จินตนาการเล่นๆ หากไม่มีขบวนการเสรีไทย จะเกิดอะไรขึ้น? ประเทศไทยปัจจุบันจะเป็นยังไง?

ก่อนจะมีคำว่า “ประเทศไทยผู้รอดพ้นจากการเป็นผู้แพ้สงคราม” มีคนไทยกลุ่มหนึ่งที่ยอมเสี่ยงชีวิตทำงานอยู่ในเงามืด พวกเขาคือ ขบวนการเสรีไทย แต่เคยคิดไหมว่า หากวันนั้นไม่มีเสรีไทยเลย ประเทศไทยในวันนี้จะหน้าตาเป็นอย่างไร?

ถ้าไม่มีเสรีไทย ไทยอาจกลายเป็นประเทศผู้แพ้สงครามแบบ 100%

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลไทยภายใต้การนำของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ตัดสินใจร่วมมือกับญี่ปุ่นและประกาศสงครามต่อสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ

แม้ในทางปฏิบัติคนไทยจำนวนมากไม่ได้เห็นด้วย แต่ในสายตาของนานาชาติ ไทยถือเป็นพันธมิตรของญี่ปุ่น

หากไม่มีขบวนการเสรีไทยที่คอยส่งข่าวกรอง ช่วยเหลือฝ่ายสัมพันธมิตร และยืนยันว่าคนไทยจำนวนมากต่อต้านญี่ปุ่น ประเทศไทยอาจถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม “ประเทศผู้แพ้สงคราม” อย่างเต็มตัว

อาจถูกยึดครองหลังสงคราม

เมื่อญี่ปุ่นยอมแพ้ในปี 2488 ประเทศที่ร่วมฝ่ายอักษะหลายแห่งถูกกองกำลังสัมพันธมิตรเข้าควบคุม

หากไม่มีเสรีไทย ไทยอาจเผชิญชะตาเดียวกัน

กองทัพต่างชาติเข้ามาควบคุมประเทศชั่วคราว

มีการปลดอาวุธและจำกัดกำลังทหาร

ระบบการเมืองถูกปรับเปลี่ยนโดยมหาอำนาจผู้ชนะสงคราม

การตัดสินใจสำคัญของประเทศอาจต้องผ่านการอนุมัติจากต่างชาติ

แม้จะไม่ถึงขั้นสูญเสียเอกราช แต่ความเป็นอิสระในการบริหารประเทศอาจลดลงอย่างมาก

เศรษฐกิจอาจล้าหลังกว่าที่เป็นอยู่

ประเทศผู้แพ้สงครามมักต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามหรือยอมรับเงื่อนไขทางเศรษฐกิจที่เข้มงวด

หากไทยถูกลงโทษหนัก

การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจจะช้าลง

การลงทุนจากต่างประเทศลดลง

โครงสร้างพื้นฐานหลายโครงการอาจเกิดช้ากว่าความเป็นจริงหลายสิบปี

ประเทศไทยอาจไม่ได้กลายเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจสำคัญของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างที่เคยเป็นในช่วงหลังสงคราม

ดินแดนอาจเปลี่ยนแปลงมากกว่านี้

ในความเป็นจริง ไทยต้องคืนดินแดนที่ได้รับจากสงครามให้แก่ฝรั่งเศสอยู่แล้ว

แต่หากไม่มีเสรีไทย ประเทศผู้ชนะอาจเรียกร้องเงื่อนไขเพิ่มเติม

บางนักประวัติศาสตร์มองว่า ไทยอาจต้องยอมรับข้อเรียกร้องทางการเมืองและเศรษฐกิจที่หนักกว่าที่เกิดขึ้นจริง หรืออาจสูญเสียอำนาจต่อรองในเวทีระหว่างประเทศอย่างมาก

หรือบางทีประวัติศาสตร์การเมืองไทยอาจเปลี่ยนไปทั้งหมด

หากไทยถูกมองว่าเป็นผู้แพ้สงครามเต็มรูปแบบ

ผู้นำทางการเมืองหลังสงครามอาจเป็นคนละกลุ่ม

บทบาทของกองทัพไทยอาจแตกต่างจากที่เราเห็นในปัจจุบัน

ความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกาในยุคสงครามเย็นอาจไม่แน่นแฟ้นเท่าเดิม

ประวัติศาสตร์ไทยหลังปี 2488 อาจเดินไปอีกเส้นทางหนึ่งโดยสิ้นเชิง

แต่ไทยอาจไม่ถึงขั้นหายไปจากแผนที่โลก

อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์จำนวนมากเห็นตรงกันว่า ปัจจัยสำคัญไม่ได้มีแค่เสรีไทยเท่านั้น

สหรัฐอเมริกาก็มีบทบาทในการผลักดันไม่ให้ประเทศไทยถูกลงโทษรุนแรงเกินไป เพราะต้องการพันธมิตรในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลังสงคราม

ดังนั้น ต่อให้ไม่มีเสรีไทย ประเทศไทยก็น่าจะยังคงอยู่ แต่มีโอกาสสูงที่จะถูกควบคุม ถูกจำกัดอำนาจ และฟื้นตัวช้ากว่าที่เกิดขึ้นจริง

เสรีไทยกับประวัติศาสตร์ที่อาจเปลี่ยนประเทศ

เราไม่มีทางรู้แน่ชัดว่าหากไม่มีเสรีไทย ประเทศไทยจะเป็นอย่างไร เพราะประวัติศาสตร์ไม่เคยเปิดโอกาสให้ทดลองซ้ำ

แต่สิ่งหนึ่งที่นักประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่เห็นพ้องกันคือ ขบวนการเสรีไทยช่วยให้ประเทศไทยมีหลักฐานสำคัญในการเจรจากับฝ่ายสัมพันธมิตร และมีส่วนทำให้ประเทศไม่ถูกปฏิบัติในฐานะ “ผู้แพ้สงคราม” อย่างเต็มรูปแบบ

บางครั้งการกระทำของคนกลุ่มเล็ก ๆ ในช่วงเวลาสำคัญ อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้ประเทศทั้งประเทศเดินมาถึงจุดที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน.