ถ้าเรากำจัดยุงจนหมดโลกได้จริงจะเกิดอะไรขึ้นและมนุษย์ควรทำแบบนั้นหรือไม่

ถ้าคุณถามมนุษย์ทั้งโลกว่า มีสัตว์ชนิดไหนที่อยากให้หายไปมากที่สุด ยุงน่าจะติดอันดับต้น ๆ แบบไม่ต้องลุ้น

มันกัดเรา ดูดเลือดเรา ทำให้คันตอนกลางคืน และที่สำคัญคือเป็นพาหะนำโรคร้ายหลายชนิด

ทั้งมาลาเรีย ไข้เลือดออก ไข้เหลือง ไวรัสซิกา และโรคอื่นอีกมากมาย

ในแต่ละปี ยุงมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตของมนุษย์นับแสนคน

จนหลายคนอดคิดไม่ได้ว่า ถ้ากำจัดยุงให้หมดโลกไปเลยจะดีกว่าไหม

คำตอบที่น่าสนใจคือ อาจดีกว่าที่คิด... และอาจไม่กระทบโลกอย่างที่หลายคนกลัวด้วย

ก่อนอื่นต้องรู้ก่อนว่า บนโลกมียุงมากกว่า 3,500 สายพันธุ์

แต่มีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่กัดคนและแพร่โรคร้าย

ยุงส่วนใหญ่ไม่เคยยุ่งกับมนุษย์เลยตลอดชีวิต

ถ้าถามในทางเทคนิค ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์เริ่มมีเครื่องมือที่อาจทำให้การกำจัดยุงบางสายพันธุ์เป็นไปได้จริง

โดยเฉพาะเทคโนโลยีตัดต่อพันธุกรรมที่สามารถทำให้ประชากรยุงลดลงอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่รุ่น

แต่คำถามสำคัญกว่าคือ ถ้ายุงหายไปจริง โลกจะพังไหม

หลายคนอาจคิดว่าห่วงโซ่อาหารจะล่มสลายทันที

แต่ความจริงอาจไม่รุนแรงขนาดนั้น

นักนิเวศวิทยาหลายคนมองว่า ยุงไม่ได้เป็นสัตว์ที่ไม่มีใครทดแทนได้

ปลาหลายชนิดกินยุงก็จริง

นก ค้างคาว แมงมุม กบ และแมลงอีกจำนวนมากก็กินยุงเช่นกัน

แต่สัตว์เหล่านี้ไม่ได้พึ่งยุงเพียงอย่างเดียว

พวกมันสามารถเปลี่ยนไปกินแมลงชนิดอื่นได้

ในหลายพื้นที่ของโลก ปริมาณชีวมวลของแมลงอื่นมีมากกว่ายุงหลายเท่าอยู่แล้ว

ดังนั้นหากยุงหายไป ระบบนิเวศอาจปรับตัวได้โดยไม่ได้เกิดหายนะระดับโลก

อย่างไรก็ตาม ยังมีผลกระทบบางอย่างที่ต้องคิด

ยุงบางชนิดช่วยผสมเกสรพืช

แม้ว่าจะไม่สำคัญเท่าผึ้งหรือผีเสื้อ แต่ก็มีพืชบางกลุ่มที่ได้รับประโยชน์จากพวกมัน

การหายไปของยุงอาจทำให้ระบบนิเวศบางพื้นที่เปลี่ยนแปลงไป

แต่จากข้อมูลปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์จำนวนมากเชื่อว่าผลกระทบโดยรวมอาจอยู่ในระดับที่ธรรมชาติปรับตัวได้

ส่วนสิ่งที่มนุษย์จะได้กลับมานั้นมหาศาลมาก

ลองจินตนาการว่าโรคมาลาเรียหายไปจากโลก

ไข้เลือดออกแทบไม่เหลือ

โรงพยาบาลในประเทศเขตร้อนมีภาระลดลง

เด็กหลายแสนคนที่เคยเสียชีวิตจากโรคที่ยุงนำมาอาจรอดชีวิต

นักวิจัยบางคนถึงกับบอกว่า ถ้าต้องเลือกสัตว์สักกลุ่มหนึ่งออกจากโลก ยุงพาหะโรคอาจเป็นตัวเลือกที่สร้างประโยชน์สุทธิกับมนุษย์มากที่สุด

แต่เรื่องก็ไม่ได้ง่ายขนาดนั้น

เพราะการกำจัดสัตว์ทั้งสายพันธุ์เป็นการตัดสินใจครั้งใหญ่

ไม่มีใครสามารถทดลองกับโลกจริงแล้วกดย้อนกลับได้

ถ้ามีผลข้างเคียงที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นในอีก 50 หรือ 100 ปีข้างหน้า เราอาจแก้ไขไม่ได้อีกเลย

นี่จึงเป็นเหตุผลที่นักวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่ไม่ได้พยายามกำจัดยุงทั้งหมด

แต่กำลังมุ่งเป้าไปที่ยุงไม่กี่สายพันธุ์ที่เป็นต้นเหตุของโรคร้ายโดยตรง

เพราะจากยุงกว่า 3,500 สายพันธุ์ มีเพียงไม่กี่สิบสายพันธุ์เท่านั้นที่สร้างปัญหากับมนุษย์อย่างรุนแรง

และนี่อาจเป็นทางออกที่สมดุลที่สุด

ไม่ใช่การล้างบางยุงทั้งโลก แต่เป็นการลดจำนวนยุงที่คร่าชีวิตคนจำนวนมหาศาลในแต่ละปี

ดังนั้นถ้าวันหนึ่งยุงพาหะโรคหายไปจริง โลกอาจไม่ได้พังทลายอย่างที่หนังภัยพิบัติชอบเล่า

ตรงกันข้าม มนุษย์หลายล้านคนอาจมีชีวิตที่ปลอดภัยขึ้นอย่างมหาศาล

และสัตว์ที่คนเกลียดที่สุดบนโลก อาจกลายเป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตกลุ่มแรกที่มนุษย์เลือกแก้ไขวิวัฒนาการของมันด้วยเทคโนโลยีของตัวเองก็ได้