ทำไมถึง กรน อาการที่คนข้างๆ สุดหลอน นอนไม่ได้!!

เสียงกรนเกิดจากการสั่นของเนื้อเยื่อในทางเดินหายใจขณะหลับ แต่บางกรณีอาจมาพร้อมสัญญาณของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการสะดุ้ง ตื่นมาเพลีย หรือคนข้าง ๆ สังเกตว่าหายใจขาดช่วง

เสียงกรนเป็นเรื่องที่หลายบ้านเจอเป็นประจำ โดยเฉพาะเวลานอนหลับลึกหรือเหนื่อยมากกว่าปกติ แต่เสียงครืดคราดระหว่างนอนอาจไม่ได้เป็นแค่เรื่องรบกวนคนข้าง ๆ เสมอไป เพราะบางครั้งเสียงนี้เกี่ยวข้องกับทางเดินหายใจที่แคบลงขณะหลับ

โดยทั่วไป เสียงกรนเกิดขึ้นเมื่ออากาศไหลผ่านเนื้อเยื่อในลำคอที่ผ่อนคลายลง เช่น ลิ้น เพดานอ่อน หรือเนื้อเยื่อรอบทางเดินหายใจ ทำให้เนื้อเยื่อสั่นและเกิดเสียง ยิ่งช่องทางเดินหายใจแคบลง แรงสั่นก็อาจมากขึ้นและทำให้เสียงกรนดังขึ้นได้

สาเหตุที่ทำให้กรนจึงไม่ได้มีแค่ “นอนหลับสนิท” อย่างเดียว แต่เกี่ยวกับหลายปัจจัย ทั้งรูปร่างของช่องปากและลำคอ น้ำหนักตัว ภาวะคัดจมูก การดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน การนอนหงาย รวมถึงการพักผ่อนไม่พอ ซึ่งทำให้กล้ามเนื้อบริเวณลำคอผ่อนคลายมากขึ้น

ทำไมบางคนนอนหงายแล้วกรนง่ายขึ้น

ท่านอนเป็นปัจจัยที่หลายคนมองข้าม เวลานอนหงาย แรงโน้มถ่วงอาจทำให้ลิ้นและเนื้อเยื่อด้านหลังลำคอเลื่อนไปทางทางเดินหายใจมากขึ้น จึงทำให้ช่องทางเดินหายใจแคบลงกว่าการนอนตะแคง

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมบางคนกรนชัดเฉพาะตอนนอนหงาย แต่พอเปลี่ยนเป็นนอนตะแคง เสียงกรนอาจเบาลงได้ในบางกรณี อย่างไรก็ตาม ถ้ากรนดังมากทุกคืน หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย การเปลี่ยนท่านอนอย่างเดียวอาจยังไม่พอ

น้ำหนัก แอลกอฮอล์ และโครงสร้างร่างกายเกี่ยวข้องอย่างไร

คนที่มีน้ำหนักเกินหรือมีไขมันสะสมรอบคอมาก อาจมีโอกาสทางเดินหายใจแคบลงขณะหลับได้ง่ายขึ้น ส่วนแอลกอฮอล์ก่อนนอนมีผลทำให้กล้ามเนื้อคอผ่อนคลายมากกว่าปกติ จึงเพิ่มโอกาสกรนหรือทำให้เสียงดังขึ้นได้

บางคนกรนจากโครงสร้างร่างกาย เช่น เพดานอ่อนหนา ลิ้นไก่ยาว ต่อมทอนซิลโต หรือมีปัญหาคัดจมูกเรื้อรัง ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ลมหายใจผ่านได้ไม่สะดวก และเกิดการสั่นของเนื้อเยื่อขณะนอนหลับ

​

กรนแบบไหนที่ควรระวัง

ไม่ใช่ทุกคนที่นอนกรนจะมีโรคแฝง แต่ถ้ากรนดังร่วมกับการหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ สะดุ้งตื่นเหมือนหายใจไม่ออก หายใจเฮือกหรือสำลักระหว่างนอน ตื่นมาไม่สดชื่น ปวดหัวตอนเช้า หรือรู้สึกง่วงมากตอนกลางวัน ควรระวังภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยเฉพาะชนิดอุดกั้น หรือ OSA

NHS ระบุว่าอาการของภาวะหยุดหายใจขณะหลับมักเกิดระหว่างนอน เช่น หายใจหยุดและเริ่มใหม่ มีเสียงหอบ สำลัก หรือกรนดัง ส่วนตอนกลางวันอาจมีอาการเหนื่อยมาก สมาธิลดลง อารมณ์แปรปรวน หรือปวดหัวหลังตื่นนอน

Mayo Clinic ระบุว่า การกรนที่เกี่ยวข้องกับ OSA มักมีเสียงกรนดังตามด้วยช่วงเงียบที่การหายใจหยุดหรือเกือบหยุด แล้วอาจสะดุ้งตื่นพร้อมเสียงเฮือกหรือหายใจแรง

ดูแลเบื้องต้นได้อย่างไร

วิธีดูแลเบื้องต้นที่มักใช้กับคนที่กรน ได้แก่ ลดน้ำหนักหากมีน้ำหนักเกิน เลี่ยงแอลกอฮอล์ใกล้เวลานอน นอนตะแคง ดูแลอาการคัดจมูก และรักษาพฤติกรรมการนอนให้สม่ำเสมอ แนวทางเหล่านี้อาจช่วยลดการกรนในบางคน โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวกับพฤติกรรมหรือท่านอน

แต่ถ้ามีอาการง่วงมากตอนกลางวัน กรนดังจนรบกวนการนอนของคนข้าง ๆ หรือมีคนสังเกตว่าหายใจหยุดเป็นช่วง ๆ ระหว่างหลับ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม เพราะการตรวจการนอนหลับสามารถช่วยดูรูปแบบการหายใจ ชีพจร ออกซิเจน และความผิดปกติระหว่างนอนได้ โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ระบุว่าการตรวจการนอนหลับที่บ้านเป็นหนึ่งในทางเลือกสำหรับประเมินภาวะ OSA โดยควรเริ่มจากการพบแพทย์เพื่อประเมินอาการก่อน

เสียงกรนอาจเป็นเพียงเสียงรบกวนในบางคืน แต่ถ้าเกิดบ่อย ดังมาก และมาพร้อมอาการนอนสะดุ้ง เพลียเรื้อรัง หรือหายใจขาดช่วงระหว่างหลับ การตรวจให้ชัดอาจช่วยแยกได้ว่าเป็นการกรนทั่วไป หรือมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับซ่อนอยู่

KEY TAKEAWAYS:

• เสียงกรนเกิดจากเนื้อเยื่อในทางเดินหายใจสั่นขณะหลับ
• ปัจจัยที่ทำให้กรนได้แก่ น้ำหนักตัว ท่านอน แอลกอฮอล์ คัดจมูก และโครงสร้างลำคอ
• กรนดังร่วมกับสะดุ้งตื่น หายใจเฮือก หรือง่วงมากตอนกลางวัน ควรระวัง OSA
• การนอนตะแคง ลดแอลกอฮอล์ก่อนนอน และดูแลน้ำหนัก อาจช่วยลดการกรนในบางคน
• ถ้ากรนรุนแรงหรือมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินการนอนหลับ