือถือในประเทศไทย หลายคนเคยใช้หรืออย่างน้อยก็เคยเห็นรุ่นยอดนิยมอย่าง Nokia 3310, 1100, 6600 และ N95 ที่ขึ้นชื่อเรื่องความทนทาน แบตเตอรี่อึด ใช้งานง่าย และเหมาะกับชีวิตประจำวันของคนยุคนั้น

แต่เมื่อโลกเข้าสู่ยุคสมาร์ตโฟน ภาพของ Nokia ในตลาดไทยก็ค่อย ๆ เปลี่ยนไป จากแบรนด์ที่เคยครองร้านมือถือ กลายเป็นชื่อที่หลายคนจำได้ในฐานะ “ตำนาน” มากกว่าแบรนด์หลักที่เห็นวางขายทั่วไป

แล้วอะไรคือสาเหตุที่ทำให้ Nokia ค่อย ๆ หายไปจากตลาดไทย?

1. ปรับตัวเข้าสู่ยุคสมาร์ตโฟนช้า

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นหลังการเปิดตัว iPhone ในปี 2007 และการเติบโตของสมาร์ตโฟน Android ในเวลาต่อมา

ขณะที่คู่แข่งเริ่มพัฒนาหน้าจอสัมผัส ระบบแอปพลิเคชัน และประสบการณ์ใช้งานแบบใหม่อย่างรวดเร็ว Nokia ยังคงพึ่งพาระบบปฏิบัติการ Symbian ซึ่งเคยแข็งแกร่งมากในยุคก่อนสมาร์ตโฟนเต็มตัว

ปัญหาคือ เมื่อพฤติกรรมผู้ใช้เปลี่ยนจาก “โทรเข้า-รับสาย-ส่งข้อความ” ไปสู่การเล่นอินเทอร์เน็ต ถ่ายรูป ใช้แอป แชต และดูวิดีโอ Symbian เริ่มตามรูปแบบการใช้งานใหม่ไม่ทัน ทำให้ Nokia เสียความได้เปรียบในตลาดสมาร์ตโฟนอย่างชัดเจน

2. เลือกใช้ Windows Phone แทน Android

ในปี 2011 Nokia จับมือกับ Microsoft และเลือกใช้ระบบปฏิบัติการ Windows Phone แทน Android

ในแง่ตัวเครื่อง Nokia ยังมีจุดแข็งหลายอย่าง ทั้งงานประกอบ กล้อง ดีไซน์ และความทนทาน แต่ปัญหาสำคัญคือจำนวนแอปพลิเคชันในระบบ Windows Phone มีน้อยกว่าคู่แข่งอย่าง Android และ iPhone มาก

สำหรับผู้บริโภคทั่วไป มือถือไม่ได้วัดกันแค่เครื่องแรงหรือทน แต่ต้องมีแอปที่ใช้ในชีวิตประจำวันครบ ทั้งแชต โซเชียล ธนาคาร เกม กล้อง และบริการต่าง ๆ เมื่อระบบมีแอปน้อยกว่า คนจำนวนมากจึงหันไปเลือก Android หรือ iPhone มากกว่า

นี่เป็นจุดที่ทำให้ Nokia เริ่มเสียฐานผู้ใช้เดิมในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย

3. ขายธุรกิจมือถือให้ Microsoft

ปี 2014 Nokia ขายธุรกิจโทรศัพท์มือถือให้ Microsoft เพื่อหวังฟื้นตลาดสมาร์ตโฟน

แต่เส้นทางนี้ไม่ประสบความสำเร็จอย่างที่คาดไว้ Windows Phone ไม่สามารถแข่งขันกับ Android และ iOS ได้ในระยะยาว ก่อนที่ Microsoft จะลดบทบาทและยุติการพัฒนา Windows Phone ในเวลาต่อมา

ผลที่ตามมาคือชื่อ Nokia หายไปจากตลาดสมาร์ตโฟนอยู่ช่วงหนึ่ง คนที่เคยผูกพันกับแบรนด์ยังจำได้ แต่ในร้านมือถือและตลาดจริง พื้นที่ของ Nokia ถูกแทนที่ด้วยแบรนด์อื่นมากขึ้นเรื่อย ๆ

4. กลับมาภายใต้ HMD Global แต่ตลาดเปลี่ยนไปแล้ว

ในปี 2017 บริษัท HMD Global จากฟินแลนด์ได้รับสิทธิ์ผลิตและจำหน่ายโทรศัพท์ Nokia พร้อมนำสมาร์ตโฟน Android กลับมาวางขาย รวมถึงทำตลาดในประเทศไทยด้วย

การกลับมาครั้งนี้ทำให้หลายคนสนใจ เพราะชื่อ Nokia ยังมีพลังด้านความทรงจำอยู่มาก โดยเฉพาะกลุ่มผู้ใช้ที่เคยผ่านยุคมือถือปุ่มกดมาก่อน

อย่างไรก็ตาม ตลาดในเวลานั้นไม่เหมือนเดิมแล้ว แบรนด์จีนอย่าง OPPO, vivo, Xiaomi และ realme เติบโตอย่างรวดเร็ว ด้วยจุดขายที่ชัดเจนกว่า ทั้งกล้องสวย ชาร์จเร็ว สเปกคุ้ม ราคาเข้าถึงง่าย และการเปิดตัวรุ่นใหม่บ่อยครั้ง

