ลองเยียร์เบียน เมืองอาร์กติกที่พระอาทิตย์ไม่ตกนาน 4 เดือน

ลองเยียร์เบียน เมืองเล็กบนหมู่เกาะสฟาลบาร์ดของนอร์เวย์ มีช่วงเวลาหนึ่งของปีที่คนแทบลืมคำว่า “กลางคืน” เพราะดวงอาทิตย์ไม่ตกดินติดต่อกันนานหลายเดือน

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า พระอาทิตย์เที่ยงคืน หรือ Midnight Sun เกิดขึ้นในพื้นที่ใกล้ขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ โดยเฉพาะบริเวณเหนือเส้นอาร์กติกเซอร์เคิล

ใน Longyearbyen เมืองหลักของหมู่เกาะ Svalbard พระอาทิตย์จะไม่ลับขอบฟ้าประมาณวันที่ 19 เมษายน ถึง 23 สิงหาคม ของทุกปี หมายความว่าไม่ว่าจะเป็นเที่ยงวัน หกโมงเย็น หรือเที่ยงคืน ท้องฟ้าก็ยังมีแสงให้เห็นอยู่ตลอด

สิ่งที่ทำให้หลายคนสนใจเมืองนี้ ไม่ใช่แค่ความสวยแปลกตา แต่คือความรู้สึกของการใช้ชีวิตในโลกที่เวลาธรรมชาติไม่เหมือนเดิม คนที่ไปเยือนครั้งแรกอาจรู้สึกว่า “ยังไม่ดึก” ทั้งที่นาฬิกาบอกว่าเลยเที่ยงคืนไปแล้ว

สาเหตุไม่ได้มาจากโลกเข้าใกล้ดวงอาทิตย์มากขึ้น แต่เกิดจาก แกนโลกเอียง เมื่อซีกโลกเหนือเข้าสู่ฤดูร้อน พื้นที่ใกล้ขั้วโลกเหนือจะหันเข้าหาดวงอาทิตย์เป็นเวลานาน ทำให้ดวงอาทิตย์วนอยู่เหนือขอบฟ้าและไม่ตกดินเหมือนพื้นที่ทั่วไป

นี่คือเหตุผลที่เมืองในเขตอาร์กติกมีฤดูกาลของแสงที่ชัดมาก ช่วงหนึ่งของปีสว่างแทบ 24 ชั่วโมง ส่วนอีกช่วงหนึ่งกลับมืดนานผิดปกติ

สำหรับนักท่องเที่ยว พระอาทิตย์เที่ยงคืนเป็นประสบการณ์ที่หาไม่ได้ง่าย ๆ เพราะสามารถเดินเล่น ถ่ายภาพ หรือชมภูเขา ฟยอร์ด และบ้านเรือนสีสดของลองเยียร์เบียนได้แม้เป็นเวลาดึก แสงในช่วงนี้มักไม่แข็งเหมือนแดดเที่ยงวัน แต่เป็นแสงนวลยาว ๆ ที่ทำให้บรรยากาศดูเหนือจริง

แต่ความสว่างตลอดวันก็มีอีกด้านหนึ่ง ร่างกายมนุษย์คุ้นเคยกับจังหวะสว่างและมืด เมื่อแสงยังอยู่ในช่วงเวลาที่ควรนอน บางคนจึงหลับยาก ตื่นผิดเวลา หรือรู้สึกสับสนกับตารางชีวิต

คนท้องถิ่นและนักเดินทางจำนวนมากจึงต้องใช้วิธีง่าย ๆ เช่น ติดม่านทึบแสง ใช้หน้ากากปิดตา ลดแสงในห้องก่อนนอน และพยายามยึดเวลานอนตามนาฬิกา ไม่ใช่ตามความสว่างของท้องฟ้า

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ Longyearbyen ไม่ได้มีแค่ฤดูที่สว่างตลอดวัน เมื่อเข้าสู่ฤดูหนาว พื้นที่นี้จะเจอกับปรากฏการณ์ตรงข้าม คือ Polar Night หรือคืนขั้วโลก ซึ่งเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์ไม่ขึ้นเหนือขอบฟ้าเป็นเวลานาน

ความพิเศษของเมืองนี้จึงอยู่ที่ความสุดขั้วของธรรมชาติ ฤดูหนึ่งสว่างแทบทั้งวัน อีกฤดูหนึ่งมืดยาวนาน เมืองเล็ก ๆ กลางอาร์กติกแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นแค่จุดหมายปลายทางสวย ๆ แต่เป็นสถานที่ที่ทำให้เราเห็นชัดว่าโลกหมุน เอียง และเปลี่ยนฤดูกาลอย่างมีผลต่อชีวิตจริงแค่ไหน

ถ้าจะไปสัมผัสพระอาทิตย์เที่ยงคืนที่ลองเยียร์เบียน ช่วงปลายเมษายนถึงปลายสิงหาคมคือเวลาที่ควรดูเป็นพิเศษ แต่ควรเตรียมตัวเรื่องการนอน เสื้อผ้ากันหนาว และแผนเที่ยวกลางแจ้งให้ดี เพราะแม้ท้องฟ้าจะสว่างนาน อากาศของอาร์กติกก็ยังเปลี่ยนได้เร็ว