รัฐจ่อปรับเกณฑ์จัดซื้อจัดจ้าง ลดปัญหา “ราคาถูกสุด” แต่จบด้วยงานค้าง
รัฐบาลมีแนวทางปรับกติกาจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ให้การคัดเลือกผู้รับเหมามองมากกว่าราคาต่ำสุด โดยดึงคุณภาพ ประสบการณ์ และความพร้อมมาประกอบการพิจารณา
ถนนที่ขุดค้างไว้นาน อาคารรัฐที่สร้างไม่เสร็จ หรือโครงการสาธารณะที่หยุดกลางทาง อาจไม่ได้เกิดจากผู้รับเหมารายใดรายหนึ่งเท่านั้น แต่เกี่ยวข้องกับกติกาการจัดซื้อจัดจ้างที่ใช้คัดเลือกผู้ชนะงานภาครัฐด้วย
ล่าสุดมีรายงานว่ารัฐบาลเดินหน้าปรับปรุงกฎหมายจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เพื่อลดปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงาน และเปิดทางให้หน่วยงานรัฐใช้เกณฑ์ที่มองทั้งราคาและคุณภาพมากขึ้น แทนการพึ่งพาตัวเลขราคาต่ำสุดเป็นหลักตามที่มักถูกพูดถึงในโครงการก่อสร้างหลายประเภท
ประเด็นนี้ใกล้ตัวกว่าที่หลายคนคิด เพราะโครงการรัฐจำนวนมากไม่ได้อยู่ไกลจากชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นถนนหน้าอำเภอ สะพานข้ามแยก อาคารโรงพยาบาล โรงเรียน หรือระบบสาธารณูปโภคในพื้นที่ต่าง ๆ เมื่อโครงการสะดุด คนที่ต้องรับผลก่อนคือประชาชนที่ใช้เส้นทาง ใช้บริการ หรืออยู่ใกล้ไซต์ก่อสร้าง
กติกาเดิมมีปัญหาตรงไหน
ระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐมีเป้าหมายให้ใช้งบประมาณอย่างโปร่งใสและคุ้มค่า แต่ในทางปฏิบัติ งานบางประเภทที่ซับซ้อน หากใช้ราคาเป็นตัวตัดสินมากเกินไป อาจเปิดช่องให้ผู้เสนอราคาดัมพ์ต่ำกว่าต้นทุนจริงเพื่อชนะงานก่อน
เมื่อเริ่มทำสัญญาแล้ว ต้นทุนวัสดุ แรงงาน เครื่องจักร เงินทุนหมุนเวียน หรือความพร้อมหน้างานอาจไม่สอดคล้องกับราคาที่เสนอไว้ ผลที่ตามมาคือโครงการล่าช้า คุณภาพงานต่ำกว่าที่ควร หรือหนักที่สุดคือทิ้งงานกลางทาง
ข้อมูลจากคู่มือการจัดซื้อจัดจ้างตาม พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 ระบุว่า การพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอไม่ได้มีแค่เกณฑ์ราคาต่ำสุดเท่านั้น แต่ยังมีหลักเกณฑ์ “ประสิทธิภาพต่อราคา” หรือ Price Performance และเกณฑ์คุณภาพ สำหรับงานที่ต้องคำนึงถึงเทคนิค เทคโนโลยี คุณสมบัติ หรือประโยชน์ระยะยาวของหน่วยงานรัฐ
นั่นหมายความว่า แนวคิดการใช้ราคาและคุณภาพร่วมกันมีอยู่ในระบบแล้ว แต่โจทย์สำคัญคือการทำให้หน่วยงานใช้เกณฑ์นี้ได้ชัดเจน มั่นใจ และตรวจสอบได้มากขึ้น โดยเฉพาะงานก่อสร้างที่มีผลต่อบริการสาธารณะ
Price Performance คืออะไร
พูดให้เข้าใจง่าย Price Performance คือการให้คะแนนหลายด้าน ไม่ได้ดูแค่ว่าใครเสนอราคาถูกที่สุด แต่ดูว่าข้อเสนอนั้นให้คุณภาพ ความพร้อม และความคุ้มค่าระยะยาวพอหรือไม่
ตัวแปรที่มักถูกนำมาพิจารณา เช่น ราคาที่เสนอ คุณภาพสินค้า มาตรฐานงาน ต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน บริการหลังการขาย หรือคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอ โดยน้ำหนักคะแนนรวมต้องกำหนดให้ชัดเจนก่อนเปิดแข่งขัน
ถ้าใช้กับงานก่อสร้าง ภาพที่เห็นได้ชัดคือหน่วยงานอาจดูเพิ่มว่า ผู้รับเหมามีประสบการณ์กับงานลักษณะเดียวกันหรือไม่ มีเครื่องจักรและทีมงานพอหรือไม่ มีประวัติงานล่าช้า ทิ้งงาน หรือถูกขึ้นบัญชีเป็นผู้ทิ้งงานมาก่อนหรือไม่
จุดเปลี่ยนที่ประชาชนอาจเห็นผล
หากการปรับกฎหมายและแนวปฏิบัติเดินหน้าได้จริง โครงการรัฐในอนาคตอาจไม่ได้แข่งขันกันด้วยตัวเลขต่ำสุดอย่างเดียว แต่ต้องแข่งขันกันที่ความน่าเชื่อถือของการส่งมอบงานด้วย
ผลที่คาดหวังคือโครงการที่เริ่มแล้วมีโอกาสจบมากขึ้น ลดงานค้าง ลดการรื้อแก้ ลดการใช้งบซ้ำ และลดเวลาที่ประชาชนต้องทนกับไซต์งานที่ยืดเยื้อ
กรณีงานสาธารณสุขเคยถูกยกเป็นตัวอย่างของความเสียหายจากงานค้าง โดยรายงานข่าวในปี 2568 ระบุว่า กระทรวงสาธารณสุขพูดถึงการทิ้งงานตั้งแต่ปี 2554 รวม 38 รายการ และมีโครงการบางส่วนที่ยังสร้างไม่เสร็จ ส่งผลต่อบริการประชาชนและงบประมาณจำนวนมาก
สิ่งที่ยังต้องติดตาม
ข้อมูลที่ชัดในตอนนี้คือ รัฐมีทิศทางจะปรับกติกาให้การจัดซื้อจัดจ้างให้ความสำคัญกับคุณภาพและความคุ้มค่ามากขึ้น ตามแนวทางที่ต้นฉบับข่าวระบุไว้
ส่วนรายละเอียดที่ต้องติดตามต่อ คือร่างกฎหมายจะปรับมาตราใดบ้าง เกณฑ์คะแนนคุณภาพจะใช้กับงานประเภทใด ใครเป็นผู้กำหนดน้ำหนักคะแนน และจะมีระบบตรวจสอบอย่างไรไม่ให้เกณฑ์คุณภาพกลายเป็นช่องทางเลือกผู้รับเหมาที่ใกล้ชิดกับหน่วยงาน
อีกประเด็นคือฐานข้อมูลประวัติผู้รับเหมา หากเชื่อมโยงกับระบบขึ้นบัญชีผู้ทิ้งงานและผลการส่งมอบงานเดิมได้จริง จะช่วยให้การคัดกรองก่อนประมูลมีน้ำหนักมากขึ้น ไม่ต้องรอให้โครงการเสียหายก่อนจึงค่อยตามแก้
สำหรับประชาชน เรื่องนี้อาจยังเป็นข่าวกฎหมายที่ดูไกลตัว แต่ผลของมันอยู่บนถนนที่ใช้ทุกวัน อาคารบริการรัฐที่ต้องพึ่งพา และภาษีที่ถูกนำไปใช้กับโครงการสาธารณะทั่วประเทศ
KEY TAKEAWAYS:
- รัฐมีแนวทางปรับกฎหมายจัดซื้อจัดจ้าง เพื่อลดปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงาน
- ประเด็นหลักคือการลดการพึ่งพา “ราคาต่ำสุด” และเพิ่มน้ำหนักด้านคุณภาพ ความพร้อม และประวัติการทำงาน
- Price Performance เป็นแนวทางที่ดูทั้งราคาและประสิทธิภาพ ไม่ใช่ดูราคาถูกเพียงอย่างเดียว
- สิ่งที่ยังต้องติดตามคือรายละเอียดร่างกฎหมาย เกณฑ์คะแนน และกลไกตรวจสอบความโปร่งใส
- หากทำได้จริง ประชาชนอาจเห็นผลผ่านโครงการรัฐที่เสร็จตามแผนมากขึ้นและงานค้างลดลง
แนวหน้าออนไลน์, กรมบัญชีกลาง, ราชกิจจานุเบกษา, กระทรวงสาธารณสุข
อ้างอิง:
https://www.naewna.com/politic/972086
https://www.cgd.go.th/cs/internet/internet/P_FAQs_eGP.html?adv_search=&date_end=&date_start=&keyword=&page=2&page_locale=th_TH&perpage=10
https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/024/13.PDF
โพสท์โดย พีรพัฒน์ พีพี
เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
@เอื้อยหล่า เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เลขวิ่งบน 7 ล่าง 5 พร้อมชุดเลขสองตัว-สามตัว
ทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอน
นอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาป
ไทยตอนบนอากาศเย็นลง ลมแรงต่อเนื่อง ขณะที่ "ภาคใต้" เผชิญฝนถล่มหนักถึงหนักมาก 9 จังหวัดเสี่ยงภัยน้ำท่วมฉับพลัน ช่วงวันที่ 19–22 พ.ย. 69
ปริศนาที่โลกไม่รู้
เปิดรายได้คนไทยไปทำงานญี่ปุ่น เงินเดือนเท่าไร หักค่าที่พักและค่าใช้จ่ายแล้วเหลือกลับบ้านกี่บาท
วิธีรับมือสายปลอมเสียงและวิดีโอคนใกล้ตัวที่โทรมาขอเงิน
“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”




