7 เรื่องใกล้ตัวที่คนใช้รถและโซเชียลอาจพลาดจนเสียค่าปรับ

หลายพฤติกรรมที่เคยทำจนชิน อาจมีโทษตามกฎหมายหรือมาตรการบังคับใช้ที่เข้มขึ้น โดยเฉพาะเรื่องจราจร ข้อมูลส่วนบุคคล และบุหรี่ไฟฟ้า

พฤติกรรมใกล้ตัวอย่างไม่คาดเข็มขัดนิรภัย ใช้โทรศัพท์ตอนขับรถ หรือโพสต์ข้อมูลส่วนตัวของคนอื่นลงโซเชียล อาจไม่ใช่แค่เรื่องมารยาทหรือความปลอดภัยอีกต่อไป แต่เกี่ยวข้องกับกฎหมายโดยตรงในหลายกรณี

ข้อมูลจากต้นฉบับรวบรวมไว้ 7 เรื่องที่คนไทยอาจทำผิดโดยไม่ทันสังเกต ส่วนใหญ่เป็นเรื่องการใช้รถใช้ถนนและการใช้ข้อมูลส่วนบุคคล ซึ่งเป็นประเด็นที่หน่วยงานรัฐมีการประชาสัมพันธ์และบังคับใช้ต่อเนื่อง

1. นั่งรถแล้วไม่คาดเข็มขัดนิรภัย

เรื่องเข็มขัดนิรภัยไม่ได้จำกัดเฉพาะคนขับหรือผู้โดยสารด้านหน้าเหมือนความเข้าใจเดิมของหลายคน

พระราชบัญญัติจราจรทางบก ฉบับแก้ไขปี 2565 เพิ่มรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้เข็มขัดนิรภัยและการโดยสารในรถยนต์ โดยต้นฉบับระบุว่าผู้โดยสารทุกที่นั่งต้องคาดเข็มขัดนิรภัย หากฝ่าฝืนมีโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 2,000 บาท

จุดที่มักพลาดคือผู้โดยสารเบาะหลัง โดยเฉพาะการนั่งระยะใกล้ในเมือง หรือเดินทางกับครอบครัวแล้วคิดว่าไม่จำเป็นต้องคาด ทั้งที่เมื่อเกิดอุบัติเหตุ เบาะหลังยังมีความเสี่ยงจากแรงกระแทกเช่นกัน

2. ซ้อนท้ายมอเตอร์ไซค์แล้วไม่สวมหมวกกันน็อก

หมวกกันน็อกไม่ได้เป็นหน้าที่เฉพาะคนขี่รถจักรยานยนต์ ผู้โดยสารหรือคนซ้อนท้ายก็ต้องสวมด้วย

กรมประชาสัมพันธ์เผยแพร่ข้อมูลจากศูนย์บริหารงานจราจร สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระบุว่า มาตรา 122 กำหนดให้ทั้งผู้ขับขี่และคนโดยสารรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัย หากฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และกรณีผู้ขับขี่ขับขี่ในขณะที่คนโดยสารไม่สวมหมวกนิรภัย มีโทษปรับเป็น 2 เท่า

เรื่องนี้เกิดขึ้นได้บ่อยกับการเดินทางสั้น ๆ เช่น หน้าปากซอย ไปตลาด หรือรับส่งเด็กใกล้บ้าน แต่กฎหมายไม่ได้แยกระยะทางว่าใกล้หรือไกล

3. ถือหรือใช้โทรศัพท์ระหว่างขับรถ

การจับมือถือ พิมพ์แชต อ่านข้อความ หรือคุยโทรศัพท์ขณะขับรถ เป็นอีกเรื่องที่ถูกกวดขันมากขึ้น เพราะเกี่ยวข้องทั้งความผิดตามกฎหมายและความเสี่ยงบนถนน

สื่อขับขี่ปลอดภัยของกรมการขนส่งทางบกระบุว่า พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 43 (9) แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2565 ห้ามผู้ขับขี่ขับรถขณะใช้โทรศัพท์ ยกเว้นการใช้โดยไม่ต้องถือหรือจับ และหากใช้โทรศัพท์ขณะขับรถมีโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 4,000 บาท พร้อมถูกตัดแต้มใบขับขี่ 1 คะแนน

กรณีที่ต้องใช้งานจริง เช่น ดูแผนที่หรือรับสาย ควรจัดอุปกรณ์ให้พร้อมก่อนออกรถ และหลีกเลี่ยงการถือหรือสัมผัสโทรศัพท์ระหว่างขับขี่

4. โพสต์ข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่นลงโซเชียล

การนำรูปถ่าย เลขบัตรประชาชน เบอร์โทรศัพท์ ที่อยู่ หรือข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่นไปเผยแพร่บนโซเชียล อาจทำให้เกิดปัญหาตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลได้

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 วางหลักเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล และสิทธิของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล โดยมีบทกำหนดโทษในกรณีที่เกี่ยวข้อง

