ใครคือผู้กำหนดราคาทองคำโลกในแต่ละวัน และทำไมราคาถึงขึ้นลงได้ตลอด 24 ชั่วโมง

เวลาเห็นข่าวว่าราคาทองคำวันนี้ขึ้น 500 บาท หรือร่วงแรงในคืนเดียว หลายคนมักสงสัยเรื่องหนึ่ง

ใครเป็นคนกำหนดราคาทองคำกันแน่

มีคนคนหนึ่งนั่งตั้งราคาหรือไม่

หรือมีองค์กรลับระดับโลกคอยควบคุมอยู่เบื้องหลัง

ความจริงแล้วคำตอบน่าสนใจกว่านั้นมาก

ก่อนอื่นต้องเข้าใจก่อนว่า ราคาทองคำโลกไม่ได้ถูกกำหนดโดยคนคนเดียว

ไม่มีมหาเศรษฐีคนไหนตื่นนอนตอนเช้าแล้วประกาศว่า วันนี้ทองคำออนซ์ละเท่านี้

และไม่มีรัฐบาลประเทศใดควบคุมราคาทองคำโลกได้ทั้งหมด

ราคาที่เราเห็นเกิดจากการซื้อขายของผู้คนและองค์กรทั่วโลกพร้อมกัน

ลองนึกภาพตลาดนัดขนาดมหึมาที่เปิดตลอดเวลา

มีทั้งคนอยากซื้อ

คนอยากขาย

กองทุนขนาดใหญ่

ธนาคาร

ธนาคารกลาง

บริษัทเหมืองทองคำ

นักลงทุนรายย่อย

และผู้ผลิตเครื่องประดับ

ทุกคนกำลังส่งคำสั่งซื้อขายเข้ามาพร้อมกัน

ราคาทองคำจึงเกิดจากจุดที่ผู้ซื้อและผู้ขายยอมตกลงกันได้ในขณะนั้น

แล้วทำไมเรามักได้ยินคำว่า ราคาทองคำโลก

ราคาที่สื่อทั่วโลกอ้างถึงส่วนใหญ่คือราคาทองคำสปอต หรือ Spot Gold

ซึ่งสะท้อนมูลค่าทองคำในตลาดโลก ณ เวลานั้น

โดยมักอ้างอิงเป็นดอลลาร์สหรัฐต่อทรอยออนซ์

ตรงนี้หลายคนอาจสงสัยว่า ทรอยออนซ์คืออะไร

ทรอยออนซ์เป็นหน่วยน้ำหนักที่ใช้กับโลหะมีค่า

หนึ่งทรอยออนซ์มีน้ำหนักประมาณ 31.1 กรัม

เวลาข่าวบอกว่าทองคำอยู่ที่ 3,500 ดอลลาร์ต่อออนซ์

หมายถึงราคาทองคำหนักประมาณ 31.1 กรัมในตลาดโลก

แล้วใครมีอิทธิพลต่อราคามากที่สุด

คำตอบคือมีหลายกลุ่ม

ไม่ใช่คนกลุ่มเดียว

หนึ่งในผู้เล่นที่สำคัญที่สุดคือธนาคารกลางของประเทศต่าง ๆ

เพราะหลายประเทศถือทองคำเป็นทุนสำรองระหว่างประเทศ

เมื่อธนาคารกลางซื้อทองคำจำนวนมาก ความต้องการก็เพิ่มขึ้น

และราคามักได้รับแรงหนุนตามไปด้วย

อีกกลุ่มหนึ่งคือกองทุนการลงทุนขนาดใหญ่

บางกองทุนถือทองคำมูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์

การตัดสินใจซื้อหรือขายของพวกเขาสามารถสร้างแรงกระเพื่อมให้ตลาดได้ทันที

แต่สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ ราคาทองไม่ได้ขึ้นอยู่กับทองเพียงอย่างเดียว

มันยังเกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจโลกด้วย

เวลานักลงทุนกังวลเรื่องสงคราม

วิกฤตการเงิน

เงินเฟ้อ

หรือความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ

ผู้คนมักแห่เข้าซื้อทองคำ

เพราะมองว่าเป็นสินทรัพย์ปลอดภัย

ลองนึกถึงช่วงที่เกิดวิกฤตใหญ่ระดับโลก

หลายครั้งตลาดหุ้นอาจร่วงแรง

แต่ทองคำกลับได้รับความสนใจมากขึ้น

เพราะนักลงทุนต้องการย้ายเงินไปอยู่ในสิ่งที่เชื่อว่าปลอดภัยกว่า

อีกปัจจัยที่มีผลมากคือค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ

เนื่องจากทองคำโลกซื้อขายกันเป็นดอลลาร์

เมื่อดอลลาร์แข็งค่า

ทองคำมักเผชิญแรงกดดันบางส่วน

และเมื่อดอลลาร์อ่อนค่า

ทองคำมักได้รับแรงสนับสนุนมากขึ้น

แม้จะไม่เกิดขึ้นทุกครั้ง แต่ทั้งสองมักมีความสัมพันธ์กันอยู่บ่อยครั้ง

แล้วราคาทองคำในไทยทำไมไม่ตรงกับราคาทองโลกเสมอไป

เพราะนอกจากราคาทองคำโลกแล้ว

ยังมีค่าเงินบาทเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

ถ้าราคาทองโลกไม่เปลี่ยนเลย

แต่เงินบาทอ่อนค่าลง

ราคาทองในประเทศไทยก็อาจปรับขึ้นได้

ในทางกลับกัน ถ้าเงินบาทแข็งค่ามาก ราคาทองไทยอาจขึ้นน้อยกว่าทองโลก หรือบางครั้งอาจไม่ขึ้นเลยก็ได้

นี่คือเหตุผลที่บางวันข่าวบอกว่าทองโลกพุ่ง แต่ราคาทองไทยขึ้นไม่มาก

เพราะมีปัจจัยเรื่องอัตราแลกเปลี่ยนเข้ามาเกี่ยวข้องนั่นเอง

ดังนั้นถ้าถามว่า ใครเป็นคนกำหนดราคาทองคำโลก

คำตอบคือ ไม่มีคนคนเดียว

ราคาทองคำเกิดจากการตัดสินใจร่วมกันของผู้ซื้อและผู้ขายทั่วโลก

ตั้งแต่นักลงทุนรายย่อย ธนาคารกลาง กองทุนขนาดใหญ่ บริษัทเหมืองทองคำ ไปจนถึงผู้ผลิตเครื่องประดับ

ทุกคนกำลังส่งสัญญาณผ่านการซื้อและขายอยู่ตลอดเวลา

พูดอีกแบบหนึ่ง ราคาทองคำที่เราเห็นในแต่ละวัน คือผลรวมของความกลัว ความหวัง ความเชื่อมั่น และการตัดสินใจของผู้คนทั้งโลกในขณะนั้นนั่นเอง