ลูกแมวน้ำกว่า 13,000 ตัวตายบนเกาะเฮิร์ด ออสเตรเลียยืนยัน H5 ถึงแผ่นดินใหญ่

งานสำรวจบนเกาะเฮิร์ดประเมินว่า ลูกแมวน้ำช้างใต้เสียชีวิต 13,359 ตัวจากการระบาดของ H5 ขณะที่ออสเตรเลียเพิ่งยืนยันการพบ H5 ในนกป่าบนแผ่นดินใหญ่เมื่อ 20 มิถุนายน 2026

เกาะเฮิร์ด ดินแดนห่างไกลของออสเตรเลียในมหาสมุทรใต้ กำลังถูกจับตาหลังงานสำรวจประเมินว่า ลูกแมวน้ำช้างใต้มากกว่า 13,000 ตัวตายจากการระบาดของไข้หวัดนก H5 งานวิจัยระบุว่า ตัวเลขนี้คิดเป็นมากกว่าสามในสี่ของลูกแมวน้ำรุ่นเดียวกันบนเกาะ

สถานการณ์ยิ่งน่าติดตามขึ้นเมื่อรัฐบาลออสเตรเลียยืนยันเมื่อ 20 มิถุนายน 2026 ว่า พบ H5 high pathogenicity avian influenza ในนกสคัวสีน้ำตาลในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย ถือเป็นการตรวจพบเชื้อ H5 ครั้งแรกในออสเตรเลีย ขณะที่นก giant petrel อีกตัวมีผลบวกเบื้องต้นและอยู่ระหว่างการตรวจยืนยันเพิ่มเติม

เกาะเฮิร์ดและหมู่เกาะแมคโดนัลด์อยู่ห่างจากแผ่นดินใหญ่ออสเตรเลียประมาณ 4,000 กิโลเมตร พื้นที่นี้เป็นแหล่งอาศัยและแหล่งขยายพันธุ์ของแมวน้ำและนกทะเลจำนวนมาก ความหนาแน่นของสัตว์ในฤดูผสมพันธุ์ทำให้การระบาดของโรคในสัตว์ป่ามีโอกาสกระทบเป็นวงกว้างได้รวดเร็ว

ตัวเลขที่ทำให้ผู้เชี่ยวชาญกังวลมาจากการสำรวจของนักวิจัยที่เดินทางไปยังพื้นที่ในเดือนตุลาคม 2025 และมกราคม 2026 โดยใช้ทั้งโดรน การสำรวจภาคพื้นดิน และการวิเคราะห์ทางไวรัสวิทยา งานวิจัยประเมินว่า ลูกแมวน้ำช้างใต้ 13,359 ตัวจากประชากรรวม 17,364 ตัวเสียชีวิตจากโรค และบางพื้นที่พบอัตราการตายสูงถึง 97%

ข้อมูลนี้เผยแพร่บน BioRxiv ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มเผยแพร่งานวิจัยก่อนผ่านการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญ จึงควรอ่านในฐานะข้อมูลวิจัยล่าสุดที่ยังต้องติดตามการยืนยันทางวิชาการต่อไป จุดที่ชัดเจนแล้วคือการตายจำนวนมากของลูกแมวน้ำช้างใต้บนเกาะเฮิร์ด และการตรวจพบเชื้อ H5 ในสัตว์หลายชนิดในพื้นที่เดียวกัน

นอกจากแมวน้ำช้างใต้ รายงานของ ABC News ระบุว่า H5 ยังถูกตรวจพบในเพนกวินราชา เพนกวินเจนทู แมวน้ำขนแอนตาร์กติก นกสคัวสีน้ำตาล และนกทะเล South Georgia diving petrel โดยการตายจำนวนมากถูกพบเด่นที่สุดในกลุ่มลูกแมวน้ำช้างใต้ ส่วนเพนกวินบางชนิดพบการตายสูงขึ้น แต่ยังไม่อยู่ในระดับเดียวกับแมวน้ำช้าง

