รู้จัก “เคปเวิร์ด” ทีมบอลจากหมู่เกาะที่กล้าสู้กับราชันฟุตบอลสเปนใน “บอลโลก2026”

หลังผลการยันเสมอ 0-0 กับทีมเต็งแชมป์ฟุตบอลโลกจากยุโรปอย่าง “สเปน” คำถามในหัวแฟนบอลต่างผุดขึ้นมาถึงชื่อทีม “เคปเวิร์ด” ที่ไม่คุ้นหูขึ้นมาทันควัน ว่าคือประเทศอะไร และมีดีอย่างไรถึงคว้าแต้มแรกในการมาแข่งขันครั้งแรกในฟุตบอลโลกรอบสุดท้ายได้

เคปเวิร์ด หรือชื่อทางการคือ สาธารณรัฐกาบูเวร์ดี เป็นประเทศหมู่เกาะที่ตั้งอยู่กลางมหาสมุทรแอตแลนติก ห่างจากชายฝั่งตะวันตกของทวีปแอฟริกาประมาณ 570 กิโลเมตร ตรงกับแนวชายฝั่งประเทศเซเนกัล ประเทศนี้ประกอบด้วยเกาะหลัก 10 เกาะ และเกาะเล็กอีก 5 เกาะ รวมพื้นที่ทั้งหมดราว 4,033 ตารางกิโลเมตร เมืองหลวงชื่อไปรอา ตั้งอยู่บนเกาะซันติอากู ซึ่งเป็นเกาะใหญ่ที่สุดและมีประชากรมากสุดของประเทศ

ประวัติศาสตร์ของกาบูเวร์ดีเริ่มจากความว่างเปล่า เพราะก่อนที่นักเดินเรือชาวโปรตุเกสจะมาพบในช่วงปี 1456 หมู่เกาะนี้ไม่มีคนอาศัยอยู่เลย หลังจากนั้นโปรตุเกสใช้พื้นที่นี้เป็นจุดแวะพักเรือและศูนย์กลางค้าทาสระหว่างแอฟริกา ยุโรป และอเมริกา ความเป็นอาณานิคมดำเนินยาวนานกว่า 500 ปี จนกระทั่งวันที่ 5 กรกฎาคม 1975 กาบูเวร์ดีได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์ นำโดยพรรค PAIGC และผู้นำอย่าง อมิลการ์ กาบรัล ที่แม้จะถูกลอบสังหารก่อนเห็นวันประกาศอิสรภาพ แต่ชื่อของผู้นำท่านนี้ยังถูกยกย่องเป็นบิดาของชาติอยู่จนทุกวันนี้

จุดเด่นของกาบูเวร์ดีที่คนทั่วโลกรู้จักคือดนตรีและวัฒนธรรม แนวเพลงมอร์นา ที่อ่อนหวาน เศร้าลึก ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยยูเนสโก เสียงของ เซซาริอา เอโวรา นักร้องเท้าเปล่าผู้โด่งดัง ทำให้คนนอกเกาะรู้จักประเทศนี้มากขึ้น นอกจากนี้ธรรมชาติของที่นี่ก็สวยแปลกตา มีทั้งภูเขาไฟที่ยังคุกรุ่นบนเกาะโฟกู ชายหาดทรายขาวบนเกาะซัลและโบอาวิชตา และลมทะเลที่แรงจนกลายเป็นสวรรค์ของกีฬาวินด์เซิร์ฟ นักท่องเที่ยวสายผจญภัยจึงแวะเวียนมาตลอดทั้งปี ส่วนภาษาราชการใช้ภาษาโปรตุเกส แต่ในชีวิตประจำวันผู้คนพูดภาษาครีโอลกาบูเวร์ดีกันเป็นหลัก

พูดถึงฟุตบอล กาบูเวร์ดีเป็นหนึ่งในเรื่องราวน่ารักของวงการลูกหนังแอฟริกา ฉายาของทีมชาติคือ Tubarões Azuis หรือฉลามสีน้ำเงิน ด้วยประชากรทั้งประเทศเพียงประมาณ 5.9 แสนคน ทำให้ทุกครั้งที่ทีมชุดนี้ลงสนามในรายการใหญ่ ถือเป็นเรื่องน่าทึ่งมาก เคยเกือบสร้างประวัติศาสตร์ตอนเจอกับทีมชาติสเปนในเกมอุ่นเครื่องปี 2013 ที่สเปนกำลังอยู่ในยุคทอง เป็นแชมป์โลกและแชมป์ยุโรป แต่กาบูเวร์ดีสู้ได้สนุกก่อนพ่ายไป 0-1 แบบมีลุ้น ทำให้สื่อยกย่องว่าทีมจากหมู่เกาะเล็กๆ กล้าสู้กับราชันฟุตบอลสเปนแบบไม่เกรงกลัว

สำหรับฟุตบอลโลก กาบูเวร์ดียังไม่เคยผ่านเข้าไปเล่นรอบสุดท้ายมาก่อน เคยใกล้เคียงที่สุดคือรอบคัดเลือกฟุตบอลโลก 2014 ที่เข้าถึงรอบแบ่งกลุ่มรอบสุดท้ายของโซนแอฟริกา ชนะตูนิเซียได้ทั้งเหย้าและเยือน แต่สุดท้ายโดนปรับแพ้เพราะส่งผู้เล่นติดโทษแบนลงสนาม เลยชวดโอกาสเข้ารอบเพลย์ออฟไปอย่างน่าเสียดาย ส่วนในแอฟริกาคัพออฟเนชันส์ ผลงานดีขึ้นเรื่อยๆ เข้ารอบสุดท้ายครั้งแรกปี 2013 และไปถึงรอบ 8 ทีมทันที จากนั้นก็เข้ารอบได้อีกในปี 2015, 2021 และ 2023 โดยปี 2023 เข้ารอบ 8 ทีมอีกครั้ง ชนะทีมใหญ่ทั้งกานาและโมซัมบิกในรอบแบ่งกลุ่ม

