ทำไมมนุษย์ถึงชอบเสือกเรื่องชาวบ้านทั้งที่หลายครั้งไม่ได้เกี่ยวอะไรกับชีวิตตัวเองเลย

ลองซื่อสัตย์กับตัวเองดูสักนิด

ถ้าคุณกำลังนั่งกินก๋วยเตี๋ยวอยู่ แล้วโต๊ะข้าง ๆ เริ่มพูดว่า

"ฉันจับได้ว่าเขาแอบคุยกับคนอื่น..."

มีโอกาสสูงมากที่หูของคุณจะทำงานดีกว่าปกติทันที

ทั้งที่เมื่อ 10 วินาทีก่อน คุณยังสนใจแค่ลูกชิ้นในชามอยู่เลย

เรื่องตลกคือ มนุษย์แทบทุกคนเป็นแบบนี้

เราเรียกมันว่า เสือก

แต่นักจิตวิทยาเรียกมันว่า ความสนใจข้อมูลทางสังคม

และมันอาจเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ทำให้มนุษย์ครองโลกได้

ย้อนกลับไปหลายหมื่นปีก่อน มนุษย์ไม่ได้อยู่เป็นครอบครัวเดี่ยวแบบทุกวันนี้

เราอยู่กันเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ไม่กี่สิบคน

ในโลกแบบนั้น การรู้ว่าใครทะเลาะกับใคร ใครโกหก ใครไว้ใจได้ หรือใครกำลังแอบทำอะไรบางอย่าง ไม่ใช่เรื่องบันเทิง

แต่มันคือข้อมูลเพื่อความอยู่รอด

ถ้าคุณไม่รู้ว่าใครเป็นคนชอบหักหลัง คุณอาจเป็นคนต่อไปที่โดนหักหลัง

ถ้าคุณไม่รู้ว่าใครกำลังมีปัญหากับใคร คุณอาจเผลอเข้าไปอยู่ผิดฝั่งในความขัดแย้ง

สมองมนุษย์จึงวิวัฒนาการมาให้สนใจเรื่องของคนอื่นอย่างมาก

ถึงขนาดมีงานวิจัยพบว่า คนใช้เวลาส่วนใหญ่ของบทสนทนาในชีวิตประจำวันไปกับการพูดถึงคนอื่น

ไม่ใช่คณิตศาสตร์

ไม่ใช่ดาราศาสตร์

แต่เป็นมนุษย์คนอื่นนี่แหละ

ที่น่าสนใจคือ สมองมักให้ความสำคัญกับข้อมูลที่ผิดปกติเป็นพิเศษ

ถ้ามีคนบอกว่า

"สามีภรรยาคู่นี้รักกันดี"

คุณอาจฟังแล้วผ่านไป

แต่ถ้ามีคนบอกว่า

"สามีภรรยาคู่นี้มีเรื่องบางอย่างแปลก ๆ"

จู่ ๆ สมองก็อยากรู้รายละเอียดขึ้นมาทันที

เพราะสมองถูกออกแบบมาให้สนใจสิ่งผิดปกติ ความขัดแย้ง และเรื่องที่อาจมีผลต่อสถานะทางสังคม

นี่คือเหตุผลที่ข่าวดราม่า ข่าวเลิกกัน ข่าวนอกใจ หรือข่าวทะเลาะกัน มักได้รับความสนใจมากกว่าข่าวที่ทุกอย่างปกติ

อีกเหตุผลหนึ่งคือ มนุษย์เรียนรู้ผ่านชีวิตคนอื่น

เวลาเราอ่านเรื่องคนโดนโกง

เราไม่ได้กำลังเสือกอย่างเดียว

เรากำลังเก็บข้อมูลว่าถ้าเจอสถานการณ์แบบนั้นควรระวังอะไร

เวลาเราฟังเรื่องหย่าร้าง

เรากำลังเปรียบเทียบกับความสัมพันธ์ของตัวเอง

เวลาเราดูดราม่าในที่ทำงาน

เรากำลังเรียนรู้กฎทางสังคมแบบไม่รู้ตัว

ปัญหาคือ สมองไม่ได้แยกเสมอไปว่าเรื่องไหนมีประโยชน์จริง และเรื่องไหนเป็นแค่ความบันเทิง

นี่จึงเป็นเหตุผลที่บางครั้งเราพบว่าตัวเองกำลังอ่านคอมเมนต์ดราม่าของคนแปลกหน้า 400 ความเห็น ทั้งที่เข้ามาดูแค่ 2 นาที

แล้วผ่านไป 1 ชั่วโมงโดยไม่รู้ตัว

โซเชียลมีเดียยิ่งทำให้เรื่องนี้รุนแรงขึ้น

เพราะอัลกอริทึมรู้ดีว่า ไม่มีอะไรดึงความสนใจมนุษย์ได้ดีเท่ามนุษย์ด้วยกันเอง

เรื่องการเมือง

เรื่องความรัก

เรื่องทะเลาะกัน

เรื่องคนดัง

เรื่องแฉกัน

ทั้งหมดนี้คือเชื้อเพลิงชั้นดีของสมองมนุษย์

ดังนั้นถ้าคุณเคยแอบฟังโต๊ะข้าง ๆ

เคยอ่านดราม่ายาว 200 คอมเมนต์

หรือเคยกดดูข่าวคนดังเลิกกันทั้งที่ไม่เคยฟังเพลงเขาเลยสักเพลง

คุณไม่ได้แปลก

คุณแค่กำลังใช้สมองแบบเดียวกับที่บรรพบุรุษมนุษย์ใช้มาเป็นแสนปี

เพียงแต่สมัยก่อนการเสือกช่วยให้รอดชีวิต

ส่วนทุกวันนี้ การเสือกอาจทำให้เรารู้เรื่องคนแปลกหน้ามากกว่ารู้เรื่องตัวเองก็เท่านั้นเอง