รู้หรือไม่ แครอทดั้งเดิมของโลกไม่ได้มีสีส้ม และการเมืองอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้มันเปลี่ยนสี

ถ้าคุณหยิบแครอทจากซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วเดินทางย้อนเวลากลับไปเมื่อหลายร้อยปีก่อน มีโอกาสไม่น้อยที่ชาวสวนในยุคนั้นจะมองมันด้วยความงุนงง

ไม่ใช่เพราะรูปร่างของมันแปลกประหลาด แต่เพราะสีของมันต่างหาก

ทุกวันนี้เราคุ้นเคยกับแครอทสีส้มจนแทบคิดไม่ออกว่ามันควรเป็นสีอื่นได้อย่างไร แต่ในอดีต แครอทส่วนใหญ่บนโลกกลับไม่ได้มีสีส้มเลย

แครอทป่ารุ่นแรก ๆ ที่มนุษย์นำมาปลูกและคัดเลือกสายพันธุ์มักมีสีม่วงเข้ม สีเหลือง หรือบางครั้งก็ออกสีขาว สีเหล่านี้พบได้ในหลายพื้นที่ของเอเชียกลางและตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นดินแดนที่เชื่อกันว่าแครอทถูกนำมาเพาะปลูกอย่างจริงจังเป็นครั้งแรก

หากเปิดตำราพฤกษศาสตร์เก่า ๆ หรือดูภาพวาดจากยุคโบราณ จะพบว่าแครอทสีม่วงเคยเป็นเรื่องปกติมากกว่าสีส้มเสียอีก

แล้วสีส้มมาจากไหน?

เรื่องราวเริ่มเข้มข้นขึ้นเมื่อเข้าสู่ช่วงศตวรรษที่ 16 และ 17 ซึ่งเป็นยุคที่เนเธอร์แลนด์กำลังเติบโตทั้งทางเศรษฐกิจและการเมือง

ในเวลานั้น ราชวงศ์ที่มีอิทธิพลอย่างมากคือราชวงศ์ออเรนจ์ หรือ House of Orange ชื่อของราชวงศ์นี้กลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญของการต่อสู้เพื่อเอกราชและอัตลักษณ์ของชาวดัตช์

สีส้มจึงไม่ได้เป็นแค่สีธรรมดา แต่เป็นสีที่เชื่อมโยงกับความภาคภูมิใจของชาติ

มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่าชาวสวนชาวดัตช์ได้คัดเลือกและเพาะพันธุ์แครอทสีส้มอย่างต่อเนื่องจนมีความโดดเด่นมากขึ้นเรื่อย ๆ แม้ว่านักประวัติศาสตร์บางส่วนยังถกเถียงกันว่าเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับการเมืองโดยตรงมากน้อยแค่ไหน แต่สิ่งที่แน่ชัดคือแครอทสีส้มได้รับความนิยมอย่างรวดเร็วในเนเธอร์แลนด์ และค่อย ๆ แพร่กระจายไปทั่วยุโรป

เมื่อเวลาผ่านไป สีส้มก็เริ่มกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของแครอทในตลาดโลก

ไม่ได้มีแค่เรื่องสีเท่านั้น

แครอทสีส้มไม่ได้ชนะเพราะภาพลักษณ์เพียงอย่างเดียว หลายสายพันธุ์ที่ถูกพัฒนาขึ้นยังมีรสชาติหวานกว่า เนื้อสัมผัสดีกว่า และปลูกเชิงพาณิชย์ได้ง่ายกว่าในหลายพื้นที่

เมื่อเกษตรกรเลือกปลูกสายพันธุ์ที่ขายดี ผู้บริโภคก็ยิ่งเห็นแครอทสีส้มบ่อยขึ้น ส่วนแครอทสีม่วงและสีเหลืองค่อย ๆ ถอยออกไปอยู่ในตลาดเฉพาะกลุ่ม

หลายคนจึงเติบโตขึ้นมาโดยไม่เคยรู้เลยว่าแครอทเคยมีสีอื่นมาก่อน

ความจริงแล้วแครอทสีม่วงยังไม่เคยหายไปไหน

ปัจจุบันยังมีการปลูกแครอทสีม่วง สีเหลือง สีแดง และสีขาวอยู่ทั่วโลก เพียงแต่ปริมาณน้อยกว่าแครอทสีส้มมาก

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แครอทหลากสีกลับมาได้รับความนิยมอีกครั้ง เพราะผู้บริโภคเริ่มสนใจความหลากหลายของพืชผัก รวมถึงสารอาหารที่แตกต่างกันในแต่ละสี

แครอทสีม่วงเองยังมีสารแอนโทไซยานินชนิดเดียวกับที่พบในบลูเบอร์รีและองุ่นสีเข้มอีกด้วย

ครั้งต่อไปที่เห็นแครอทสีส้มวางเรียงอยู่บนชั้นสินค้า ลองนึกถึงความจริงข้อนี้ดูสักนิด ผักที่ดูธรรมดาจนแทบไม่มีใครตั้งคำถาม เคยมีหน้าตาแตกต่างจากปัจจุบันอย่างมาก และเส้นทางที่พามันมาสู่สีส้มที่เราคุ้นตา ก็พาดผ่านทั้งการเกษตร การค้า วัฒนธรรม และหน้าประวัติศาสตร์ของยุโรปมาด้วยเช่นกัน