ปัจจุบันมียารักษามะเร็งแล้วหรือยัง ทำไมเรายังได้ยินข่าวคนเสียชีวิตจากมะเร็งอยู่เสมอ

ถ้าถามคำถามนี้กับคนทั่วไป เรามักได้ยินคำตอบสองแบบที่อยู่คนละสุดขั้ว

บางคนบอกว่า มียารักษามะเร็งแล้ว แต่บริษัทยาซ่อนไว้

บางคนบอกว่า มะเร็งยังรักษาไม่ได้เลย

ความจริงแล้วทั้งสองคำตอบไม่ตรงกับข้อเท็จจริงทั้งหมด

และสาเหตุที่หลายคนสับสน ก็เพราะคำว่า มะเร็ง ไม่ได้หมายถึงโรคเพียงโรคเดียว

ก่อนอื่นต้องเข้าใจเรื่องสำคัญที่สุดก่อน

เวลาหมอบอกว่าคนคนหนึ่งเป็นมะเร็ง

มันไม่ได้เหมือนเวลาหมอบอกว่าเป็นไข้หวัด

เพราะไข้หวัดมีสาเหตุใกล้เคียงกัน

แต่คำว่า มะเร็ง เป็นชื่อรวมของโรคมากกว่า 200 ชนิด

มะเร็งปอด

มะเร็งตับ

มะเร็งเต้านม

มะเร็งลำไส้

มะเร็งเม็ดเลือดขาว

ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นมะเร็งเหมือนกัน แต่มีพฤติกรรมต่างกันมาก

ลองนึกภาพว่ามีคนถามว่า มียาฆ่าสัตว์หรือยัง

คำถามนี้ตอบยาก เพราะยาฆ่ามดไม่ได้ฆ่าช้าง

ยาฆ่าปลวกไม่ได้ฆ่าฉลาม

ในโลกของมะเร็งก็คล้ายกัน

ยาที่ได้ผลกับมะเร็งชนิดหนึ่ง อาจไม่ได้ผลกับอีกชนิดเลย

นี่คือเหตุผลที่จนถึงวันนี้ เรายังไม่มียาวิเศษเพียงเม็ดเดียวที่รักษามะเร็งทุกชนิดได้

แล้วปัจจุบันรักษามะเร็งด้วยอะไรบ้าง

หลายคนคุ้นกับคำว่า คีโม หรือเคมีบำบัด

เพราะเป็นวิธีรักษาที่ใช้มานานหลายสิบปี

หลักการคือการใช้ยาทำลายเซลล์ที่แบ่งตัวเร็ว

ปัญหาคือเซลล์ปกติบางส่วนในร่างกายก็แบ่งตัวเร็วเช่นกัน

จึงเกิดผลข้างเคียงอย่างผมร่วง คลื่นไส้ หรืออ่อนเพลีย

แต่ในช่วง 10-20 ปีที่ผ่านมา วงการแพทย์เปลี่ยนไปมาก

นักวิทยาศาสตร์เริ่มเข้าใจว่ามะเร็งแต่ละชนิดมีจุดอ่อนทางชีววิทยาแตกต่างกัน

จึงเกิดสิ่งที่เรียกว่า ยามุ่งเป้า หรือ Targeted Therapy

แทนที่จะยิงทุกอย่างเหมือนระเบิด

ยากลุ่มนี้พยายามล็อกเป้าไปที่จุดอ่อนเฉพาะของเซลล์มะเร็ง

ทำให้ผู้ป่วยบางกลุ่มตอบสนองต่อการรักษาได้ดีมาก

จากนั้นก็เกิดเทคโนโลยีที่น่าตื่นเต้นยิ่งกว่าเดิม

นั่นคือ Immunotherapy หรือภูมิคุ้มกันบำบัด

วิธีนี้ไม่ได้โจมตีมะเร็งโดยตรง

แต่ช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกลับมามองเห็นเซลล์มะเร็งอีกครั้ง

