ตำนานการร่ำสุราของมนุษย์เริ่มขึ้นเมื่อไร และเหล้าอาจเก่าแก่กว่าที่เราคิดมาก

ถ้าคุณคิดว่าเหล้าเป็นสิ่งประดิษฐ์ของคนยุคใหม่ อาจต้องเปลี่ยนความคิดใหม่

เพราะหลักฐานหลายอย่างชี้ว่า มนุษย์อาจเริ่มดื่มแอลกอฮอล์มานานก่อนที่จะมีตัวอักษรเสียอีก

พูดง่าย ๆ คือ ก่อนจะมีประวัติศาสตร์ มนุษย์อาจกำลังชนแก้วกันอยู่แล้ว

เรื่องเริ่มจากธรรมชาติเอง

ผลไม้สุกที่ตกอยู่บนพื้น เมื่อถูกยีสต์ตามธรรมชาติย่อยน้ำตาล จะเกิดการหมักและสร้างแอลกอฮอล์ขึ้นมา

สัตว์หลายชนิดกินผลไม้หมักเหล่านี้มานานนับล้านปี

มีทั้งลิง ค้างคาว ช้าง และสัตว์ป่าอีกหลายชนิดที่เคยมีอาการคล้ายเมาจากผลไม้หมักตามธรรมชาติ

นักวิทยาศาสตร์บางคนถึงกับเสนอว่า บรรพบุรุษของมนุษย์อาจคุ้นเคยกับแอลกอฮอล์มาตั้งแต่ก่อนจะเป็นมนุษย์เสียอีก

แต่การดื่มแบบตั้งใจผลิตขึ้นมาเองนั้นเกิดขึ้นทีหลัง

หลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดชิ้นหนึ่งถูกพบในประเทศจีน

นักวิจัยพบร่องรอยเครื่องดื่มหมักจากข้าว น้ำผึ้ง และผลไม้ในภาชนะดินเผาอายุประมาณ 9,000 ปี

นั่นหมายความว่า ในช่วงที่มนุษย์ยังไม่มีล้อ ยังไม่มีเหล็ก และยังไม่มีอาณาจักรใหญ่ ผู้คนบางกลุ่มกำลังผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์กันแล้ว

จากนั้นเหล้าก็เริ่มเดินทางไปพร้อมกับอารยธรรม

ชาวสุเมเรียนในเมโสโปเตเมียผลิตเบียร์

ชาวอียิปต์โบราณดื่มเบียร์และไวน์

ชาวกรีกและชาวโรมันมีวัฒนธรรมการดื่มไวน์เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

บางสังคมถึงขั้นใช้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นค่าแรงให้คนงานด้วย

เรื่องที่น่าสนใจมากคือ นักประวัติศาสตร์บางคนตั้งข้อสังเกตว่า มนุษย์อาจเริ่มปลูกธัญพืชเพื่อทำเบียร์เร็วกว่าที่เราคิด

เดิมทีเราเชื่อว่าการเกษตรเกิดขึ้นเพื่อผลิตอาหาร

แต่มีทฤษฎีหนึ่งที่เสนอว่า ความต้องการผลิตเครื่องดื่มหมักอาจเป็นแรงผลักดันส่วนหนึ่งให้มนุษย์เริ่มตั้งถิ่นฐานและเพาะปลูกอย่างจริงจัง

พูดอีกแบบหนึ่งคือ เบียร์อาจมีส่วนช่วยสร้างอารยธรรมก็ได้

แน่นอนว่าสมัยก่อนคนไม่ได้ดื่มเพื่อเมาอย่างเดียว

ในหลายวัฒนธรรม เหล้าเกี่ยวข้องกับพิธีกรรม ศาสนา งานเฉลิมฉลอง การสร้างความสัมพันธ์ และการค้าขาย

มันเป็นทั้งเครื่องดื่ม สัญลักษณ์ทางสังคม และส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม

ที่ตลกคือ ปัญหาคนเมาก็เก่าแก่ไม่แพ้กัน

มีบันทึกจากอารยธรรมโบราณหลายแห่งที่พูดถึงการดื่มมากเกินไป การทะเลาะวิวาท และผลเสียจากความเมา

แปลว่าแม้เวลาจะผ่านมาหลายพันปี แต่มนุษย์ก็ยังเจอปัญหาเดิม ๆ

ทุกวันนี้เครื่องดื่มแอลกอฮอล์มีอยู่แทบทุกมุมโลก

ตั้งแต่เบียร์ ไวน์ สาเก โซจู เหล้าขาว วิสกี้ ไปจนถึงค็อกเทลสมัยใหม่

แต่ไม่ว่ารูปแบบจะเปลี่ยนไปแค่ไหน รากของมันยังย้อนกลับไปถึงมนุษย์ยุคแรก ๆ ที่ค้นพบโดยบังเอิญว่า ผลไม้หรือธัญพืชที่หมักไว้สามารถสร้างเครื่องดื่มที่ทำให้รู้สึกแตกต่างจากเดิมได้

ดังนั้นถ้าถามว่าตำนานการร่ำสุราเริ่มเมื่อไร คำตอบคือ มันเก่าแก่จนเกือบจะเดินเคียงข้างประวัติศาสตร์มนุษย์มาตั้งแต่วันแรก ๆ ของอารยธรรมเลยทีเดียว