ลีกฟุตบอลอาชีพในประเทศชื่อ Campeonato Nacional de Cabo Verde เป็นระบบที่ค่อนข้างพิเศษ เพราะประเทศเป็นหมู่เกาะ แต่ละเกาะจะมีลีกของตัวเองก่อน แชมป์ของแต่ละลีกภูมิภาคจะมาเจอกันในรอบประเทศช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคมของทุกปี ทีมที่คว้าแชมป์บ่อยสุดคือ CS Mindelense จากเกาะเซาวินเซนเต ได้แชมป์ประเทศไปแล้ว 13 สมัย รองลงมาเป็น Sporting Clube da Praia จากเมืองหลวง สโมสรส่วนใหญ่ยังเป็นกึ่งอาชีพ นักเตะหลายคนมีงานอื่นทำควบคู่กันไป สนามที่ใช้แข่งมักเป็นสนามกลางของแต่ละเกาะ ความจุไม่ใหญ่มาก แต่บรรยากาศแฟนบอลคึกคักทุกครั้ง เพราะฟุตบอลคือกีฬาอันดับหนึ่งของชาวกาบูเวร์ดี

อันดับฟีฟ่าล่าสุดของทีมชาติชายกาบูเวร์ดี ณ เดือนมิถุนายน 2026 อยู่ที่อันดับ 65 ของโลก และอันดับ 12 ของทวีปแอฟริกา เคยขึ้นไปสูงสุดอันดับ 27 ของโลกเมื่อปี 2014 ช่วงที่ผลงานในแอฟริกาคัพกำลังร้อนแรง ถือว่าเกินตัวมากเมื่อเทียบกับขนาดประเทศและทรัพยากร

นักเตะชื่อดังของกาบูเวร์ดีในปัจจุบัน ส่วนใหญ่ค้าแข้งอยู่ในยุโรป เพราะมีความเชื่อมโยงกับโปรตุเกสค่อนข้างมาก ชื่อที่คอลูกหนังคุ้นหูที่สุดคงเป็น ไรอัน เมนเดส ปีกกัปตันทีมชาติ ปัจจุบันเล่นให้ ฟาติห์ คารากุมรุก ในตุรกี เคยอยู่กับลีลล์และน็อตติงแฮม ฟอเรสต์ มาก่อน จุดเด่นคือความเร็วและประสบการณ์ ยิงให้ทีมชาติไปแล้วเกิน 15 ประตู

อีกคนคือ โจวานี กาบรัล กองหน้าวัย 27 ปี ที่เล่นให้ ลาส พัลมาส ในลาลีกาสเปน ยืมตัวมาจาก สปอร์ติง ลิสบอน เคยเป็นดาวรุ่งพุ่งแรงของโปรตุเกส มีจุดขายเรื่องการลากเลื้อยและจบสกอร์คม

ในตำแหน่งกองหลังมี โลแกน คอสตา เซนเตอร์แบ็กร่างยักษ์ สูง 190 ซม. ตอนนี้เป็นตัวหลักของ บียาร์เรอัล ในลาลีกา อายุเพียง 25 ปี แต่เป็นกำลังหลักของทีมชาติไปแล้ว เล่นลูกกลางอากาศดีมาก

ตำแหน่งผู้รักษาประตูมี โวซินญา นายทวารจอมเก๋าวัย 39 ปี เฝ้าเสาให้ AS Trencin ในสโลวาเกีย ติดทีมชาติเกิน 80 นัด เป็นเหมือนพี่ใหญ่ในห้องแต่งตัว

ฝั่งลีกเอิงฝรั่งเศสมี เควิน ปินา กองกลางตัวรับของ คราสโนดาร์ ในรัสเซีย แต่เคยเล่นให้ลีลล์ และ ดาริล เตเซรา แบ็กขวาจาก แอฟซี วิเทสส์

ส่วนนักเตะที่ไปค้าแข้งฝั่งอเมริกามี การ์รี โรดีเกส ปีกประสบการณ์สูง เล่นให้ อลันยาสปอร์ ในตุรกี แต่เคยไปเล่นกับ อัล อิตติฮัด ในซาอุฯ และมีช่วงสั้นๆ กับ FC Dallas ในเมเจอร์ลีกซอกเกอร์ สหรัฐอเมริกา

ที่น่าสนใจคือ นักเตะกาบูเวร์ดีหลายคนเกิดและโตในยุโรป โดยเฉพาะโปรตุเกส เนเธอร์แลนด์ และฝรั่งเศส แต่เลือกเล่นให้บ้านเกิดของพ่อแม่ ทำให้ทีมชาติชุดนี้มีส่วนผสมของวินัยแบบยุโรปกับสไตล์การเล่นสนุกแบบแอฟริกา นักเตะรุ่นใหม่ที่กำลังขึ้นมาก็มี วานเกลิสต้า กองหน้าดาวรุ่งวัย 20 ปี ของ เอฟซี ปอร์โต้ ชุด B ที่ถูกจับตามองว่าจะเป็นอนาคตของทีม

จากประเทศหมู่เกาะเล็กๆที่ใช้ฟุตบอลสร้างชื่อให้โลกจำ จากหมู่เกาะที่คนไม่ค่อยรู้จัก กลายเป็นทีมที่ชาติใหญ่ประมาทไม่ได้ และยังทำให้คอบอลทั่วโลกรู้จักประเทศกลางทะเลใหญ่นี้เพิ่มขึ้นเป็นเท่าทวีคูณ