พระแก้วมรกต

ปี พ.ศ. 1979 ที่เมืองเชียงราย ฟ้าผ่าลงมาที่องค์เจดีย์แห่งหนึ่ง ชาวเมืองพบพระพุทธรูปปิดทองอยู่ในซากเจดีย์ คิดว่าเป็นพระพุทธรูปศิลาธรรมดา จึงนำไปไว้ในวิหาร

แต่เมื่อเวลาผ่านไป ปูนที่ปลายพระนาสิกกะเทาะออก เผยให้เห็นเนื้อแก้วสีเขียวงดงามข้างใน. เมื่อแกะปูนออกทั้งองค์ จึงพบว่าเป็นพระพุทธรูปที่แกะสลักจากหยกเนื้อเดียวกันทั้งองค์ สีเขียวดุจมรกต นั่นคือการค้นพบพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือที่รู้จักกันในนาม "พระแก้วมรกต "หลังจากถูกค้นพบที่เชียงราย พระแก้วมรกตเดินทางข้ามแผ่นดินมานานกว่า 600 ปี ผ่านเมืองต่างๆ ทั้งลำปาง เชียงใหม่ หลวงพระบาง และเวียงจันทน์ ซึ่งประดิษฐานอยู่นานถึง 214 ปี จนในปี พ.ศ. 2322 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดให้อัญเชิญพระแก้วมรกตกลับมายังฝั่งสยาม และประดิษฐานไว้ที่วัดอรุณราชวราราม ฝั่งธนบุรี

เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีใหม่ในปี พ.ศ. 2325 พระองค์โปรดให้สร้างวัดพระศรีรัตนศาสดาราม หรือวัดพระแก้ว ขึ้นภายในเขตพระบรมมหาราชวัง และอัญเชิญพระแก้วมรกตมาประดิษฐานในวันจันทร์ที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2327น่าสนใจที่ชื่อเต็มของกรุงเทพฯ ที่ยาวที่สุดในโลก ซึ่งขึ้นต้นว่า "กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์" นั้น มีความหมายโดยตรงว่า "นครอันกว้างใหญ่ดุจเทพนคร เป็นที่สถิตของพระแก้วมรกต" แสดงให้เห็นว่าพระแก้วมรกตมีความสำคัญต่อกรุงรัตนโกสินทร์อย่างลึกซึ้งเพียงใด  วัดพระแก้วเป็นวัดที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา ใช้เป็นสถานที่ประกอบพระราชพิธีสำคัญ และมีการเปลี่ยนเครื่องทรงของพระแก้วมรกตสามครั้งต่อปีตามฤดูกาล โดยพระมหากษัตริย์ทรงเป็นผู้เปลี่ยนด้วยพระองค์เองมาทุกรัชกาล

กว่า 240 ปีผ่านไปนับจากวันที่ประดิษฐานในกรุงเทพฯ พระแก้วมรกตยังคงเป็นพระพุทธรูปที่คนไทยเคารพบูชาและผูกพันมากที่สุด

ไม่ใช่เพราะขนาดหรือความงาม เพราะแท้จริงแล้วพระแก้วมรกตมีขนาดเล็กมาก หน้าตักเพียง 48.3 เซนติเมตร      แต่เป็นเพราะตลอดหลายร้อยปีที่ผ่านมา พระแก้วมรกตเดินทางผ่านสงคราม ผ่านการเปลี่ยนแผ่นดิน และผ่านกาลเวลา ก่อนจะมาสถิตอยู่ ณ ที่แห่งนี้