10 เรื่องต้องรู้เกี่ยวกับ Stroke โรคร้ายที่ทุกนาทีอาจหมายถึงเซลล์สมองนับล้านเซลล์

ชายวัย 52 ปี กำลังนั่งกินข้าวกับครอบครัวอยู่ดีๆ จู่ๆ ช้อนในมือก็หล่นลงพื้น

ปากเริ่มเบี้ยว พูดไม่ชัด และแขนข้างหนึ่งยกไม่ขึ้น

หลายคนคิดว่าเดี๋ยวก็คงหาย แต่ความจริงในวินาทีนั้น เซลล์สมองกำลังตายลงเป็นจำนวนมหาศาล

นี่คือเหตุผลที่แพทย์ทั่วโลกเรียก Stroke ว่า 'ภาวะฉุกเฉินทางสมอง'

และนี่คือ 10 เรื่องสำคัญที่ทุกคนควรรู้เกี่ยวกับโรคนี้

1. Stroke คือโรคหลอดเลือดสมอง

เกิดจากการที่สมองได้รับเลือดไม่เพียงพอ หรือมีเลือดออกในสมอง ทำให้เซลล์สมองเสียหายอย่างรวดเร็ว

2. มี 2 ประเภทหลัก

ประเภทแรกคือหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน ซึ่งพบได้บ่อยที่สุด ส่วนอีกประเภทคือหลอดเลือดสมองแตกหรือมีเลือดออกในสมอง

3. ทุกนาทีมีความหมาย

ยิ่งได้รับการรักษาเร็ว โอกาสรอดชีวิตและกลับมาใช้ชีวิตตามปกติก็ยิ่งสูง

4. อาการเตือนที่พบบ่อยคือหน้าเบี้ยว แขนตก พูดไม่ชัด

หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบโทรขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที

5. อาการบางครั้งหายเองได้ชั่วคราว

แม้อาการจะดีขึ้นในไม่กี่นาที ก็ยังต้องพบแพทย์ เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนก่อนเกิด Stroke รุนแรงในอนาคต

6. ความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

ผู้ป่วยจำนวนมากไม่รู้ตัวว่าตัวเองมีความดันสูงจนเกิดโรคแล้ว

7. เบาหวาน ไขมันสูง และการสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยง

ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลต่อสุขภาพของหลอดเลือดทั่วร่างกาย รวมถึงหลอดเลือดในสมอง

8. Stroke ไม่ได้เกิดเฉพาะผู้สูงอายุ

แม้อายุจะเป็นปัจจัยเสี่ยง แต่ปัจจุบันพบผู้ป่วยอายุน้อยลงเรื่อยๆ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือพฤติกรรมเสี่ยง

9. ผู้รอดชีวิตอาจมีผลกระทบระยะยาว

บางคนมีปัญหาเรื่องการพูด การเดิน ความจำ หรือการใช้ชีวิตประจำวัน และต้องทำกายภาพบำบัดต่อเนื่อง

10. Stroke ป้องกันได้ในหลายกรณี

การควบคุมความดัน เบาหวาน ไขมัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และไม่สูบบุหรี่ สามารถลดความเสี่ยงได้อย่างมาก

สิ่งที่น่ากลัวที่สุดของ Stroke คือมันมักเกิดขึ้นโดยไม่ได้นัดหมาย

คนที่เมื่อเช้ายังทำงาน พูดคุย และใช้ชีวิตตามปกติ อาจกลายเป็นผู้ป่วยฉุกเฉินภายในเวลาไม่กี่นาที

แพทย์มักใช้คำว่า 'Time is Brain'

หรือแปลได้ง่ายๆ ว่า 'เวลา คือ สมอง'

เพราะทุกนาทีที่ผ่านไปโดยไม่ได้รับการรักษา เซลล์สมองจำนวนมากอาจสูญเสียไปอย่างถาวร

ดังนั้นความรู้ที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่การจำชื่อโรค

แต่คือการรู้จักสัญญาณเตือน และรีบพาผู้ป่วยไปโรงพยาบาลให้เร็วที่สุดเมื่อเกิดเหตุจริง