รู้จักจักรเศวต พืชใหม่ของโลกที่พบเพิ่มในป่าภูเรือ
ดอกไม้สีขาวเล็ก ๆ กลางป่าภูเรือ อาจไม่ใช่แค่ภาพสวยระหว่างทางเดินธรรมชาติ แต่เป็นหลักฐานสำคัญว่าผืนป่าแห่งนี้ยังซ่อนความหลากหลายทางชีวภาพที่มีค่ามากกว่าที่หลายคนคิด
พืชชนิดนี้มีชื่อว่า จักรเศวต หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Disporum phuhinrongklaensis Sarapan & Chamch. อยู่ในสกุลว่านหัวสืบ วงศ์ Colchicaceae จุดที่ทำให้ถูกพูดถึงมาก คือเป็นพืชถิ่นเดียวของไทย และได้รับการระบุเป็นพืชชนิดใหม่ของโลกจากงานอนุกรมวิธานพืชที่เกี่ยวข้องกับสกุล Disporum ในประเทศไทย
ประเด็นที่ทำให้ชื่อจักรเศวตกลับมาอยู่ในความสนใจอีกครั้ง คือการพบเพิ่มเติมใน อุทยานแห่งชาติภูเรือ จังหวัดเลย บริเวณเส้นทางศึกษาธรรมชาติน้ำตกห้วยไผ่ จากเดิมที่มีรายงานพบในอุทยานแห่งชาติศรีลานนา จังหวัดเชียงใหม่ และอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก
พื้นที่ที่พบในภูเรืออยู่บริเวณรอยต่อของป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง ที่ระดับความสูงประมาณ 850 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง สภาพแวดล้อมแบบนี้มีทั้งความชื้น แสง และร่มเงาที่เอื้อต่อการเติบโตของพืชบางชนิด การพบจักรเศวตจึงไม่ใช่แค่ข่าวดอกไม้หายาก แต่สะท้อนว่ายังมีระบบนิเวศเฉพาะจุดที่ควรได้รับการดูแลอย่างจริงจัง
ลักษณะเด่นของจักรเศวตคือเป็นไม้ล้มลุก ลำต้นอวบน้ำ ตั้งตรง สูงได้ถึงประมาณ 105 เซนติเมตร ลำต้นมีสีเขียว ใบเดี่ยวเรียงเวียนรอบลำต้น และมีดอกสีขาวสะอาด รูปทรงคล้ายดาว ช่วงดอกบานอยู่ราวเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน จากนั้นเริ่มติดผลในเดือนกรกฎาคม และผลจะเปลี่ยนเป็นสีดำเมื่อสุกในช่วงปลายปี
ชื่อวิทยาศาสตร์ phuhinrongklaensis ตั้งตามอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า ซึ่งเป็นพื้นที่เก็บตัวอย่างต้นแบบในการศึกษาครั้งแรก จุดนี้ช่วยให้เห็นว่า ชื่อพืชไม่ได้เป็นแค่ภาษาวิชาการ แต่ยังบันทึกพื้นที่กำเนิดของข้อมูลสำคัญไว้ด้วย
สิ่งที่ควรรู้คือ จักรเศวตไม่ได้เป็นพืชที่พบทั่วไปตามป่าเที่ยวเล่นทุกแห่ง การประเมินเบื้องต้นระบุว่าอยู่ในกลุ่ม เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ หรือ Vulnerable: VU D2 เพราะพบในพื้นที่จำกัด และเกี่ยวข้องกับป่าในระดับความสูงประมาณ 800–1,200 เมตร
สำหรับคนที่ไปเที่ยวภูเรือในช่วงที่ดอกบาน ความน่าสนใจจึงไม่ได้อยู่ที่การตามหาเพื่อถ่ายรูปใกล้ ๆ เท่านั้น แต่อยู่ที่การมองเห็นว่าดอกเล็ก ๆ หนึ่งชนิดอาจเป็นสัญญาณของป่าที่ยังทำงานอยู่ ทั้งดิน ความชื้น แสง ร่มเงา และความต่อเนื่องของถิ่นอาศัย
ถ้าได้พบพืชหายากระหว่างเส้นทางธรรมชาติ สิ่งที่ช่วยปกป้องมันได้ดีที่สุดคือดูจากระยะที่เหมาะสม ไม่เด็ด ไม่จับ ไม่ย้ายต้น ไม่เหยียบพื้นที่รอบโคน และใช้ทางเดินที่อุทยานกำหนดไว้ เพราะพืชที่ดูเล็กและบอบบางบางชนิดอาจต้องใช้เวลานานกว่าจะเติบโตและออกดอกได้
การพบจักรเศวตเพิ่มที่ภูเรือจึงทำให้ผืนป่าเมืองเลยมีความหมายมากขึ้นในสายตาคนรักธรรมชาติ ไม่ใช่เพียงจุดชมวิวหรือเส้นทางน้ำตก แต่เป็นพื้นที่ที่ยังเก็บหลักฐานของพืชถิ่นเดียวของไทย และอาจช่วยให้การอนุรักษ์ป่าเฉพาะถิ่นถูกมองเห็นชัดขึ้นกว่าเดิม
แหล่งที่มา: Thai PBS, Thai Farmers’ Library มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, Naturalis Repository / Blumea
อ้างอิง: https://www.thaipbs.or.th/news/content/506846, https://thaifarmer.lib.ku.ac.th/news/670f70deae5882468c25948d, https://repository.naturalis.nl/pub/800874
เขียนโดย davin
จังหวัดในประเทศไทย ที่ไม่มีห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ตั้งอยู่เลย
วาทกรรม "ดวงกินผัว" ตราบาปที่สังคมสร้างขึ้น
เผยสถิติเลขออกบ่อย ย้อนหลัง 20 ปี งวดวันที่ 16 กรกฎาคม 2569
ใช้โน้ตบุ๊กมานาน เพิ่งรู้ว่าก้อนดำบนสายชาร์จสำคัญกว่าที่คิด
7 ประเทศที่ขาดแคลนผู้ชาย ทำไมผู้หญิงถึงมีจำนวนมากกว่า?
108 ท่าบนเตียง มีอะไรบ้าง Sex position ท่าเด็ดบนเตียง
10 ประเทศที่ขึ้นชื่อว่าผู้ชายหล่อที่สุดในโลก
ทำไมการไว้ทุกข์ ต้องแต่งกายด้วยชุดสีดำ
3 เมืองลอยน้ำที่ใหญ่ที่สุดในโลก
แนวทางเลขเด็ด "โก๋ เทวดา" งวด 16 กรกฎาคม 2569 รวมเลขเด่นทั้งเลขท้าย 2 ตัว 3 ตัว
ทำไม “โรงพยาบาล” มักจะใช้สีขาว?
5 มือถือสเปกดีแต่ไม่ค่อยได้รับความนิยมในประเทศไทย







