ตัวอย่างถ้อยคำถวายอาลัย เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ และวิธีลงท้ายให้เหมาะสม

หลังสำนักพระราชวังมีประกาศเรื่อง สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ สิ้นพระชนม์ หลายหน่วยงานและประชาชนอาจต้องใช้ถ้อยคำถวายความอาลัยให้ถูกต้อง เหมาะสม และสมพระเกียรติ

สิ่งที่ควรระวังคือ ข้อความถวายความอาลัยไม่ใช่เพียงการเลือกคำที่ไพเราะ แต่ต้องคำนึงถึงราชาศัพท์ ความเหมาะสมของฐานะผู้ใช้ และรูปแบบการลงท้าย โดยเฉพาะเมื่อใช้บนป้าย หนังสือราชการ คำแถลงการณ์ เว็บไซต์ หรือสื่อออนไลน์ขององค์กร

จากประกาศที่เผยแพร่ผ่านสื่อสาธารณะ สำนักพระราชวังระบุว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา สิ้นพระชนม์เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 11 มิถุนายน 2569 เวลา 19.48 น. ณ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ด้วยพระอาการสงบ สิริพระชันษาปีที่ 47

สำหรับผู้ที่ต้องจัดทำข้อความถวายความอาลัย สามารถใช้แนวทางถ้อยคำที่อ้างอิงจากรูปแบบราชาศัพท์ของราชบัณฑิตยสภา โดยเลือกให้เหมาะกับพื้นที่และบริบทของการใช้งาน เช่น ป้ายขนาดใหญ่ โพสต์สั้น หรือข้อความท้ายหนังสือราชการ

ตัวอย่างถ้อยคำถวายความอาลัยที่นำไปปรับใช้ได้ เช่น

เสด็จสู่แดนสรวง ไทยทั้งปวงน้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์

สถิตในใจปวงประชาราบนิจนิรันดร์ ด้วยสำนึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น

สถิตในใจไทยนิรันดร์ น้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น

ผองไทยน้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์

ผองพสกนิกรน้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์

น้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิรันดร์

พระกรุณาธิคุณจารึกในใจไทยตราบนิจนิรันดร์

สถิตกลางใจปวงประชา ด้วยสำนึกในพระกรุณาธิคุณตราบนิจนิรันดร์

เมื่อใช้ข้อความเหล่านี้ สิ่งที่ควรดูต่อคือ “นามผู้ถวายความอาลัย” ซึ่งมักเขียนต่อจากคำว่า ข้าพระพุทธเจ้า ให้ตรงกับประเภทของผู้ใช้ ไม่ว่าจะเป็นบุคคล หน่วยงาน โรงเรียน บริษัท หรือองค์กรทั่วไป

กรณีบุคคลทั่วไป สามารถระบุชื่อและนามสกุลได้โดยตรง เช่น

ข้าพระพุทธเจ้า นายจงรัก รักษ์สัตย์

กรณีหน่วยงานราชการหรือองค์กร ควรระบุให้เห็นภาพรวมของผู้ถวายความอาลัย เช่น

ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ สำนักงาน...

หรือหากเป็นองค์กรที่มีคณะบุคคลหลายส่วน อาจเรียงตามลำดับให้เหมาะสม เช่น ราชบัณฑิต ภาคีสมาชิก คณะกรรมการวิชาการ ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานนั้น

กรณีโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษา อาจใช้ว่า

ข้าพระพุทธเจ้า คณะครูและนักเรียน โรงเรียน...

กรณีบริษัทหรือภาคเอกชน อาจใช้ว่า

ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้บริหาร และพนักงาน บริษัท...

ส่วนสำนักงานหรือองค์กรทั่วไป สามารถปรับเป็น

ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร และเจ้าหน้าที่ สำนักงาน...

จุดที่ไม่ควรมองข้ามคือ ถ้อยคำถวายความอาลัยควรใช้ให้สอดคล้องกันทั้งข้อความหลัก ชื่อหน่วยงาน และรูปแบบการจัดวาง หากเป็นป้ายหรือเอกสารสำคัญ ควรตรวจทานคำสะกด พระนามเต็ม การเว้นวรรค และราชาศัพท์ก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง

สำนักงานราชบัณฑิตยสภาเคยให้แนวทางเกี่ยวกับการใช้ถ้อยคำแสดงความอาลัยและการระบุชื่อผู้ถวายความอาลัย โดยระบุว่า หลังคำว่า “ข้าพระพุทธเจ้า” สามารถระบุชื่อบุคคล ชื่อตำแหน่ง ชื่อคณะบุคคล หรือชื่อหน่วยงานได้ตามความเหมาะสม

สำหรับการใช้จริงในองค์กร ควรให้ผู้รับผิดชอบด้านเอกสารหรือประชาสัมพันธ์ตรวจเทียบกับแหล่งทางการอีกครั้ง โดยเฉพาะกรณีจะจัดทำป้ายขนาดใหญ่ หนังสือราชการ หรือข้อความเผยแพร่ในนามหน่วยงาน เพื่อให้ถ้อยคำสุภาพ ถูกต้อง และสมพระเกียรติที่สุด

แหล่งข้อมูลอ้างอิง : 

1. สำนักงานราชบัณฑิตยสภา