ประเด็นที่ควรระวังคือการโพสต์เพื่อเตือนภัยหรือเล่าประสบการณ์ส่วนตัว หากมีข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลอื่นได้ ควรปิดบังข้อมูลสำคัญ เช่น เลขบัตร ที่อยู่ เบอร์โทร ใบหน้าเด็ก หรือข้อมูลที่ทำให้บุคคลนั้นเสียหาย

5. เกี่ยวข้องกับบุหรี่ไฟฟ้า

บุหรี่ไฟฟ้าเป็นอีกเรื่องที่หลายคนเข้าใจคลาดเคลื่อน เพราะเห็นการใช้งานในชีวิตประจำวันและบนโซเชียลจนดูเหมือนเป็นเรื่องทั่วไป

กรมศุลกากรเผยแพร่ข้อมูลเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 2568 ว่ามีการเน้นย้ำนโยบายควบคุมและปราบปรามบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงการเพิ่มมาตรการตรวจสอบพื้นที่เสี่ยง สถานประกอบการที่คาดว่าจะจัดเก็บหรือจำหน่าย และการสกัดกั้นการลักลอบนำเข้า

สำหรับบทความนี้จึงควรใช้ถ้อยคำระมัดระวังว่า “การนำเข้า การจำหน่าย หรือการเกี่ยวข้องกับสินค้าต้องห้ามตามกฎหมาย” ไม่ควรเขียนเหมารวมทุกสถานการณ์โดยไม่อ้างฐานกฎหมายเฉพาะ

6. ขับรถเร็วเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด

การขับรถเร็วเกินกำหนดเป็นความผิดจราจรที่พบได้บ่อย และปัจจุบันหลายเส้นทางมีการใช้กล้องตรวจจับความเร็วหรือระบบใบสั่งอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้ผู้ขับขี่อาจได้รับใบสั่งภายหลังโดยไม่ถูกเรียกทันทีบนถนน

จุดที่คนมักพลาดคือการใช้ความเร็วตามความเคยชิน โดยไม่ได้ดูป้ายจำกัดความเร็วของแต่ละพื้นที่ เช่น เขตเมือง เขตโรงเรียน ทางหลวง หรือทางด่วน ซึ่งแต่ละเส้นทางอาจมีข้อกำหนดต่างกัน

7. ฝ่าไฟแดงหรือขับรถย้อนศร

ฝ่าไฟแดงและขับรถย้อนศรเป็นพฤติกรรมที่เสี่ยงทั้งอุบัติเหตุและค่าปรับ โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีกล้องจราจรหรือจุดตรวจอัตโนมัติ

แม้บางครั้งผู้ขับขี่อาจมองว่าเป็นระยะสั้นหรือถนนโล่ง แต่การย้อนศรทำให้ผู้ใช้ถนนคนอื่นคาดการณ์สถานการณ์ได้ยากขึ้น ส่วนการฝ่าไฟแดงเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของรถที่มาจากทิศทางอื่นและคนข้ามถนนโดยตรง

ทำไมเรื่องเหล่านี้ยังถูกพูดถึงบ่อย

เหตุผลสำคัญคือหลายข้อเป็นพฤติกรรมที่เกิดจากความเคยชิน ไม่ใช่การตั้งใจฝ่าฝืนเสมอไป เช่น นั่งเบาะหลังแล้วไม่คาดเข็มขัด ซ้อนท้ายไปใกล้ ๆ โดยไม่ใส่หมวกกันน็อก หรือถ่ายเอกสารและข้อมูลส่วนตัวของคนอื่นลงโซเชียลโดยไม่ได้ปิดบังข้อมูล

อีกด้านหนึ่ง มาตรการบังคับใช้ในหลายเรื่องอาศัยกล้อง ระบบตรวจจับ และหลักฐานดิจิทัลมากขึ้น ผู้กระทำผิดจึงอาจไม่ได้ถูกเรียกทันที แต่ได้รับใบสั่งหรือถูกตรวจสอบย้อนหลังได้

สำหรับประเด็นที่เกี่ยวกับกฎหมายเฉพาะ เช่น PDPA หรือบุหรี่ไฟฟ้า รายละเอียดอาจขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี การเขียนข่าวหรือบทความจึงควรหลีกเลี่ยงการฟันธงเกินข้อมูล และอ้างอิงหน่วยงานทางการให้ชัดเจนก่อนเผยแพร่

KEY TAKEAWAYS:

• หลายความผิดใกล้ตัวเกี่ยวข้องกับจราจร เช่น เข็มขัดนิรภัย หมวกกันน็อก มือถือขณะขับรถ ความเร็ว และฝ่าไฟแดง
• คนซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัยเช่นเดียวกับผู้ขับขี่
• การโพสต์ข้อมูลส่วนตัวของผู้อื่นลงโซเชียลควรระวังข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลได้
• บุหรี่ไฟฟ้ายังเป็นประเด็นที่หน่วยงานรัฐไทยควบคุมและปราบปรามต่อเนื่อง
• บางเรื่องควรตรวจฐานกฎหมายและประกาศล่าสุดก่อนเผยแพร่ เพราะรายละเอียดค่าปรับหรือแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนได้