มีประเทศไหนบ้างที่เล่นน้ำแบบสงกรานต์ไทยและทำไมหลายประเทศถึงมีประเพณีคล้ายกัน

หลายคนคิดว่าสงกรานต์เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของประเทศไทย

แต่ความจริงแล้ว ถ้าคุณเดินทางในช่วงเดือนเมษายนไปยังหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คุณอาจเปียกน้ำได้เหมือนอยู่ถนนข้าวสารเลยก็ได้

เพราะไทยไม่ใช่ประเทศเดียวที่มีเทศกาลเล่นน้ำต้อนรับปีใหม่

ความจริงแล้วหลายประเทศมีรากวัฒนธรรมร่วมกันมาตั้งแต่โบราณ

และยังคงสืบทอดประเพณีคล้ายสงกรานต์มาจนถึงทุกวันนี้

ประเทศแรกที่ใกล้เคียงไทยมากที่สุดคือประเทศลาว

ที่นั่นมีเทศกาลชื่อว่า ปีใหม่ลาว หรือ บุญปีใหม่

จัดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกับสงกรานต์ไทย

มีการสรงน้ำพระ รดน้ำผู้ใหญ่ และเล่นสาดน้ำตามท้องถนน

บรรยากาศหลายแห่งแทบไม่ต่างจากเชียงใหม่หรือขอนแก่นเลย

ประเทศต่อมาคือเมียนมา

ที่นั่นเรียกเทศกาลนี้ว่า ติงจาน

เป็นหนึ่งในงานใหญ่ที่สุดของประเทศ

ชาวเมียนมาจะออกมาสาดน้ำกันอย่างสนุกสนาน พร้อมกิจกรรมทางศาสนาและการทำบุญต้อนรับปีใหม่

ถัดมาคือกัมพูชา

ซึ่งมีเทศกาลปีใหม่เขมรในช่วงเวลาเดียวกัน

หลายเมืองมีการเล่นน้ำ การละเล่นพื้นบ้าน และกิจกรรมทางวัฒนธรรมคล้ายกับที่คนไทยคุ้นเคย

โดยเฉพาะในพื้นที่ใกล้ชายแดนไทย หลายอย่างแทบแยกกันไม่ออก

อีกประเทศที่หลายคนอาจไม่รู้คืออินเดีย

แม้จะไม่มีสงกรานต์แบบตรงตัว แต่มีเทศกาลที่ชื่อว่า โฮลี

ซึ่งโด่งดังไปทั่วโลก

ผู้คนจะสาดสี ปะแป้ง และเล่นน้ำใส่กันเพื่อเฉลิมฉลอง

แม้ความหมายและที่มาจะแตกต่างจากสงกรานต์ แต่บรรยากาศความสนุกมีความคล้ายกันอย่างน่าประหลาด

เหตุผลที่หลายประเทศในภูมิภาคนี้มีเทศกาลคล้ายกัน ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ

เพราะประเพณีเหล่านี้มีรากมาจากแนวคิดเรื่องปีใหม่ตามสุริยคติของอินเดียโบราณ

คำว่า สงกรานต์ เองก็มีที่มาจากภาษาสันสกฤต

หมายถึงการเคลื่อนย้ายของดวงอาทิตย์เข้าสู่ราศีใหม่

แนวคิดนี้แพร่กระจายเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ผ่านศาสนา วัฒนธรรม และการค้าตั้งแต่หลายร้อยปีก่อน

จากนั้นแต่ละประเทศก็นำมาปรับให้เข้ากับวัฒนธรรมของตัวเอง

สิ่งที่น่าสนใจคือ เดิมทีการสาดน้ำไม่ได้มีไว้เพื่อความสนุกอย่างเดียว

น้ำเป็นสัญลักษณ์ของการชำระล้างสิ่งไม่ดีจากปีเก่า

เป็นการเริ่มต้นใหม่

รวมถึงเป็นการแสดงความเคารพต่อผู้ใหญ่และสิ่งศักดิ์สิทธิ์

การเล่นน้ำอย่างสนุกสนานที่เราเห็นในปัจจุบันค่อย ๆ พัฒนาตามยุคสมัยจนกลายเป็นเทศกาลระดับโลก

ทุกวันนี้สงกรานต์ไทยอาจเป็นเวอร์ชันที่โด่งดังที่สุด

มีนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกเดินทางมาเพื่อสัมผัสบรรยากาศโดยเฉพาะ

แต่ถ้าถามว่ามีประเทศไหนเล่นน้ำแบบสงกรานต์อีกไหม

คำตอบคือมีหลายประเทศมาก

โดยเฉพาะลาว เมียนมา และกัมพูชา ซึ่งมีรากวัฒนธรรมร่วมกันมายาวนาน

ดังนั้นครั้งหน้าถ้าคุณเห็นชาวต่างชาติเล่นน้ำอย่างสนุกสนานในช่วงเมษายน อาจไม่ใช่เพราะพวกเขาเรียนรู้จากไทยเพียงอย่างเดียว

แต่อาจเป็นเพราะบรรพบุรุษของพวกเขาก็ฉลองปีใหม่ด้วยการสาดน้ำมาหลายร้อยปีเหมือนกันนั่นเอง