Nokia จึงกลับมาในตลาดที่แข่งขันยากกว่าเดิมมาก

5. ตลาดมือถือไทยแข่งขันหนักขึ้น

ตลาดมือถือไทยเปลี่ยนเร็วมาก ผู้บริโภคไม่ได้มองแค่ความทนทานเหมือนในอดีต แต่ให้ความสำคัญกับหลายอย่างพร้อมกัน เช่น

• กล้องถ่ายรูปและวิดีโอ

• ความเร็วของเครื่อง

• หน้าจอใหญ่และคมชัด

• แบตเตอรี่และระบบชาร์จเร็ว

• ราคาเมื่อเทียบกับสเปก

• โปรโมชันจากร้านค้าและค่ายมือถือ

ในหลายช่วงราคา แบรนด์จีนสามารถตอบโจทย์เหล่านี้ได้ดีและเร็วกว่า ขณะที่ Nokia มีรุ่นให้เลือกน้อยกว่า เปิดตัวช้ากว่า และการทำตลาดไม่เข้มข้นเท่าคู่แข่ง

เมื่อผู้บริโภคเดินเข้าร้านมือถือแล้วเห็นตัวเลือกจากแบรนด์อื่นมากกว่า Nokia จึงค่อย ๆ ถูกดันออกจากพื้นที่หลักของตลาดไทย

6. HMD เริ่มใช้แบรนด์ของตนเองมากขึ้น

ตั้งแต่ปี 2024 เป็นต้นมา HMD Global เริ่มผลักดันสมาร์ตโฟนภายใต้แบรนด์ HMD ของตนเองมากขึ้น และลดบทบาทของชื่อ Nokia สำหรับสมาร์ตโฟน

แม้โทรศัพท์ปุ่มกด Nokia บางรุ่นยังคงมีจำหน่ายในบางตลาด รวมถึงประเทศไทยในบางช่องทาง แต่ภาพรวมของแบรนด์ Nokia ในตลาดสมาร์ตโฟนไม่ได้เด่นเท่าเดิมแล้ว

สำหรับคนไทยจำนวนมาก Nokia จึงไม่ได้หายไปแบบไม่มีร่องรอย แต่เปลี่ยนสถานะจาก “แบรนด์หลักในร้านมือถือ” ไปเป็น “แบรนด์ที่ยังพอหาได้ในบางช่องทาง” มากกว่า

Nokia หายไปจากไทยจริงหรือไม่?

คำตอบคือ ไม่ทั้งหมด

ปัจจุบันโทรศัพท์ Nokia ยังสามารถพบได้ในบางร้านค้าและช่องทางออนไลน์ แต่มีรุ่นให้เลือกน้อยกว่าเดิมมาก โดยเฉพาะเมื่อเทียบกับยุคที่ Nokia เคยเป็นเจ้าตลาด

อีกด้านหนึ่ง HMD ก็เริ่มให้ความสำคัญกับแบรนด์ของตนเองมากขึ้น ขณะที่ผลิตภัณฑ์ Nokia ที่ยังจำหน่ายอยู่ในประเทศไทยยังมีบริการหลังการขายตามช่องทางที่บริษัทกำหนด

ดังนั้น คำว่า “Nokia หายไป” อาจต้องพูดให้ชัดขึ้นว่า Nokia ไม่ได้หายจากประเทศไทยทั้งหมด แต่หายจากตำแหน่งแบรนด์มือถือกระแสหลักที่คนเห็นง่ายเหมือนในอดีต

สิ่งที่หลายคนอาจเข้าใจผิด

หลายคนอาจคิดว่า Nokia แพ้ตลาดเพราะมือถือไม่ดี แต่ความจริงซับซ้อนกว่านั้น

Nokia เคยมีจุดแข็งมากในยุคมือถือปุ่มกด ทั้งความทนทาน แบตเตอรี่ และความง่ายในการใช้งาน แต่เมื่อโลกเปลี่ยนไปสู่สมาร์ตโฟน สิ่งที่ผู้บริโภคต้องการก็เปลี่ยนตาม

มือถือที่ดีในยุคใหม่ไม่ได้หมายถึงเครื่องทนอย่างเดียว แต่ต้องมีระบบนิเวศของแอป กล้องดี ราคาแข่งขันได้ และตอบสนองพฤติกรรมผู้ใช้ได้เร็วพอ

นี่คือเกมที่ Nokia ปรับตัวได้ช้ากว่าคู่แข่ง

สรุป

Nokia ไม่ได้หายไปจากประเทศไทยเพราะคุณภาพของโทรศัพท์เพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งการปรับตัวเข้าสู่ยุคสมาร์ตโฟนช้า การเลือกใช้ Windows Phone แทน Android การขายธุรกิจมือถือให้ Microsoft การแข่งขันรุนแรงจากแบรนด์จีน และการที่ HMD Global หันมาผลักดันแบรนด์ HMD มากขึ้น

แม้วันนี้ Nokia จะไม่ได้เป็นเจ้าตลาดเหมือนในอดีต แต่ชื่อของ Nokia ยังอยู่ในความทรงจำของผู้ใช้จำนวนมาก ในฐานะหนึ่งในแบรนด์โทรศัพท์มือถือที่เคยประสบความสำเร็จมากที่สุด และเป็นสัญลักษณ์ของยุคที่มือถือหนึ่งเครื่องอาจอยู่กับเราได้นานหลายปี