7 จังหวัดปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในไทย ปี 2567/68 มีจังหวัดไหนบ้าง

ข้าวนาปียังเป็นหัวใจใหญ่ของเกษตรไทย และข้อมูลล่าสุดชี้ว่า 7 จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกมากที่สุดไม่ได้มีแค่ภาคอีสาน แต่มีภาคเหนือแทรกเข้ามาด้วย

ข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ระบุว่า ปีเพาะปลูก 2567/68 ประเทศไทยมีเนื้อที่เพาะปลูกข้าวนาปีรวม 59,913,148 ไร่ ผลผลิตรวม 27,008,658 ตัน และผลผลิตเฉลี่ยจากพื้นที่ปลูกอยู่ที่ 451 กิโลกรัมต่อไร่

เมื่อดูเฉพาะระดับจังหวัดตาม “เนื้อที่เพาะปลูก” 7 จังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุด ได้แก่

1. อุบลราชธานี
   เนื้อที่เพาะปลูก 4,117,628 ไร่
   ผลผลิต 1,480,045 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 365 กิโลกรัม

อุบลราชธานีเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ปลูกข้าวนาปีมากที่สุดในข้อมูลชุดนี้ จุดเด่นคือพื้นที่เกษตรขนาดใหญ่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเป็นหนึ่งในจังหวัดที่คนมักนึกถึงเมื่อพูดถึงข้าวหอมมะลิของไทย

2. นครราชสีมา
   เนื้อที่เพาะปลูก 3,417,340 ไร่
   ผลผลิต 1,268,399 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 374 กิโลกรัม

นครราชสีมาเป็นจังหวัดขนาดใหญ่ มีพื้นที่เกษตรหลากหลาย ข้าวยังเป็นพืชสำคัญในหลายอำเภอ แม้พื้นที่บางส่วนจะเหมาะกับพืชไร่อื่นด้วย แต่เมื่อรวมทั้งจังหวัดแล้ว พื้นที่ปลูกข้าวนาปียังอยู่ในอันดับต้นของประเทศ

3. สุรินทร์
   เนื้อที่เพาะปลูก 3,097,970 ไร่
   ผลผลิต 1,189,602 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 386 กิโลกรัม

สุรินทร์ไม่ได้มีชื่อเฉพาะด้านวัฒนธรรมและช้างเท่านั้น แต่ยังเป็นจังหวัดปลูกข้าวสำคัญ โดยเฉพาะภาพจำเรื่องข้าวหอมมะลิในภาคอีสานตอนล่าง

4. ร้อยเอ็ด
   เนื้อที่เพาะปลูก 3,055,502 ไร่
   ผลผลิต 996,149 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 350 กิโลกรัม

ร้อยเอ็ดเป็นอีกจังหวัดที่คนไทยคุ้นชื่อเรื่องข้าวหอมมะลิ พื้นที่ปลูกข้าวนาปีขนาดใหญ่ทำให้จังหวัดนี้ยังมีบทบาทสำคัญต่อฐานการผลิตข้าวของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

5. ศรีสะเกษ
   เนื้อที่เพาะปลูก 3,014,484 ไร่
   ผลผลิต 1,109,392 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 369 กิโลกรัม

ศรีสะเกษเป็นจังหวัดที่ควรถูกพูดถึงในกลุ่มพื้นที่ปลูกข้าวขนาดใหญ่ เพราะตัวเลขเนื้อที่เพาะปลูกมากกว่า 3 ล้านไร่ ถือว่าสูงมากในระดับประเทศ

6. บุรีรัมย์
   เนื้อที่เพาะปลูก 2,926,838 ไร่
   ผลผลิต 1,034,459 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 371 กิโลกรัม

บุรีรัมย์เป็นจังหวัดเกษตรสำคัญของอีสานตอนล่าง ข้าวยังเป็นรายได้หลักของครัวเรือนเกษตรจำนวนมาก โดยเฉพาะพื้นที่นานอกเขตเมืองและชุมชนชนบท

7. นครสวรรค์
   เนื้อที่เพาะปลูก 2,458,578 ไร่
   ผลผลิต 1,427,613 ตัน
   ผลผลิตต่อไร่จากพื้นที่ปลูก 583 กิโลกรัม

นครสวรรค์เป็นจังหวัดจากภาคเหนือที่ติดอันดับ 7 จังหวัดแรกตามเนื้อที่เพาะปลูก จุดน่าสนใจคือแม้พื้นที่ปลูกน้อยกว่าอีสานหลายจังหวัด แต่ผลผลิตรวมสูงมาก และผลผลิตต่อไร่สูงกว่าหลายจังหวัดในอันดับนี้

จุดที่คนมักเข้าใจผิดคือ “ปลูกมากที่สุด” ไม่ได้แปลว่า “ให้ผลผลิตต่อไร่ดีที่สุด” เสมอไป จังหวัดในภาคกลางหรือภาคเหนือบางแห่งอาจมีผลผลิตต่อไร่สูงกว่า เพราะปัจจัยเรื่องน้ำ ชลประทาน พันธุ์ข้าว รอบการเพาะปลูก และสภาพพื้นที่

อีกเรื่องที่ควรแยกให้ชัดคือ ข้อมูลชุดนี้เป็น “ข้าวนาปี” ไม่ใช่ข้าวนาปรัง และเป็นการจัดอันดับตามเนื้อที่เพาะปลูก ไม่ใช่มูลค่าทางเศรษฐกิจหรือรายได้เกษตรกรโดยตรง

ทำไมเรื่องนี้ยังสำคัญ? เพราะข้าวไม่ได้เกี่ยวแค่มื้ออาหารของคนไทย แต่ยังเกี่ยวกับรายได้เกษตรกร ความมั่นคงทางอาหาร และภาพรวมการส่งออก โดยกรมการค้าต่างประเทศรายงานว่า ปี 2567 ไทยส่งออกข้าว 9.95 ล้านตัน มูลค่า 225,656 ล้านบาท

ดังนั้น เวลาพูดถึงจังหวัดที่ปลูกข้าวมากที่สุด ควรดูทั้ง “พื้นที่ปลูก” “ผลผลิตรวม” และ “ผลผลิตต่อไร่” ควบคู่กัน จะเห็นภาพชัดกว่าการจำแค่รายชื่อจังหวัดอย่างเดียว