ถ้าเหตุไม่คาดคิดเกิดกลางฟ้า เครื่องบินทำอย่างไรเมื่อมีคนเสียชีวิต

เรื่องคนเสียชีวิตบนเครื่องบินเป็นเหตุการณ์ที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้น แต่หลายคนก็สงสัยว่า ถ้าเกิดขึ้นจริง ลูกเรือต้องทำอย่างไร เครื่องบินต้องลงจอดฉุกเฉินทันทีไหม และร่างผู้เสียชีวิตจะถูกจัดการอย่างไรระหว่างอยู่กลางอากาศ

โดยทั่วไป ลูกเรือจะเริ่มจากการดูแลเหมือนเป็นเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ก่อน ไม่ได้ตัดสินทันทีว่าผู้โดยสารเสียชีวิตแล้ว

ลูกเรือจะปฐมพยาบาลเบื้องต้น ตรวจอาการ เรียกอุปกรณ์ฉุกเฉินที่จำเป็น และประกาศหาแพทย์ พยาบาล หรือบุคลากรทางการแพทย์บนเครื่อง หากสายการบินมีระบบปรึกษาแพทย์ภาคพื้นดิน ก็จะติดต่อเพื่อขอคำแนะนำประกอบการตัดสินใจด้วย

ถ้ายังช่วยได้ ลูกเรือจะช่วยก่อน

หากผู้โดยสารหมดสติ ไม่หายใจ หรือไม่มีสัญญาณชีพ ลูกเรือที่ผ่านการฝึกจะพยายามช่วยชีวิต เช่น ทำ CPR หรือใช้อุปกรณ์ AED หากมีและสถานการณ์บนเครื่องปลอดภัยพอ

จุดสำคัญคือ ลูกเรือไม่ได้มีหน้าที่ “ประกาศการเสียชีวิต” แบบแพทย์ในโรงพยาบาลเสมอไป หลายกรณีจะใช้คำว่าเสียชีวิตหรือสันนิษฐานว่าเสียชีวิตตามแนวทางของสายการบิน แพทย์บนเครื่อง หรือคำแนะนำจากแพทย์ภาคพื้นดิน

ถ้ายืนยันหรือสันนิษฐานว่าเสียชีวิตแล้ว จะจัดการร่างอย่างไร

หากยืนยันหรือสันนิษฐานแล้วว่าผู้โดยสารเสียชีวิต ลูกเรือจะพยายามดูแลร่างอย่างสุภาพที่สุด และลดผลกระทบต่อผู้โดยสารคนอื่นเท่าที่ทำได้

โดยปกติอาจย้ายร่างไปยังที่นั่งว่างที่มีผู้โดยสารอยู่ใกล้น้อยกว่า หรือพื้นที่ที่ไม่ขวางทางเดินและทางออกฉุกเฉิน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับแบบเครื่องบิน จำนวนผู้โดยสาร และดุลยพินิจของลูกเรือ

ถ้าเครื่องบินเต็มและไม่มีที่เหมาะสม ร่างอาจถูกจัดให้อยู่ที่ที่นั่งเดิม คาดเข็มขัดไว้ และคลุมด้วยผ้าห่มอย่างเหมาะสม เพื่อรักษาศักดิ์ศรีของผู้เสียชีวิตและไม่รบกวนผู้โดยสารรอบข้างเกินจำเป็น

ที่หลายคนเข้าใจผิดคือ การนำร่างไปใส่ไว้ในช่องเก็บสัมภาระหรือพื้นที่เก็บของทั่วไป เรื่องนี้ไม่ใช่วิธีปฏิบัติที่เหมาะสม เพราะพื้นที่เหล่านั้นไม่ได้ออกแบบมาสำหรับการดูแลร่างผู้เสียชีวิต และอาจเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยบนเครื่องบินด้วย

เครื่องบินต้องลงจอดฉุกเฉินทันทีไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป

การนำเครื่องบินลงจอดฉุกเฉินจะพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ผู้โดยสารยังมีโอกาสรักษาได้หรือไม่ ความเร่งด่วนทางการแพทย์ ระยะทางไปสนามบินที่เหมาะสม สภาพอากาศ ความปลอดภัยของเที่ยวบิน และข้อจำกัดด้านปฏิบัติการบิน

แต่หากมีการยืนยันหรือสันนิษฐานแล้วว่าผู้โดยสารเสียชีวิต และไม่มีภาวะฉุกเฉินอื่นที่ต้องรีบนำเครื่องลง โดยทั่วไปเครื่องบินอาจบินต่อไปยังจุดหมายปลายทางตามเดิม เพราะการลงจอดฉุกเฉินเองก็มีความเสี่ยงและต้องใช้การตัดสินใจอย่างรอบคอบ

พูดง่าย ๆ คือ ถ้ายังมีโอกาสช่วยชีวิต การลงจอดฉุกเฉินอาจถูกพิจารณา แต่ถ้าเสียชีวิตแล้วจริง ๆ การบินต่อถึงปลายทางอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่าในหลายกรณี

เมื่อเครื่องลงแล้วจะเกิดอะไรต่อ

เมื่อถึงจุดหมายปลายทาง กัปตันและสายการบินจะแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไว้ล่วงหน้า จากนั้นเจ้าหน้าที่สนามบิน ตำรวจ หรือทีมแพทย์ตามกฎหมายของประเทศนั้น ๆ จะขึ้นมาตรวจสอบและดำเนินการต่อ

หลายกรณีอาจให้ผู้โดยสารคนอื่นลงจากเครื่องก่อน เพื่อเปิดทางให้เจ้าหน้าที่ทำงาน และเพื่อให้ครอบครัวหรือผู้ร่วมเดินทางของผู้เสียชีวิตได้รับการดูแลอย่างเป็นส่วนตัวมากขึ้น

จากนั้นขั้นตอนต่อไปจะขึ้นอยู่กับกฎหมายท้องถิ่น เช่น การตรวจสอบเอกสาร การรับรองการเสียชีวิต การประสานญาติ และการเคลื่อนย้ายร่างอย่างเป็นทางการ

ผู้โดยสารคนอื่นควรทำอย่างไร

หากเกิดเหตุแบบนี้บนเที่ยวบิน สิ่งที่ผู้โดยสารควรทำคือทำตามคำแนะนำของลูกเรือ อยู่ในที่นั่งของตัวเอง ไม่ลุกไปมุงดู และไม่ถ่ายภาพหรือคลิป เพราะเป็นเรื่องส่วนตัวและกระทบต่อศักดิ์ศรีของผู้เสียชีวิตและครอบครัว

หากตัวเองหรือคนใกล้ตัวมีโรคประจำตัวรุนแรง ควรพกยาจำเป็นไว้ในกระเป๋าถือขึ้นเครื่อง ไม่ฝากไว้ใต้ท้องเครื่อง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเดินทาง โดยเฉพาะเที่ยวบินไกลหรือผู้ที่เพิ่งมีอาการเจ็บป่วยหนัก

สรุปแล้ว หากมีคนเสียชีวิตบนเครื่องบิน ลูกเรือจะเริ่มจากการช่วยเหลือทางการแพทย์ก่อน จากนั้นจึงดูแลร่างอย่างเหมาะสม แจ้งกัปตัน ประสานแพทย์หรือหน่วยงานภาคพื้นดิน และเมื่อถึงปลายทางจึงส่งต่อให้เจ้าหน้าที่ตามกฎหมาย ไม่ได้มีขั้นตอนหวือหวาแบบในภาพยนตร์ แต่เป็นการจัดการที่เน้นความปลอดภัย ความสุภาพ และศักดิ์ศรีของผู้เสียชีวิตเป็นหลัก