ขึ้นสวรรค์และลงนรกของแต่ละศาสนา

แนวคิดเรื่อง "

สวรรค์" และ "นรก" เป็นรากฐานสำคัญของหลายศาสนาทั่วโลก เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการสอนศีลธรรม ความดี ความชั่ว และอธิบายถึงชีวิตหลังความตาย แต่ละศาสนามีมุมมองและรายละเอียดที่น่าสนใจแตกต่างกันไป ดังนี้ครับ

ศาสนาพุทธ และ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

สองศาสนานี้มีพื้นฐานความเชื่อร่วมกันในเรื่อง "การเวียนว่ายตายเกิด" (สังสารวัฏ) และ "กฎแห่งกรรม" สวรรค์และนรกจึงไม่ใช่สถานที่สถิตชั่วนิรันดร์ แต่เป็นเพียง "ที่พักชั่วคราว" ตามกำลังบุญและบาป

ศาสนาพุทธ

• การขึ้นสวรรค์: เกิดจากกุศลกรรม (ทำความดี รักษาศีล เจริญภาวนา) สวรรค์มี 6 ชั้น (ฉกามาพจรสวรรค์) สูงขึ้นไปเป็นรูปพรหม 16 ชั้น และอรูปพรหม 4 ชั้น เสวยสุขด้วยทิพยสมบัติจนกว่าจะหมดบุญแล้วต้องลงมาเกิดใหม่

• การลงนรก: เกิดจากอกุศลกรรม (ทำบาปหนัก เข่นฆ่า คดโกง) นรกหลักๆ มี 8 ขุมใหญ่ (มหานรก) เช่น สัญชีพนรก (นรกที่ตายแล้วฟื้นมาถูกทรมานใหม่) ไปจนถึงขุมที่ลึกและทรมานที่สุดคือ อเวจีนรก เมื่อชดใช้กรรมหมดแล้วก็สามารถไปเกิดในภพภูมิที่ดีขึ้นได้

• เป้าหมายสูงสุด: ไม่ใช่สวรรค์ แต่คือ "พระนิพพาน" ซึ่งเป็นการหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิดโดยสิ้นเชิง

ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

• การขึ้นสวรรค์ (สวรระ): เป็นดินแดนแห่งความสุขที่มีพระอินทร์เป็นผู้ปกครอง เต็มไปด้วยความรื่นรมย์ แต่อยู่ได้จำกัดด้วยเวลาตามบุญกุศลที่ทำมา

• การลงนรก (นรกภูมิ): มีพระยม (ยมราช) เป็นผู้พิพากษาและปกครอง มีขุมนรกต่างๆ ตามลักษณะความผิดเพื่อลงทัณฑ์วิญญาณ

• เป้าหมายสูงสุด: เรียกว่า "โมกษะ" คือการที่วิญญาณย่อย (อาตมัน) หลอมรวมเข้ากับวิญญาณสูงสุดของจักรวาล (ปรมาตมัน) ไม่ต้องกลับมาเกิดอีก

ศาสนาคริสต์

แนวคิดของคริสตศาสนาเน้นเรื่อง "ความเชื่อศรัทธาในพระเจ้า" และ "พระคุณ (Grace)" โดยชีวิตหลังความตายจะเป็นการพิพากษาครั้งเดียวเพื่อไปสู่ดินแดนนิรันดร์

• การขึ้นสวรรค์ (Heaven): ดินแดนบรมสุขที่ได้อยู่ร่วมกับพระเจ้าชั่วนิรันดร์ เป็นสถานที่ที่ไม่มีความทุกข์ ความเจ็บปวด หรือน้ำตา ผู้ที่จะได้ขึ้นสวรรค์คือผู้ที่เชื่อวางใจในพระเยซูคริสต์ และดำเนินชีวิตตามน้ำพระทัยของพระองค์

• ดินแดนชำระ (Purgatory): (เฉพาะนิกายโรมันคาทอลิก) เป็นสถานที่พักของวิญญาณที่เสียชีวิตในสถานะที่ได้รับอภัยบาปแล้ว แต่ยังต้องรับการชำระจิตใจให้บริสุทธิ์ก่อนเข้าสู่สวรรค์

• การลงนรก (Hell): ดินแดนแห่งการแยกขาดจากพระเจ้าโดยสิ้นเชิง บรรยายไว้ว่าเป็นบึงไฟที่ลุกไหม้ ไม่มีวันดับ เป็นที่อยู่ของซาตานและผู้ที่ปฏิเสธพระเจ้า

ศาสนาอิสลาม

ในศาสนาอิสลาม ชีวิตบนโลกนี้คือ "การทดสอบ" และวันสิ้นโลก (วันกิยามะฮ์) จะเป็นวันที่มนุษย์ทุกคนถูกปลุกขึ้นมาเพื่อรับการพิพากษาจากพระอัลลอฮ์

• การขึ้นสวรรค์ (ญันนะฮ์): แปลว่า "สวน" หรือ "สรวงสวรรค์" มีทั้งหมด 7 ชั้น ชั้นสูงสุดคือ ฟิรเดาส์ สวรรค์คือสถานที่ที่เต็มไปด้วยความสุขสบายสูงสุด มีแม่น้ำสายต่างๆ (น้ำบริสุทธิ์ นม น้ำผึ้ง) มีอาหารและผลไม้ตามปรารถนา ผู้ศรัทธาที่ทำความดีจะอุดมไปด้วยความสุขชั่วนิรันดร์

• การลงนรก (ญะฮันนัม): ดินแดนแห่งไฟนรกอันร้อนแรงและน่าสะพรึงกลัว เป็นสถานที่ลงทัณฑ์ผู้ปฏิเสธศรัทธา (กาฟิร) และผู้ทำความชั่วร้าย โดยผู้ปฏิเสธศรัทธาจะต้องอยู่ในนรกตลอดกาล ส่วนผู้ศรัทธาที่ทำบาปอาจต้องรับโทษในนรกระยะหนึ่งจนกว่าจะได้รับการอภัยโทษและย้ายไปสู่สวรรค์

ศาสนาจูได (ยิว)

แนวคิดเรื่องนรกสวรรค์ของยิวค่อนข้างแตกต่างและไม่ได้เน้นย้ำภาพที่หวือหวาเหมือนศาสนาอื่น โดยเน้นการทำดีในโลกปัจจุบันเป็นหลัก

• สวรรค์ (Gan Eden): สวนเอเดนแห่งจิตวิญญาณ เป็นสถานที่ที่วิญญาณผู้ชอบธรรมจะได้สัมผัสและใกล้ชิดกับพระผู้เป็นเจ้า

• นรก/สถานที่ชำระ (Gehenna/Sheol): ยิวโบราณเชื่อเรื่อง เชโอล (Sheol) ซึ่งเป็นดินแดนแห่งความเงียบงันใต้พิภพที่วิญญาณทุกคนต้องไป ต่อมาพัฒนาแนวคิดเรื่อง เกเฮนนา (Gehenna) ซึ่งไม่ใช่สถานที่ทรมานชั่วนิรันดร์ แต่เป็นเหมือนสถานที่ "ซักฟอก" หรือชำระล้างวิญญาณ โดยวิญญาณส่วนใหญ่จะอยู่ที่นี่ไม่เกิน 12 เดือน ก่อนจะบริสุทธิ์พอที่จะขึ้นสู่โลกหน้า มีเพียงวิญญาณที่ชั่วร้ายอย่างถึงที่สุดเท่านั้นที่จะดับสูญไป