เปรียบเหมือนตำรวจที่ตามหาอาชญากรมานาน

แต่คนร้ายมีผ้าคลุมล่องหน

ยากลุ่มนี้ช่วยดึงผ้าคลุมออก

ทำให้ภูมิคุ้มกันกลับมาจัดการผู้ร้ายได้

แล้วมันได้ผลจริงไหม

ในผู้ป่วยบางราย ผลลัพธ์ดีจนวงการแพทย์เองยังตกใจ

มีผู้ป่วยมะเร็งระยะลุกลามจำนวนหนึ่งที่เคยถูกคาดการณ์ว่าจะมีชีวิตอยู่ได้อีกไม่นาน

แต่กลับมีชีวิตต่อได้อีกหลายปี

บางรายสามารถกลับไปใช้ชีวิตเกือบปกติได้

แม้จะยังไม่ใช่ทุกคน แต่ก็ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งใหญ่

แล้วคำถามที่หลายคนอยากรู้ที่สุดคือ มีคนหายจากมะเร็งจริงไหม

คำตอบคือ มี และมีจำนวนมากด้วย

มะเร็งบางชนิดหากตรวจพบเร็ว มีอัตราการรักษาหายสูงมาก

เช่น มะเร็งไทรอยด์บางชนิด

มะเร็งอัณฑะ

มะเร็งเต้านมระยะเริ่มต้น

หรือมะเร็งลำไส้ที่พบก่อนลุกลาม

ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถมีชีวิตยืนยาวจนแทบไม่ต่างจากคนทั่วไป

แล้วทำไมเรายังเห็นคนเสียชีวิตจากมะเร็งอยู่ทุกวัน

นี่คือจุดที่หลายคนมักไม่เข้าใจ

ปัญหาใหญ่ที่สุดของมะเร็งไม่ใช่การไม่มียา

แต่คือการตรวจพบช้าเกินไป

มะเร็งหลายชนิดแทบไม่มีอาการในระยะแรก

กว่าจะรู้ตัว บางครั้งก็ลุกลามไปอวัยวะอื่นแล้ว

อีกปัญหาหนึ่งคือ มะเร็งฉลาดกว่าที่เราคิด

เซลล์มะเร็งมีการกลายพันธุ์ตลอดเวลา

เหมือนศัตรูที่เรียนรู้วิธีหลบอาวุธใหม่อยู่เรื่อย ๆ

ยาที่เคยได้ผลวันนี้ อาจได้ผลน้อยลงในอนาคต

นี่คือเหตุผลที่นักวิจัยทั่วโลกยังต้องพัฒนายาใหม่อยู่ตลอดเวลา

ปัจจุบันวงการแพทย์จึงเริ่มเปลี่ยนวิธีคิด

จากเดิมที่ถามว่า จะรักษามะเร็งได้หรือไม่

มาเป็นคำถามว่า จะตรวจพบมันให้เร็วพอได้อย่างไร

เพราะยิ่งพบเร็ว โอกาสรักษาหายก็ยิ่งสูง

ดังนั้นถ้าถามว่า ปัจจุบันมียารักษามะเร็งแล้วหรือยัง

คำตอบคือ มีแล้วสำหรับมะเร็งหลายชนิด

มีทั้งคีโม ยามุ่งเป้า ภูมิคุ้มกันบำบัด และเทคโนโลยีใหม่อีกจำนวนมาก

แต่ยังไม่มียาตัวเดียวที่รักษามะเร็งทุกชนิดบนโลกได้ทั้งหมด

และสิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ ทุกวันนี้คำถามสำคัญของวงการแพทย์ไม่ใช่ จะรักษามะเร็งได้หรือไม่

แต่เป็น จะตรวจพบมันให้เร็วพอก่อนที่มันจะสายเกินไปได้อย่างไร ต่างหาก