นักวิจัยเชื่อว่าเชื้ออาจเข้าถึงเกาะเฮิร์ดราวเดือนสิงหาคม 2025 ผ่านสัตว์ป่าที่เคลื่อนย้ายมาจากหมู่เกาะโครเซต์ของฝรั่งเศส ซึ่งอยู่ห่างออกไปประมาณ 1,700 กิโลเมตร เส้นทางนี้สอดคล้องกับรูปแบบการแพร่ของ H5 ที่เคลื่อนไปตามสัตว์ป่าและนกทะเลในเขตมหาสมุทรใต้

ฝั่งรัฐบาลออสเตรเลียเคยยืนยัน H5N1 clade 2.3.4.4b ในตัวอย่างจากแมวน้ำช้างใต้บนเกาะเฮิร์ดตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2025 โดยระบุว่าพื้นที่ดังกล่าวอยู่ห่างจากเพิร์ธมากกว่า 4,000 กิโลเมตร และอยู่ห่างจากทวีปแอนตาร์กติกาประมาณ 1,700 กิโลเมตร

สถานะล่าสุดเปลี่ยนไปหลังการตรวจพบ H5 ในนกป่าบนแผ่นดินใหญ่ออสเตรเลีย รัฐบาลออสเตรเลียระบุว่ายังไม่มีการตรวจพบในสัตว์ปีกเชิงพาณิชย์ และยังไม่มีหลักฐานการตายจำนวนมากของสัตว์ชนิดอื่นในเวลาที่ประกาศข้อมูล อย่างไรก็ตาม หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังเพิ่มการเฝ้าระวังเพื่อดูขอบเขตการติดเชื้อในสัตว์ป่า

สำหรับความเสี่ยงต่อคน หน่วยงานออสเตรเลียระบุว่า H5 bird flu ยังจัดเป็นความเสี่ยงต่ำต่อสาธารณชน เพราะโดยทั่วไปพบในคนได้น้อย เว้นแต่มีการสัมผัสใกล้ชิดกับนกหรือสัตว์ป่วยโดยตรง พร้อมแนะนำให้หลีกเลี่ยงการจับซากนกหรือสัตว์ป่วย และให้รายงานเจ้าหน้าที่หากพบสัตว์ตายหรือมีอาการผิดปกติ

เหตุการณ์นี้เกิดไกลจากไทยมาก แต่เป็นกรณีที่ทำให้เห็นภาพการเฝ้าระวังโรคสัตว์ป่าระหว่างประเทศได้ชัดขึ้น โดยเฉพาะเมื่อไวรัสที่เริ่มจากสัตว์ป่าบนเกาะห่างไกลสามารถกลายเป็นประเด็นด้านความปลอดภัยทางชีวภาพของประเทศหนึ่งได้ในเวลาไม่กี่เดือน

สิ่งที่ยังต้องติดตามคือ ผลกระทบระยะยาวต่อประชากรแมวน้ำช้างใต้บนเกาะเฮิร์ด การยืนยันผลตรวจในสัตว์ชนิดอื่น และขอบเขตของ H5 บนแผ่นดินใหญ่ออสเตรเลีย หลังจากมีการพบเชื้อในนกทะเลอพยพในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย

KEY TAKEAWAYS:

• งานสำรวจประเมินว่า ลูกแมวน้ำช้างใต้ 13,359 ตัวจาก 17,364 ตัวบนเกาะเฮิร์ดเสียชีวิตจากการระบาดของ H5
• ตัวเลขการตายเฉลี่ยอยู่ที่ราว 76% และบางพื้นที่สูงถึง 97%
• งานวิจัยเผยแพร่บน BioRxiv ยังเป็น preprint และยังไม่ผ่าน peer review
• ออสเตรเลียยืนยันพบ H5 ในนกป่าบนแผ่นดินใหญ่เมื่อ 20 มิถุนายน 2026
• รัฐบาลออสเตรเลียระบุว่ายังไม่พบเชื้อในสัตว์ปีกเชิงพาณิชย์ ณ วันที่ประกาศข้อมูลล่าสุด