ที่มาของ พระลอยน้ำ

ตำนานเล่าขานมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลายว่า มีพระพุทธรูปสามองค์พี่น้องแสดงปาฏิหาริย์ลอยน้ำมาจากทางเหนือของไทย ตามแม่น้ำสายหลักของภาคกลางลงมาทางใต้

พระองค์พี่ใหญ่ลอยไปตามแม่น้ำแม่กลอง ชาวประมงอัญเชิญขึ้นประดิษฐาน ณ วัดบ้านแหลม จังหวัดสมุทรสงคราม รู้จักกันในนาม "หลวงพ่อบ้านแหลม"

พระองค์เล็กลอยเข้าคลองสำโรง ชาวบ้านอัญเชิญขึ้นประดิษฐาน ณ วัดบางพลีใหญ่ จังหวัดสมุทรปราการ รู้จักกันในนาม "หลวงพ่อโต"

ส่วนพระองค์กลาง ลอยมาตามแม่น้ำบางปะกง เมื่อมาถึงบริเวณหน้าวัดหงส์ ชาวบ้านต่างพากันมาช่วยกันฉุดขึ้นฝั่ง แต่ไม่ว่าจะมีคนมาช่วยกันสักเท่าใดก็ไม่สำเร็จ

จนกระทั่งมีอาจารย์ผู้หนึ่งทำพิธีบวงสรวง แล้วใช้ด้ายสายสิญจน์เพียงเส้นเดียว คล้องพระหัตถ์แล้วอัญเชิญขึ้นจากน้ำได้เป็นอันสำเร็จ

วัดหงส์นั้นภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น "วัดโสธร" และพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์นี้ได้รับการขนานนามว่า "หลวงพ่อโสธร" ตามชื่อวัด ประดิษฐานอยู่ที่วัดโสธรวรารามวรวิหาร ริมแม่น้ำบางปะกง อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา มาตั้งแต่ราวปี พ.ศ. 2313

สิ่งที่น่าสนใจคือ ตามที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงบันทึกไว้ในพระราชหัตถเลขา เมื่อคราวเสด็จประพาสมณฑลปราจีนบุรี ร.ศ. 127 ว่าทรงเชื่อว่าพระพุทธโสธรลอยน้ำมาจริง เพราะเป็นพระพุทธรูปแกะด้วยไม้โพธิ์ซึ่งน่าจะสร้างโดยฝีมือชาวเวียงจันทน์หรือลาวโซ่ง และคงจะลอยน้ำมาจากทางเหนือของลำแม่น้ำบางปะกง

ต่อมาพระสงฆ์ในวัดเกรงว่าจะมีผู้ลักพาไป จึงได้เอาปูนพอกเสริมหุ้มองค์เดิมไว้ ทำให้รูปลักษณ์ที่เห็นในปัจจุบันใหญ่โตและแตกต่างจากองค์เดิม

ความเชื่อเรื่องหลวงพ่อโสธรที่สืบทอดกันมาคือ ท่านมีความศักดิ์สิทธิ์ในด้านการรักษาโรคและให้โชคด้านการงานการเงิน ผู้คนนิยมนำไข่ต้มไปถวาย เนื่องจากมีเรื่องเล่าว่าครั้งหนึ่งมีผู้ป่วยเป็นโรคไข้ทรพิษ เมื่อมาขอพรแล้วนำน้ำมนต์ไปต้มกินกับไข่ก็หายเป็นปลิดทิ้ง

ทุกปีมีการจัดงานนมัสการหลวงพ่อโสธรปีละสามครั้ง เป็นประเพณีสำคัญที่สืบทอดต่อกันมามากกว่าร้อยปี

กว่า 250 ปีผ่านไปนับจากวันที่อัญเชิญขึ้นจากแม่น้ำบางปะกง หลวงพ่อโสธรยังคงเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวฉะเชิงเทราและคนไทยทั่วประเทศ ไม่ใช่เพียงเพราะปาฏิหาริย์ที่เล่าขานกันมา แต่เพราะสายสิญจน์เส้นเล็กๆ ที่ยกพระขึ้นจากน้ำได้สำเร็จในวันนั้น ยังคงเป็นสัญลักษณ์ที่บอกเราว่า บางครั้งพลังแห่งศรัทธา ยิ่งใหญ่กว่าพลังกายของคนนับร้อย